Giảm áp lực 'đầu vào' về thuế, phí, tín dụng cho doanh nghiệp

Báo cáo chuyên đề do Hội Khoa học Kinh tế và Quản lý TPHCM thực hiện, đồng thời chỉ ra nhiều giải pháp cấp bách trong hai quý cuối năm 2026 và những năm tiếp theo.

GS.TS Nguyễn Văn Phước, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TPHCM phát biểu. Ảnh: T.Luân

Tại sự kiện, GS.TS Nguyễn Văn Phước, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TPHCM đánh giá bức tranh kinh tế TPHCM trong nửa đầu năm 2026 duy trì được mức tăng trưởng tích cực, cơ bản bám sát kịch bản đề ra, với nhiều chỉ tiêu đạt mức tăng trưởng khá.

Điểm sáng nằm ở tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13,3% so với cùng kỳ; doanh thu du lịch đạt 237,4 nghìn tỷ đồng, tăng 55,3%; khách quốc tế đạt 7,13 triệu lượt, tăng 42,7%; khách nội địa đạt 31,65 triệu lượt, đạt 63,4% kế hoạch năm.

Thời gian tới, GS Phước đặt nhiều kỳ vọng vào đầu tư công và phát triển hạ tầng đô thị TPHCM trong những năm tới. Hiện nay, thành phố cũng đã hoàn thành lấy ý kiến rộng rãi Quy hoạch tổng thể Thành phố thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm, đồng thời tập trung hoàn thiện quy hoạch đường sắt đô thị, liên kết vùng, số hóa dữ liệu quy hoạch,...

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: T.Luân.

Về các thách thức, khó khăn trong nửa đầu năm nay, TS Trương Thị Minh Sâm, Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế và Quản lý TPHCM chia sẻ, dù thành phố có 34.096 doanh nghiệp thành lập mới (tăng 22,81% so với cùng kỳ) nhưng tổng số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường cũng lên đến trên 38.800 doanh nghiệp. Đây là con số biết nói, khi cho thấy các khó khăn, sức ép đối với khu vực doanh nghiệp vẫn còn lớn.

Đó là các khó khăn của doanh nghiệp về chi phí logistics và nguyên vật liệu đầu vào tăng cao bào mòn lợi nhuận; Sức mua nội địa phục hồi chậm, đơn hàng xuất khẩu sụt giảm nghiêm trọng; các doanh nghiệp vừa và nhỏ chật vật tiếp cận vốn do điều kiện tín dụng thắt chặt. Kèm theo đó là các áp lực sàng lọc khốc liệt đẩy số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường tăng cao.

Về vấn đề này, TS Trần Quang Thắng, đại biểu HĐND TPHCM, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý thành phố kiến nghị, thời gian tới đây thành phố cần chọn các vấn đề, dự án điểm để tháo gỡ điểm nghẽn phát triển kinh tế - xã hội. Dự án nào mở được không gian phát triển, giảm chi phí logistics, tăng năng suất đô thị và kích hoạt đầu tư tư nhân thì phải được ưu tiên vốn, thủ tục và nhân lực quản lý.

Đối với dòng vốn ngân sách nên tập trung cho Metro, vành đai, cao tốc, cảng và logistics, chống ngập, hạ tầng số và các dự án kết nối vùng, tránh đầu tư dàn trải. Ông cũng khuyến nghị thành phố cần kiểm soát sức chịu tải đô thị và môi trường. Trong đó, mọi dự án lớn cần được đánh giá theo năng lực giao thông, thoát nước, môi trường, xử lý rác và nước thải,...

Cùng quan điểm với TS Sâm, ông Thắng cho rằng, các khó khăn của doanh nghiệp cần được tìm hiểu, tháo gỡ kịp thời. Bởi vì, việc có tới 7.483 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể (tăng 158,66%) và 31.321 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động (tăng 10,51%) cho thấy những vấn đề cần sớm tháo gỡ.

Trong ngắn hạn, chuyên gia này đề nghị cần đẩy nhanh giải ngân đầu tư công tháo gỡ thủ tục cho từng dự án. Đặc biệt, cần hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí đầu vào (thuế, phí, tín dụng). Bên cạnh việc mở rộng thị trường xuất khẩu và tăng tốc hoàn thiện quy hoạch và cải thiện thủ tục đất đai.

Giai đoạn 2026-2028, TPHCM tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý Nhà nước và doanh nghiệp; nâng cấp hạ tầng giáo dục, y tế theo tốc độ đô thị hóa. Song song đó, đẩy mạnh phát triển hạ tầng giao thông chiến lược; xây dựng trung tâm logistics và giảm chi phí vận chuyển cho doanh nghiệp.

TS Trương Thị Minh Sâm, Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế và Quản lý TPHCM trao quyết định thành lập Viện Kinh tế và Quản lý Văn hóa kiến trúc. Ảnh: T.Luân.

Tại sự kiện, Hội khoa học Kinh tế và Quản lý TPHCM cũng đã công bố quyết định thành lập Viện Kinh tế và Quản lý Văn hóa kiến trúc và trao quyết định cho ông Nguyễn Thanh Hiền làm Viện trưởng của Viện này.

Phát biểu tại lễ công bố thành lập, GS.TS Nguyễn Văn Phước, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TPHCM đã phát biểu, đánh giá cao sự ra đời của Viện Kinh tế và Quản lý Văn hóa kiến trúc. Khi đi vào hoạt động, Viện này được kỳ vọng sẽ nghiên cứu nhiều giải pháp hiệu quả cho sự phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững, phục vụ cộng đồng. Đồng thời, đưa lĩnh vực văn hóa kiến trúc đóng góp ngày càng nhiều hơn cho nền kinh tế đất nước.

THÀNH LUÂN