Giá năng lượng tăng, sức ép đè nặng lên chi phí sinh hoạt

Theo Reuters, giá dầu vượt 110USD/thùng trong phiên giao dịch sáng 22-10, sau các cuộc tấn công tiếp diễn của lực lượng Houthi tại Saudi Arabia. Giá dầu Brent giao kỳ hạn tăng lên 110,11USD/thùng, trong khi dầu thô WTI của Mỹ tăng lên 98,12USD/thùng, cùng ghi nhận mức cao nhất trong 5 tháng. Giá khí đốt tại châu Á và châu Âu cũng lên mức cao nhất kể từ tháng 12-2022.

Giá năng lượng leo thang đang đẩy chi phí sinh hoạt tăng cao, nhất là trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn. Trong tháng 10, giá dầu diesel bán lẻ bình quân tại Anh lần đầu chạm mức 2 bảng Anh/lít (tương đương 2,64USD/lít).

Giá nhiên liệu tăng gần 40% so với trước chiến sự Iran, kéo theo chi phí đi lại và vận chuyển. Cú sốc năng lượng còn lan sang chuỗi cung ứng hàng hóa.

Theo Reuters, giá nhựa tại Mỹ trong tháng 8 tăng 7% so với tháng 10-2025. Công ty tư vấn MAT cho biết, bao bì chiếm khoảng 5%-15% chi phí sản xuất hàng tạp hóa. Giá năng lượng tăng cũng đẩy chi phí vận chuyển, đóng gói và phân bón lên cao, buộc doanh nghiệp phải tăng giá bán hoặc chấp nhận giảm lợi nhuận, gây thêm sức ép lên giá thực phẩm.

Giá năng lượng tăng kéo dài còn có nguy cơ khiến lãi suất duy trì ở mức cao, làm tăng chi phí vay mua nhà. Tại Mỹ, lãi suất thế chấp kỳ hạn 30 năm đã tăng từ khoảng 6,1% lên 7,5%; tại Australia, lãi suất vay mua nhà tăng từ 5,5% năm 2025 lên 6,2%.

Trong khi đó, hóa đơn năng lượng có nguy cơ tăng mạnh khi mùa đông đến gần. Chi phí sưởi ấm tại bang New York (Mỹ) được dự báo tăng 47% so với năm ngoái, còn tổ chức Energy UK ước tính hóa đơn năng lượng của các hộ gia đình Anh tăng 10% so với cùng kỳ.

Tại châu Á, biến động giá năng lượng cũng tác động đến chi phí sinh hoạt, song mức độ ảnh hưởng khác nhau giữa các nền kinh tế. Trong khi giá điện và khí đốt hộ gia đình tại Singapore giảm trong quý 4-2026, Hàn Quốc ghi nhận giá nhiên liệu tăng mạnh, còn Nhật Bản cân nhắc hỗ trợ tiền điện và khí đốt nhằm giảm gánh nặng cho người dân trong mùa đông.

Trước sức ép giá nhiên liệu, chính phủ Tổng thống Donald Trump dự kiến cho vay tối đa 315.000 thùng dầu sưởi từ kho dự trữ khẩn cấp vùng Đông Bắc Mỹ, giao trước ngày 13-11, nhằm bổ sung nguồn cung bị gián đoạn do xung đột Iran.

Tuy nhiên, khả năng bình ổn giá từ biện pháp này vẫn gây tranh luận, trong bối cảnh lượng dầu tại kho dự trữ dầu mỏ chiến lược của Mỹ đã xuống mức thấp nhất kể từ năm 1982, cho thấy những giới hạn của việc sử dụng nguồn dự trữ để ứng phó với cú sốc năng lượng.

HUYỀN HƯƠNG