Giá dầu tăng cao giúp Ả Rập Xê-út thu hẹp thâm hụt ngân sách

Thâm hụt ngân sách của Ả Rập Xê-út trong quý II đã giảm gần 75% so với quý trước, nhờ chính cuộc chiến từng gây tổn thất nặng nề cho ngành dầu mỏ nước này và đẩy nền kinh tế vào đợt suy giảm mạnh nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Theo Bộ Tài chính Ả Rập Xê-út, vương quốc này ghi nhận mức thâm hụt ngân sách 34,3 tỷ riyal (khoảng 9,1 tỷ USD) trong ba tháng kết thúc vào tháng 6, giảm mạnh so với 125,7 tỷ riyal của quý I.

Doanh thu từ dầu mỏ tăng 28% so với quý trước nhờ giá dầu tăng mạnh, trong khi tổng chi tiêu của Chính phủ giảm 3,5%.

Nói cách khác, cuộc chiến đã làm suy giảm sản lượng dầu, nhưng lại giúp đẩy giá của phần sản lượng còn xuất khẩu được lên mức cao hơn đáng kể.

Sản lượng dầu của Ả Rập Xê-út vẫn thấp hơn nhiều so với thời điểm trước chiến sự sau khi các cuộc tấn công của Iran và việc eo biển Hormuz bị phong tỏa làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu. Khu vực dầu khí của nước này suy giảm gần 25% trong quý II, kéo theo sự suy giảm của toàn bộ nền kinh tế.

Tuy nhiên, Ả Rập Xê-út vẫn tìm được cách đưa một phần dầu thô ra thị trường. Nước này đã chuyển hướng xuất khẩu thông qua hệ thống đường ống dẫn đến cảng Yanbu trên Biển Đỏ, qua đó tận dụng mức giá dầu cao để bù đắp cho khối lượng xuất khẩu sụt giảm. Tính đến phiên giao dịch ngày thứ Năm, dầu Brent giao dịch quanh 90 USD/thùng, tăng hơn 47% từ đầu năm.

Dù vậy, ngân sách của Ả Rập Xê-út vẫn chưa đạt trạng thái cân bằng.

Theo EFG Hermes, Ả Rập Xê-út hiện cần giá dầu khoảng 115 USD/thùng để cân đối ngân sách, cao hơn đáng kể so với mức khoảng 96 USD/thùng của năm ngoái. Riyadh đã chi tiêu rất mạnh trong những tuần đầu của cuộc chiến và tổng chi ngân sách quý II vẫn cao hơn 11% so với cùng kỳ năm trước.

Chính phủ Ả Rập Xê-út cũng đã phát tín hiệu rằng một số dự án thuộc chương trình Tầm nhìn 2030 có thể sẽ bị trì hoãn, cắt giảm quy mô hoặc thậm chí hủy bỏ nếu hiệu quả tài chính không còn đáp ứng kỳ vọng.

Trong khi đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo mức giá dầu cao hơn sẽ bù đắp nhiều hơn cho sự sụt giảm về khối lượng xuất khẩu, qua đó giúp thu hẹp thâm hụt ngân sách của Ả Rập Xê-út xuống còn 3,7% GDP trong năm nay và 3,1% GDP vào năm 2027.

Diễn biến này phản ánh một nghịch lý của thị trường năng lượng: Ả Rập Xê-út đang khai thác ít dầu hơn, nhưng lại thu được nhiều tiền hơn từ dầu mỏ và ghi nhận mức thâm hụt ngân sách nhỏ hơn, ngay cả khi nền kinh tế đang suy giảm. Đây là minh chứng rõ nét cho đặc thù của kinh tế dầu mỏ, khi giá cả đôi khi có thể quan trọng hơn sản lượng.

Bình An