Giữ hồn Huế qua tranh minh họa

Sinh ra và lớn lên tại Huế, từng có thời gian làm việc trong lĩnh vực du lịch - sự kiện tại TP. Hồ Chí Minh, Lê Trang chọn quay trở về quê nhà và bắt đầu lại với hội họa. Từ năm 2020, chị đến với tranh minh họa màu nước thông qua một dự án cộng đồng trong mùa dịch COVID-19. Những bức tranh vẽ món ăn Huế bằng màu nước ban đầu chỉ như một cách ghi chép cá nhân, nhưng lại nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng, mở ra cho chị một con đường sáng tác gắn bó lâu dài với Huế.

Lê Trang thường xuyên tổ chức các lớp học cũng như workshop tranh màu nước dành cho trẻ em

Từ ký ức đời sống đến những lát cắt văn hóa

Sau dấu mốc được biết đến qua tranh ẩm thực, Lê Trang bắt đầu nhìn Huế bằng một con mắt khác. Chị nhận ra rằng, vùng đất này không chỉ có nhiều món ăn đặc trưng, mà còn sở hữu một kho tàng phong phú về kiến trúc, con người, văn hóa. Đáng tiếc vào thời điểm đó, hình ảnh minh họa về Huế còn khá ít, chưa thực sự phản ánh được chiều sâu văn hóa địa phương dưới góc nhìn gần gũi với công chúng trẻ.

Vậy nên, Lê Trang bắt đầu hành trình ghi chép Huế bằng màu nước phong phú, đa dạng hơn. Ban đầu, mỗi chủ đề chỉ được khai thác ở mức thử nghiệm, nhưng càng tìm hiểu, chị càng nhận ra Huế còn rất nhiều lớp lang để khám phá. Việc vẽ không còn dừng ở cảm hứng tức thời, mà trở thành một quá trình nghiên cứu nghiêm túc, với mong muốn tạo nên những dự án mang rõ “hồn Huế” và có khả năng lan tỏa đến cộng đồng.

Với Lê Trang, “hồn Huế” không nằm ở những biểu tượng lớn lao, mà hiện diện trong những chi tiết rất đời thường. Đó là những hình ảnh, thói quen, nếp sinh hoạt đã gắn bó với chị từ khi còn nhỏ. Những năm tháng sống xa quê, làm việc trong ngành du lịch và cơ hội đến nhiều vùng đất khác nhau càng giúp chị nhận diện rõ hơn phần “hồn Huế” bên trong mình. Đó là cảm nhận chỉ những người con của Huế, hoặc những người gắn bó đủ lâu với mảnh đất này mới có thể thấu hiểu trọn vẹn.

Chính vì vậy, trong tranh minh họa của Lê Trang, Huế hiện lên không ồn ào, không hoài cổ một chiều, mà là Huế của đời sống thường nhật: quen thuộc, gần gũi và có chiều sâu ký ức. Chị cho rằng, để giữ được bản sắc truyền thống mà vẫn mang hơi thở đương đại, người vẽ vừa nghiên cứu kỹ tư liệu, vừa quan sát thực tế, đồng thời không ngừng học hỏi những phương pháp, phong cách vẽ mới để tác phẩm có thể ứng dụng vào đời sống.

Huế bước ra từ tranh minh họa

Một dấu mốc quan trọng trong hành trình sáng tác của Lê Trang là dự án hợp tác cùng Uniqlo Việt Nam đầu năm 2025, nhân dịp khai trương cửa hàng UNIQLO tại AEON Mall Huế. Với chủ đề “Tinh tế hòa nếp Huế”, dự án mong muốn tôn vinh văn hóa địa phương thông qua các sản phẩm trong bộ sưu tập UTme! và quà tặng dành cho người dân Huế.

Trong khuôn khổ hợp tác này, Lê Trang thực hiện hai nội dung chính: Bản đồ minh họa “Chuyện của dòng Hương”, tái hiện các địa điểm, món ăn, làng nghề và nét văn hóa Huế; cùng bộ sưu tập áo thun UTme! “Hương”, lấy cảm hứng từ những món ăn và vật dụng quen thuộc trong đời sống của người Huế. Đây cũng là dịp để chị vận dụng toàn bộ những hiểu biết, trải nghiệm và khả năng hội họa của mình nhằm kể lại câu chuyện văn hóa Huế bằng một hình thức mới mẻ, dễ tiếp cận.

Chia sẻ về cảm xúc khi tranh được in trên áo và bước ra đời sống thường nhật, Lê Trang cho biết, ban đầu chị không tránh khỏi lo lắng về khả năng tiếp nhận của công chúng. Tuy nhiên, trong ngày khai trương, sự yêu thích và đón nhận không chỉ từ người dân Huế mà còn từ bạn bè, du khách ở nhiều nơi đã mang lại cho chị niềm xúc động và tự hào. Những chiếc áo, chiếc túi trở thành “cánh tay nối dài”, giúp tranh minh họa vượt khỏi khuôn khổ trưng bày, lan tỏa rộng rãi hơn trong đời sống.

Trong bối cảnh Huế đang chuyển mình từng ngày, Lê Trang mong muốn tranh của mình có thể góp phần lưu giữ những giá trị được tích lũy qua thời gian từ lối sống, văn hóa, đến ký ức cộng đồng. Chị xem việc sáng tác không chỉ là làm ra tác phẩm, mà còn là quá trình tiếp nhận, kế thừa và làm mới những giá trị quý báu từ các thế hệ đi trước, để chúng có thể tiếp tục sống trong đời sống đương đại.

Trên hành trình sáng tác của mình, tranh minh họa màu nước trở thành con đường để Lê Trang tìm về cội nguồn, nơi Huế được gìn giữ và kể lại bằng những gam màu nhẹ nhàng, bền bỉ theo thời gian.

HS Lê Trang: "Tranh minh họa có lợi thế lớn trong việc đưa văn hóa Huế đến gần hơn với giới trẻ. Tính ứng dụng cao, cách thể hiện linh hoạt, nét vẽ được tối giản giúp các bạn trẻ dễ tiếp nhận, dễ yêu thích hơn so với những hình thức nghiên cứu hay trình bày mang tính học thuật. Việc chuyển tải tri thức văn hóa sang ngôn ngữ minh họa không làm mất đi chiều sâu, mà ngược lại, mở ra những cánh cửa tiếp cận mới cho công chúng trẻ".

Bài, ảnh: Phước Châu