Giá xăng 'nhảy múa', chi phí du lịch mùa cao điểm đứng trước áp lực tăng giá

Cơn lốc tăng giá xăng dầu thế giới do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang tạo nên một "cú sốc" chi phí đối với các doanh nghiệp vận tải trong nước.

Từ xe khách liên tỉnh, đường sắt cho đến các đơn vị lữ hành, tất cả đang đứng trước bài toán sinh tồn: Hoặc chấp nhận bù lỗ để giữ khách, hoặc phải điều chỉnh giá vé để duy trì hoạt động.

Khi nhiên liệu "ăn mòn" lợi nhuận

Trong những ngày đầu tháng 3/2026, thị trường năng lượng biến động dữ dội. Theo ghi nhận, giá dầu Diesel tại thời điểm chiều ngày 07/3 đã chạm mốc 30.230 đồng/lít. Chỉ trong vòng chưa đầy 10 ngày (từ 26/02 đến 07/3), mặt hàng này đã tăng vọt gần 57%. So với thời điểm trước khi thị trường biến động, giá dầu đã tăng từ mức 18.700 đồng/lít lên hơn 31.000 đồng/lít (tăng gần 50%), trong khi giá xăng cũng ghi nhận mức tăng khoảng 40%.

Đối với ngành vận tải, nhiên liệu vốn chiếm từ 30% đến 40% tổng chi phí vận hành. Do đó, mức tăng "phi mã" này ngay lập tức dội gáo nước lạnh vào nỗ lực phục hồi của các doanh nghiệp.

Đại diện hãng xe khách FUTA Hà Sơn, đơn vị vận hành hơn 100 đầu xe tuyến Hà Nội - Lào Cai và miền Trung - chia sẻ rằng chi phí nhiên liệu cho mỗi chuyến xe hiện đã đội lên thêm 1 - 2 triệu đồng. "Đây là một áp lực khổng lồ khi giá vé vẫn chưa thể điều chỉnh tương ứng", vị đại diện này cho biết.

Để ứng phó tạm thời, doanh nghiệp này đã phải thắt lưng buộc bụng bằng cách cắt giảm các dịch vụ trung chuyển tại một số địa bàn như Ninh Bình, Huế, Nghệ An nhằm tiết giảm chi phí tối đa.

Làn sóng điều chỉnh giá vé diện rộng

Trước sức ép quá lớn, nhiều đơn vị vận tải đã không thể "gồng" thêm và buộc phải công bố lộ trình tăng giá vé.

Ngành đường sắt "nổ phát súng" đầu tiên. Công ty Cổ phần Vận tải đường sắt vừa thông báo điều chỉnh tăng 10% giá vé hành khách và 15% cước vận chuyển hàng hóa kể từ ngày 08/3/2026. Đại diện doanh nghiệp khẳng định đây là quyết định cực chẳng đã để đảm bảo duy trì chất lượng dịch vụ và vận hành an toàn trong bối cảnh chi phí logistics đường sắt bị đẩy lên quá cao.

Làn sóng điều chỉnh giá vé diện rộng

Ở khối vận tải đường bộ, các nhà xe tư nhân cũng rục rịch thay đổi biểu phí. Nhà xe Nguyên Dịu chính thức áp dụng mức giá mới từ ngày 09/03/2026 với mức tăng trung bình từ 30.000 - 40.000 đồng/vé. Cụ thể, xe 40 giường tăng từ 280.000đ lên 320.000đ; xe 34 phòng tăng từ 320.000đ lên 350.000đ.

Ở khối vận tải đường bộ, các nhà xe tư nhân cũng rục rịch thay đổi biểu phí

Thậm chí, nhà xe Tân Nam A còn đưa ra thông báo sẽ điều chỉnh giá vé linh hoạt "chạy theo" giá xăng dầu. Đại diện nhà xe này bộc bạch: "Nhiều chuyến xe hiện nay chỉ có khách một chiều, chiều về vắng hoe. Chúng tôi vừa phải chịu áp lực giá dầu tăng mỗi ngày, vừa phải gánh lương tài xế, phí bảo dưỡng và lãi vay ngân hàng. Nếu không tăng giá nhẹ, nhà xe không thể duy trì chuyến".

Ngành du lịch nín thở theo dõi

Không chỉ vận tải hành khách trực tiếp, ngành du lịch cũng đang đứng ngồi không yên. Tại TP.HCM, dù giá tour hiện vẫn giữ mức ổn định, nhưng các "ông lớn" trong ngành lữ hành đều đang ở trạng thái cảnh giác cao độ.

Ông Phạm Anh Vũ, Phó Tổng Giám đốc Công ty Du lịch Việt, nhận định thách thức lớn nhất nằm ở các hợp đồng quốc tế. "Nhiều đoàn khách đã ký hợp đồng từ 6 tháng đến một năm trước với mức giá cố định. Hiện tại, giá vận chuyển biến động từng ngày khiến doanh nghiệp đối mặt với rủi ro lỗ nặng nếu thực hiện đúng cam kết giá cũ", ông Vũ phân tích.

Bà Đoàn Thị Thanh Trà, Phó Tổng Giám đốc Lữ hành Saigontourist, cho biết đơn vị vẫn đang nỗ lực giữ giá cho khách lẻ để kích cầu. Tuy nhiên, với các hợp đồng khách đoàn, giá tour sẽ phải tính toán lại dựa trên thời điểm khởi hành và loại phương tiện sử dụng. Việc giữ giá lúc này giống như một cuộc đua đường dài mà ở đó, doanh nghiệp nào có tiềm lực tài chính yếu sẽ rất dễ "hụt hơi".

Tìm lối thoát trong bão giá

Việc tăng giá vé là giải pháp tình thế, nhưng cũng là con dao hai lưỡi khi sức mua của người dân có dấu hiệu sụt giảm. Để thích nghi, nhiều doanh nghiệp đang thực hiện các biện pháp "tự cứu" như:

Tối ưu hóa lộ trình: Gộp các chuyến vắng khách, cắt giảm các dịch vụ phụ trợ không thiết yếu.

Ứng dụng công nghệ: Sử dụng phần mềm quản lý nhiên liệu và giám sát hành trình để tránh lãng phí.

Đàm phán linh hoạt: Chia sẻ rủi ro với các đối tác cung ứng dịch vụ lưu trú và vận chuyển.

Theo các chuyên gia kinh tế, nếu tình hình chiến sự tại Trung Đông tiếp tục căng thẳng và giá dầu không có dấu hiệu hạ nhiệt, một làn sóng tăng giá hàng hóa tiêu dùng hệ lụy từ chi phí vận tải là điều khó tránh khỏi. Lúc này, các doanh nghiệp rất cần những chính sách hỗ trợ kịp thời về thuế, phí nhiên liệu từ phía cơ quan quản lý để có thể vượt qua giai đoạn ngặt nghèo này.

Hành khách và người tiêu dùng cũng cần chuẩn bị tâm lý cho một giai đoạn chi phí đi lại tăng cao. Như lời chia sẻ từ một chủ nhà xe: "Chúng tôi rất mong bà con thấu hiểu. Khi giá xăng dầu ổn định trở lại, nhà xe chắc chắn sẽ điều chỉnh vé về mức hợp lý nhất".

Hà Sang