Cơ chế hoạt động đặc thù của Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam

Cơ chế hoạt động đặc thù của Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam.

Chính phủ ban hành Nghị định số 325/2026/NĐ-CP ngày 18/8/2026 quy định cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV).

Cơ chế hoạt động đặc thù của TKV

Về đặc thù trong hoạt động quản lý, thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng tài nguyên của TKV, Nghị định quy định:

TKV thống nhất thực hiện trong Tập đoàn các công ty TKV công tác khảo sát, thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng nguồn tài nguyên khoáng sản than, bôxít và các khoáng sản chiến lược, quan trọng khác theo quy định của pháp luật; một số công trình thuộc kết cấu hạ tầng có tính chất liên mỏ, liên khu vực.

TKV chủ trì tổ chức, quản lý và điều phối hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng tài nguyên của các công ty con theo quy định tại Nghị định này, Điều lệ TKV và pháp luật có liên quan nhằm đảm bảo hiệu quả sản xuất kinh doanh chung của Tập đoàn các công ty TKV và khai thác, sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản.

Việc quản lý tài nguyên khoáng sản trong Tập đoàn các công ty TKV thực hiện như sau:

Đối với các mỏ khoáng sản đã được cấp phép khai thác cho TKV, TKV có trách nhiệm tổ chức quản lý thống nhất các công đoạn từ khảo sát, thăm dò, khai thác, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm. TKV có quyền thuê các công ty con trong Thị trường TKV tiến hành khai thác theo quy định của pháp luật thông qua hợp đồng. TKV là đầu mối tiêu thụ các sản phẩm sau khai thác tại các mỏ khoáng sản đã được cấp phép khai thác cho TKV.

Đối với các mỏ khoáng sản đã được cấp phép khai thác cho các công ty con trong Thị trường TKV, TKV làm đầu mối quản lý các công đoạn từ khảo sát, thăm dò, khai thác, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm thông qua ký hợp đồng với các công ty con trong Thị trường TKV tham gia kế hoạch phối hợp kinh doanh để thống nhất quản lý tài nguyên, công nghệ khai thác, chế biến, tiêu thụ.

Về đặc thù trong kinh doanh của TKV, Nghị định quy định:

TKV thống nhất quản lý việc tiêu thụ than, alumin, một số khoáng sản quan trọng thông qua cơ chế:

a) TKV chủ trì, điều phối các công ty con tham gia Thị trường TKV để thỏa thuận, thống nhất phân công quản lý thị trường trong Tập đoàn các công ty TKV nhằm đảm bảo khai thác, sử dụng hiệu quả năng lực sản xuất, kinh doanh của các công ty con trong Thị trường TKV (trong đó bao gồm cả thị trường cơ khí, thị trường vật tư chiến lược, dịch vụ địa chất, môi trường).

b) TKV quyết định và điều chỉnh giá hàng hoá và dịch vụ (bao gồm cả giá mua, giá bán trong Thị trường TKV), trừ hàng hoá, dịch vụ do Nhà nước định giá cụ thể.

Khi tham gia Kế hoạch phối hợp kinh doanh, các công ty con tham gia Thị trường TKV tự trang trải các khoản chi phí, chịu trách nhiệm về công tác khoán chi phí, giao và nghiệm thu chi phí khoán và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị mình. TKV thanh toán cho các công ty con chi phí thực hiện các công đoạn sản xuất trên cơ sở định mức kinh tế - kỹ thuật do cấp có thẩm quyền ban hành theo quy định của pháp luật và lợi nhuận hợp lý thông qua giá mua bán trong Tập đoàn các công ty TKV.

Trên cơ sở kế hoạch phối hợp kinh doanh hằng năm do TKV ban hành, TKV tổ chức ký hợp đồng mua bán các sản phẩm khoáng sản với các công ty con trong Thị trường TKV gồm: Than, quặng bô xít, hydroxit nhôm, alumin, nhôm, đồng tấm và một số khoáng sản quan trọng khác sau khi khai thác, chế biến theo giá do hai bên thỏa thuận trên cơ sở định mức kinh tế - kỹ thuật và lợi nhuận hợp lý để chủ trì tổ chức tiêu thụ ở thị trường trong và ngoài nước.

Cơ chế quản lý tài chính đặc thù

Về cơ chế quản lý tài chính đặc thù của TKV, Nghị định quy định chi phí được xử lý từ nguồn lợi nhuận sau thuế là các chi phí tại điểm b khoản 1 Điều 25 Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp bao gồm:

a) Chi phí khảo sát, thăm dò khoáng sản cho mục đích đầu tư đã thực hiện nhưng không đủ điều kiện triển khai dự án mà các khoản chi phí này không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế theo pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp thuộc một trong các trường hợp:

a1) Kết quả khảo sát, thăm dò không đủ trữ lượng khoáng sản để khai thác công nghiệp;

a2) Kết quả khảo sát, thăm dò đủ trữ lượng khoáng sản để khai thác công nghiệp nhưng tại thời điểm lập dự án chưa có công nghệ khai thác, chế biến phù hợp, chưa có các giải pháp khắc phục tác động xấu đến môi trường;

a3) Chi phí khảo sát, thăm dò khoáng sản đã thực hiện nhưng sau đó không triển khai dự án do nằm trong khu vực mà cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh quy hoạch hoặc có các quyết định thay đổi về chính sách dẫn đến doanh nghiệp không đủ điều kiện triển khai dự án.

b) Chi phí đầu tư thất bại tại các dự án đầu tư, các khoản đầu tư có tính đặc thù, rủi ro cao mà các khoản chi phí này không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế theo pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp thuộc một trong các trường hợp:

b1) Dự án nằm trong khu vực cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh quy hoạch;

b2) Dự án bị tác động bởi các quyết định thay đổi về chính sách dẫn đến doanh nghiệp không đủ điều kiện triển khai dự án;

b3) Các dự án khác theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Ngoài ra, đối với chi phí ăn giữa ca, ăn định lượng, TKV và các công ty con trong Thị trường TKV tham gia kế hoạch phối hợp kinh doanh thực hiện hạch toán chi phí này đối với người lao động vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ theo quy định của pháp luật.

Chế độ ăn giữa ca hoặc ăn định lượng đối với người lao động được thực hiện theo thỏa thuận trong thỏa ước lao động tập thể hoặc nội quy, quy chế của TKV, các công ty con trong Thị trường TKV theo quy định của Bộ luật Lao động.

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 05/10/2026 và áp dụng từ năm tài chính 2026.

Trong thời gian chưa sửa đổi, bổ sung điều lệ, quy chế tài chính, quy chế nội bộ, TKV được áp dụng các nội dung của điều lệ, quy chế tài chính, quy chế nội bộ đã ban hành mà không trái với quy định của Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, các quy định thuận lợi hơn theo quy định của Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành và các quy định tại Nghị định này./.