Giải thưởng Trần Văn Khê 2026: Tôn vinh những người lan tỏa giá trị âm nhạc dân tộc

Đến tham dự Lễ trao Giải thưởng Trần Văn Khê 2026 có ông Nguyễn Phước Lộc - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM; PGS – TS. Phan Thanh Bình – nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh Niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM; ông Phan Nguyễn Như Khuê – nguyên Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy, Chủ tịch Liên hiệp các Hội VHNT TP.HCM; bà Đinh Thị Thanh Thủy – Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM cùng đông đảo nghệ sĩ, nghệ nhân, trí thức...

Ông Nguyễn Phước Lộc - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM, phát biểu tại sự kiện.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Phước Lộc - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM, đã thay mặt lãnh đạo thành phố biểu dương Quỹ Học bổng Trần Văn Khê, các vị thân hữu của GS. Trần Văn Khê và tất cả những tấm lòng yêu văn hóa dân tộc nói chung và âm nhạc truyền thống dân tộc nói riêng, đã kiên trì và tâm huyết cho ra đời Quỹ và góp sức thực hiện những hoạt động có ý nghĩa cho văn hóa dân tộc, âm nhạc dân tộc.

Ông Nguyễn Phước Lộc cũng thay mặt lãnh đạo thành phố chúc mừng các tập thể, cá nhân đến từ Hà Nội, Huế, Tây Ninh và TP.HCM vừa được trao tặng giải thưởng Trần Văn Khê 2026. “Hy vọng rằng, Quỹ Trần Văn Khê sẽ góp phần bảo tồn và phát huy rực rỡ hơn nền âm nhạc truyền thống Việt Nam, góp phần truyền lửa nuôi dưỡng tình yêu nền âm nhạc truyền thống dân tộc cho thế hệ tiếp nối”, ông Nguyễn Phước Lộc phát biểu.

Ông Nguyễn Phước Lộc - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM, thay mặt lãnh đạo thành phố gửi tặng lẵng hoa và chúc mừng Giải thưởng Trần Văn Khê.

Chia sẻ cảm xúc khi nhận Giải thưởng Trần Văn Khê, TS. Nguyễn Phước Hải Trung, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, chỉ đạo chuyên môn Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế, cho biết sau hơn ba thập niên bền bỉ gìn giữ và phát huy các giá trị nghệ thuật cung đình Huế, việc Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế vinh dự được trao Giải thưởng Trần Văn Khê là niềm tự hào lớn lao, không chỉ đối với tập thể đơn vị mà còn đối với những người làm công tác quản lý văn hóa.

"Giải thưởng là sự ghi nhận cho một hành trình lấy nghiên cứu khoa học làm nền tảng, lấy thực hành nghệ thuật làm sức sống và lấy truyền dạy làm con đường bảo đảm sự tiếp nối của di sản. Với chúng tôi, đây không chỉ là sự tôn vinh những kết quả đã đạt được mà còn là sự khẳng định hướng đi đúng đắn trong xây dựng một mô hình bảo tồn di sản sống, nơi nghiên cứu, đào tạo, biểu diễn và giáo dục được gắn kết thành một chỉnh thể thống nhất", TS. Nguyễn Phước Hải Trung chia sẻ.

TS. Nguyễn Phước Hải Trung - Phó giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, phát biểu tại Lễ trao Giải thưởng Trần Văn Khê 2026 sáng 31.7.

Phó giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đồng thời cho biết, trong bối cảnh di sản văn hóa phi vật thể đang đứng trước nhiều thách thức, sự ghi nhận này tiếp thêm động lực để chúng tôi tiếp tục đổi mới tư duy quản lý, đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ số, nâng cao chất lượng đào tạo và mở rộng hợp tác quốc tế, để nghệ thuật cung đình Huế không chỉ được gìn giữ trong không gian di sản mà còn lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống đương đại.

"Chúng tôi xem đây không phải là điểm đến của một chặng đường, mà là điểm khởi đầu cho những nỗ lực lớn hơn, với trách nhiệm gìn giữ và trao truyền những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mai sau”, ông Trung nhận định, đồng thời chia sẻ thêm: "Việc trao Giải thưởng Trần Văn Khê năm 2026 cho Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế còn mang một thông điệp lớn hơn ý nghĩa của một danh hiệu. Đó là sự khẳng định rằng bảo tồn di sản trong thế kỷ 21 không thể chỉ dựa vào lòng nhiệt huyết của nghệ nhân, mà cần sự kết hợp giữa nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực, thực hành nghệ thuật, giáo dục cộng đồng và hợp tác quốc tế. Chính sự hội tụ của những yếu tố đó đã tạo nên một mô hình bảo tồn di sản sống tiêu biểu của Việt Nam".

Ông Nguyễn Phước Lộc, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM và đại diện Quỹ Trần Văn Khê trao giải tập thể cho Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế và Nhóm Xẩm 48H.

Hai tập thể đoạt giải thưởng thuộc về Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế và Nhóm Xẩm 48h.

Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế đã đạt nhiều thành tích nổi bật trong sưu tầm, bảo tồn và phát huy các di sản về diễn xướng cung đình như nhã nhạc, múa cung đình, tuồng cung đình, ca Huế và các nghi lễ cung đình Huế; tham gia xây dựng hồ sơ khoa học, giáo dục di sản, giao lưu văn hóa và quảng bá di sản văn hóa Huế trong nước và quốc tế.

Các nghệ nhân của nhà hát đã thực hiện truyền dạy nhã nhạc, tuồng và múa cung đình cho nhiều thế hệ nghệ sĩ, diễn viên và nhạc công trẻ, duy trì mô hình nghệ nhân truyền dạy trong bảo tồn nghệ thuật truyền thống. Nhà hát đã xây dựng bộ tài liệu, giáo án và học liệu phục vụ giảng dạy di sản, trong đó có chương trình Giáo dục Di sản Âm nhạc cổ truyền trong học đường với sự tham gia của hàng chục ngàn học sinh trên địa bàn thành phố Huế từ năm 2011 – 2025.

Tập thể Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế và đại diện Quỹ Trần Văn Khê, các đại biểu chụp hình lưu niệm tại Lễ trao Giải thưởng Trần Văn Khê 2026.

Nhóm Xẩm 48h đến từ Hà Nội gồm những bạn trẻ đam mê âm nhạc dân tộc, được hình thành từ mô hình Lớp học di sản cộng đồng thuộc dự án phi lợi nhuận Chèo 48h - Tôi Chèo về quê hương, với mong muốn lan tỏa niềm cảm hứng về văn hóa nghệ thuật cổ truyền đến với các bạn trẻ.

Dự án bắt đầu năm 2014 với một lớp học chèo, năm 2015 có thêm lớp học chầu văn và 2016 triển khai thêm lớp học hát xẩm. Từ mô hình học tập cộng đồng đó, lớp học quy tụ được nhiều hạt nhân nòng cốt, có niềm đam mê, khả năng thực hành đàn hát, biểu diễn, nghiên cứu chuyên sâu đối với bộ môn nghệ thuật hát xẩm. Các thành viên duy trì hoạt động luyện tập, tạo thành một nhóm gắn kết sâu sắc với nhau để phát triển các hoạt động chuyên nghiệp, nhằm đưa nghệ thuật hát xẩm đi vào đời sống hiện đại một cách sáng tạo, gần gũi, trẻ trung nhưng vẫn giữ được chất cổ truyền của các thế hệ nghệ nhân gạo cội.

Nhóm Xẩm 48h. Ảnh: Trâm Anh

Điều thú vị là các bạn đã thực hiện nhiều chương trình ngoại khóa, sinh hoạt dưới cờ tại các trường cấp 1 & cấp 2 tại Hà Nội, xây dựng các chương trình trên xe bus hai tầng với concept Xẩm on the bus và trên tàu năm cửa ô nhằm gia tăng giá trị cho các sản phẩm phục vụ du lịch, phát triển các dự án nhằm kết nối và lan tỏa tình yêu quê hương đất nước và các làn điệu dân ca cho nhóm du học sinh Việt Nam tại nước ngoài.

Trong tương lai gần, nhóm dự định thu âm album các bài bản xẩm cổ để làm tư liệu cho những người yêu mến, quan tâm đến nghệ thuật hát xẩm. Nhóm đã tiên phong "số hóa âm nhạc di sản" tạo nên thư viện âm nhạc dân gian trên nền tảng internet. Nhóm cũng đã có các MV thành công như Công cha ngãi mẹ sinh thành, Xẩm xuân tuổi trẻ và đất nước...

Trao Giải thưởng Trần Văn Khê 2026 cho các tập thể và cá nhân tiêu biểu hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu, giảng dạy, biểu diễn và truyền bá âm nhạc dân tộc Việt Nam.

6 cá nhân nhận Giải thưởng Trần Văn Khê 2026 đều là những gương mặt đóng góp vô cùng ý nghĩa cho nền nghệ thuật âm nhạc dân tộc.

Nhà giáo ưu tú Phạm Thúy Hoan.

Nhà giáo ưu tú Phạm Thúy Hoan đã đào tạo và hướng dẫn rất nhiều học sinh, sinh viên âm nhạc dân tộc đạt giải cao trong các cuộc thi Concourt Đàn tranh trong nước và quốc tế như nghệ sĩ Hồng Hạnh, Hồng Nga, NSƯT Hải Phượng. Bà đã thành lập CLB Tiếng hát quê hương và duy trì trong 30 năm.

NSƯT Huỳnh Khải.

NSƯT Huỳnh Khải, quyền Trưởng khoa Âm nhạc Dân tộc Nhạc viện TPHCM. Là giảng viên dạy giỏi liên tục nhiều năm; 6 năm liền đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua; nhiều bằng khen của Bộ Văn hóa và của Ủy ban Nhân dân TPHCM, năm 2014 được Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ. Năm 1985 Giải nhất diễn tấu đàn nguyệt trong cuộc thi các dàn nhạc dân tộc do Viện Âm nhạc Việt Nam tổ chức; Năm 2002 Giải A dàn dựng tiết mục đơn ca Dạ cổ hoài lang trong Liên hoan do Bộ Văn hóa tổ chức; Năm 2006 đạt Huy chương Vàng dàn dựng tiết mục Duyên kỳ ngộ - Ái tử kê và Huy chương Bạc dàn dựng tiết mục hòa tấu Lưu thủy – Bình bán – Kim tiền; Năm 2014 Huy chương Bạc độc tấu Ngũ đối hạ và Hòa tấu Nam xuân – Đảo ngũ cung.

NSƯT Phạm Văn Môn

NSƯT Phạm Văn Môn liên tục từ 1992 – 2024 làm nhiệm vụ giảng dạy, đào tạo các thế hệ nhạc công sân khấu nghệ thuật dân tộc tại TP.HCM và nhiều tỉnh thành, chủ yếu là cải lương.

NSND Ngô Tuyết Mai.

NSND Ngô Tuyết Mai từ năm 2009 đến nay, đã tự bỏ tiền cá nhân để mở các khóa Học và tìm hiểu âm nhạc dân tộc miễn phí tại ngôi nhà của gia đình (Truc Mai Music House), không giới hạn tuổi tác, nghề nghiệp dành cho tất cả những ai yêu mến âm nhạc dân tộc.

Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tấn Khoa.

Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tấn Khoa sinh ra trong một gia đình có 4 thế hệ thực hành đờn ca tài tử và nhạc lễ dân gian Nam Bộ tại gia. Từ năm 13 tuổi đã được cha là nghệ nhân Nguyễn Văn Thoại (Hai Thảo) dạy và chơi được thông thạo đàn kìm, đờn cò. Năm 1980 được lên TP.HCM học thêm về đàn kìm với Nghệ nhân Nguyễn Văn Hiển (Năm Vinh) và học chuyên sâu âm nhạc dân tộc tại Trường Nghệ thuật Sân khấu – Điện ảnh II. Từ sau khi tốt nghiệp đến nay đã liên tục thực hành và truyền dạy Đờn ca tài tử và Nhạc lễ dân gian Nam Bộ cho nhiều thế hệ học trò, trong đó có hai người con trai hiện là sinh viên Nhạc viện TP.HCM.

TS. Mai Mỹ Duyên.

TS. Mai Mỹ Duyên trong 10 năm gần nhất, đã là tác giả của 17 đầu sách nghiên cứu về âm nhạc dân tộc, đặc biệt là về Đờn ca tài tử Nam Bộ, cùng các bài viết trên tạp chí về Cải lương Nam Bộ. Chị chia sẻ mình vô cùng bất ngờ khi nhận giải thưởng, bởi các việc chị làm như xây dựng các CLB Đờn ca tài tử, gầy dựng các nhóm nghệ nhân bóng rỗi, quy tụ các nghệ sĩ cải lương khi rời sân khấu, về địa phương biểu diễn trong các nhóm, sinh hoạt văn hóa cộng đồng…, hầu hết là những công việc để tôn vinh người khác chứ không phải gầy dựng thành tích cho bản thân.

Tập thể và các cá nhân được trao Giải thưởng Trần Văn Khê 2026 chụp hình lưu niệm cùng các đại biểu.

Tin: Trâm Anh - Ảnh: Trung Dũng