Giá dưa hấu xuống thấp, nông dân lao đao giữa vụ thu hoạch

Nhiều ruộng dưa chín rộ nhưng quả vẫn nằm lại trên đồng do khó tìm đầu ra.

Giá bán không đủ bù chi phí sản xuất, nhiều hộ đứng trước nguy cơ thua lỗ. Nguồn cung tăng cao trong khi đầu ra hạn chế đã khiến thị trường dưa hấu rơi vào cảnh “được mùa, mất giá”, ảnh hưởng lớn đến thu nhập của người dân.

Dưa hấu chín đầy vườn

Có mặt tại xã Nam Trạch vào những ngày giữa tháng 4, những thửa ruộng dưa hấu xanh mướt, trái đã đến kỳ thu hoạch nhưng không khí thu hoạch lại kém phần rộn ràng. Những trái dưa vẫn nằm trên đồng do khó tìm đầu ra, người dân đứng ngồi không yên khi công sức, chi phí đầu tư có nguy cơ không được bù đắp, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và kế hoạch sản xuất các vụ tiếp theo.

Tại ruộng dưa hấu của ông Hoàng Văn Hiền, xã Nam Trạch, năm nay ông thuê 2 ha đất cách nhà gần 10 km để trồng giống dưa hấu giống Apolo 66. Đã có kinh nghiệm hơn 20 năm, thời gian qua, để chăm sóc, bảo vệ ruộng dưa, ông đã phải dựng lều ăn ở tại ruộng. Trời không phụ lòng người, năm nay thời tiết thuận lợi nên dưa hấu được mùa song người trồng có nỗi lo mới khi dù đã liên hệ với nhiều thương lái nhưng vẫn chưa có mối tiêu thụ. Chia sẻ với phóng viên, ông Hiền cho biết: Dưa hấu năm nay được mùa, vào vụ thu hoạch sản lượng cao nên nguồn cung dồi dào. Chính vì vậy, đầu ra cho dưa hấu rất khó, gia đình ông đã liên hệ nhiều thương lái mua sỉ nhưng vẫn chưa được. Nếu tình hình này kéo dài thì nông dân sẽ phải thu hoạch để bán lẻ, giá dưa hấu hiện chưa đến 3.000 đồng/kg.

Người dân xã Nam Trạch thu hoạch dưa hấu.

Cũng như ông Hiền, gia đình ông Phạm Văn Sáu (xã Nam Trạch) có 1,7 ha dưa hấu đang vào kỳ thu hoạch, sản lượng dự kiến khoảng 20 tấn/ha. Tuy nhiên, giá bán thấp khiến ông đối mặt nguy cơ thua lỗ. Ông Sáu cho hay: Chi phí thuê đất, giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, xăng dầu bơm tưới đã hơn 170 triệu đồng, chưa tính công lao động. Sau hai tháng chăm sóc, sản lượng đạt gần 40 tấn, nhưng với giá hiện tại chỉ thu được gần 120 triệu đồng. Gia đình đang thuê gần 30 nhân công với giá 40.000 đồng/giờ để thu hoạch, nên tổng thu không đủ bù chi phí sản xuất.

Không riêng gia đình ông Sáu, nhiều hộ trồng dưa tại xã Nam Trạch và các địa phương khác trên địa bàn tỉnh cũng rơi vào tình cảnh tương tự khi chi phí đầu tư lớn nhưng đầu ra bấp bênh. Dưa đến kỳ thu hoạch không kịp tiêu thụ buộc người dân phải thuê thêm nhân công để “chạy đua” với thời gian, tránh hư hỏng do thời tiết. Trước thực tế này, không ít hộ phải chủ động bán lẻ để thu hồi một phần vốn. Tuy nhiên, việc tiêu thụ nhỏ lẻ gặp nhiều khó khăn do sức mua thấp. Tình trạng này khiến người trồng dưa thêm lo lắng, nhất là khi vụ trước cũng không đạt hiệu quả, ảnh hưởng đến khả năng tái đầu tư.

Loay hoay tìm thị trường tiêu thụ

Năm nay, thời tiết thuận lợi, dưa hấu được mùa, năng suất đạt từ 12 - 16 tấn/ha nhưng giá thu mua tại ruộng chỉ khoảng 3.000 đồng/kg, khiến nhiều hộ rơi vào tình trạng thu không đủ chi.

Được xem là một trong những “vựa dưa hấu” lớn nhất tỉnh Quảng Trị, xã Nam Trạch hiện có khoảng 170 hộ trồng với diện tích gần 300 ha. Năm nay, thời tiết thuận lợi, dưa hấu được mùa, năng suất đạt từ 12 - 16 tấn/ha. Tuy nhiên, giá thu mua tại ruộng chỉ khoảng 3.000 đồng/kg, khiến nhiều hộ rơi vào tình trạng thu không đủ chi.

Trước tình trạng này, những ngày qua, Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân xã Nam Trạch đã tích cực hỗ trợ kết nối tiêu thụ, quảng bá dưa hấu trên các nền tảng mạng xã hội. Đồng thời, mở các điểm bán trực tiếp và kêu gọi các tổ chức, cá nhân chung tay hỗ trợ tiêu thụ nông sản. Tại một điểm bán hỗ trợ nông dân, anh Bùi Quang Dũng, Bí thư Đoàn thôn Đông Thành, xã Nam Trạch cho biết, những ngày qua, các đoàn viên, thanh niên đang tích cực hỗ trợ bà con thu hoạch, vận chuyển và bán dưa hấu cũng như kết nối qua mạng xã hội nhằm đẩy nhanh việc tiêu thụ, giảm thiểu thiệt hại cho người dân. Các đơn vị mong muốn góp phần chia sẻ khó khăn với người dân, giúp tiêu thụ được sản phẩm trong thời gian nhanh nhất, hạn chế thiệt hại trong vụ thu hoạch này.

Tình trạng “được mùa, mất giá” đã lặp lại nhiều năm, trở thành nỗi lo thường trực của người trồng dưa hấu. Khi sản lượng tăng cao nhưng thị trường thiếu ổn định, phụ thuộc vào thương lái, người nông dân dễ rơi vào thế bị động. Theo anh Lê Chiến, một thương lái thu mua dưa hấu tại Quảng Trị, nguyên nhân chính là do dưa thu hoạch cùng thời điểm với các tỉnh như Gia Lai, Quảng Ngãi, Đà Nẵng, trong khi thị trường tiêu thụ chủ yếu trong nước, chưa xuất khẩu nên nguồn cung tăng cao, gây áp lực lên giá.

Một điểm hỗ trợ bán dưa cho người dân của Đoàn thanh niên.

Mặc dù có điều kiện tự nhiên thuận lợi, sản phẩm dưa hấu chất lượng cao, nhưng việc sản xuất vẫn mang tính tự phát, thiếu liên kết giữa người trồng, doanh nghiệp và thị trường tiêu thụ, dẫn đến rủi ro khi thị trường biến động.

Ông Lê Đình San, Chủ tịch Hội Nông dân xã Nam Trạch cho biết: Giá thu mua xuống thấp đã ảnh hưởng rất lớn đến sản xuất và đời sống của bà con, trong khi giá vật tư đầu vào hiện nay ở mức cao. Trước mắt, chính quyền địa phương, Mặt trận và Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên… đang tích cực hỗ trợ kêu gọi tiêu thụ trên các mạng xã hội, nền tảng số, sàn giao dịch điện tử, kênh của hội, đồng thời kết nối phân phối với các địa phương trong và ngoài tỉnh.

Thời gian tới, để khắc phục tình trạng “được mùa, mất giá” không chỉ đối với cây dưa hấu, địa phương sẽ tăng cường tuyên truyền, vận động hội viên tham gia, từng bước liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị nhằm giải quyết đầu ra cho sản phẩm. Đồng thời, phối hợp với các ngành chức năng, doanh nghiệp tìm kiếm thị trường tiêu thụ ổn định, hướng tới xây dựng thương hiệu dưa hấu địa phương, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và đảm bảo đầu ra bền vững cho người nông dân…

Bài và ảnh: Thanh Thủy (TTXVN)