'Gen Z' hòa trộn hát then và rap hướng về cội nguồn, lịch sử dân tộc

Trong đời sống âm nhạc đương đại, việc kể lại những câu chuyện lịch sử bằng ngôn ngữ mới luôn là thử thách với các nghệ sĩ. Với MV “Cùng em tìm về giọt nước đầu nguồn”, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung đã sử dụng âm nhạc dân tộc và đương đại, nối liền văn hóa vùng cao với tâm hồn người trẻ hôm nay.

Ca khúc "Cùng em tìm về giọt nước đầu nguồn" được thể hiện bởi các nghệ sĩ "Gen Z". Ảnh: V.Hà

Ca khúc “Cùng em tìm về giọt nước đầu nguồn” được nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung sáng tác từ dấu ấn lịch sử năm 1941, sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, Bác Hồ trở về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo cách mạng. Mảnh đất Cao Bằng vinh dự là nơi đầu tiên đón bước chân Người trở về. Tại hang Cốc Bó (Pác Bó, xã Trường Hà), Bác đã đặt tên cho dòng suối hiền hòa là suối Lênin và ngọn núi hùng vĩ là núi Các Mác. Những địa danh ấy, qua cảm nhận của nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung, không chỉ là dấu tích lịch sử mà còn là biểu tượng của sự khởi sinh.

Nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung chia sẻ, khi đứng trên mảnh đất thiêng liêng, đặc biệt là đọc bài thơ “Pác Bó hùng vĩ” của Người, dường như đã thẩm thấu vào tư duy sáng tác, để từ đó, nhạc sĩ tạo ra một cuộc đối thoại giữa quá khứ và hiện tại. Giọt nước đầu nguồn ở đây vừa là dòng nước trong mát từ suối Lênin, vừa là ẩn dụ cho tư tưởng cách mạng và bản sắc văn hóa dân tộc bền bỉ chảy qua các thế hệ.

Ca khúc kết hợp giữa thanh âm của tính tẩu cùng lời then hát then đậm bản sắc. Ảnh: MV

Chính từ mạch nguồn lịch sử và văn hóa bản địa đặc sắc của dân tộc Nùng - với phong tục lấy nước đầu nguồn sớm mùng Một Tết Nguyên đán để cầu may mắn, sức khỏe, nhạc sĩ đã chắt lọc nên những ý niệm âm nhạc sâu sắc: “Em có về với núi rừng phương Bắc, hái bông hoa mận, vịn nhẹ hoa ban/ Em có về và hôn lên hòn đất, uống giọt nước đầu nguồn, mát tuổi xanh/ Em có về cùng hát điệu hát then, múa quạt múa chuông, tiếng khèn theo gió/ Em có về ấm khói bếp cheo leo/ Lúa lưng đồi bước qua thì con gái…”.

Những câu hát gợi lên không gian núi rừng Cao Bằng với hoa ban, hoa mận, khói bếp, ruộng lúa lưng đồi, cùng tiếng hát then, tiếng khèn vang trong gió. Đó là một bức tranh văn hóa sống động, nơi con người và thiên nhiên hòa quyện trong nhịp sống yên bình.

Ca khúc “Cùng em tìm về giọt nước đầu nguồn” là sự kết hợp giữa thanh âm, kỹ thuật luyến láy của hát then (Tày – Nùng) với ngôn ngữ rap/hip-hop hiện đại. Nếu phần hát mang tính trữ tình, mềm mại như dòng suối, thì đoạn rap tạo nên nhịp điệu mạnh mẽ, gần gũi với giới trẻ. Đoạn giai điệu lặp lại nhiều lần “Giọt nước chảy mang theo yêu thương/ Từ đầu nguồn về khắp muôn phương…” trở thành điểm nhấn, kết nối hai dòng chảy âm nhạc khác biệt.

Ca khúc do ca sĩ Nguyễn Hoàng Yến và rapper Trung Hiếu thể hiện. Ảnh: MV

“Cùng em tìm về giọt nước đầu nguồn” được thể hiện bởi hai nghệ sĩ trẻ thuộc thế hệ “Gen Z” là Nguyễn Hoàng Yến và rapper Trung Hiếu. Ca sĩ Nguyễn Hoàng Yến, sinh năm 2003, quê Tuyên Quang, là Người đẹp xứ Tuyên 2022 và hiện là sinh viên năm thứ 3, Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam. Nữ ca sĩ trẻ là học trò của TS.NSND Đỗ Quốc Hưng, sở hữu giọng soprano trong sáng, kỹ thuật, đầy tiềm năng.

Với ca khúc này, ca sĩ Nguyễn Hoàng Yến chia sẻ đã dành nhiều thời gian tìm hiểu lịch sử và văn hóa Cao Bằng trước khi thu âm. Trong quá trình thực hiện, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung cùng nhạc sĩ phối khí Dương Đức Thụy luôn đồng hành, phân tích từng câu chữ, giai điệu để cô có thể thẩm thấu trọn vẹn tinh thần tác phẩm.

“Là những người trẻ, chúng tôi muốn dùng tiếng hát của mình để quảng bá nét đẹp quê hương và lan tỏa giá trị lịch sử đến thế hệ cùng trang lứa”, Nguyễn Hoàng Yến bày tỏ.

Nữ ca sĩ Nguyễn Hoàng Yến và rapper Trung Hiếu cũng trực tiếp hóa thân vào nhân vật trong MV. Hình ảnh đôi bạn trẻ khám phá những địa danh như suối Lênin, núi Các Mác, thác Bản Giốc, động Ngườm Ngao… được hòa vào những thanh âm của tính tẩu cùng lời then ngân nga vang xa, tạo cảm giác gần gũi, dễ cảm nhận.

MV "Cùng em tìm về giọt nước đầu nguồn.

Nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung bày tỏ: “Càng hội nhập sâu rộng, con người càng có nhu cầu tìm về giọt nước đầu nguồn của chính mình để không bị hòa tan. Tác phẩm chính là giọt nước mát lành cho tâm hồn, góp phần lan tỏa những giá trị lịch sử, văn hóa và bồi đắp thêm tình yêu quê hương đất nước cho các thế hệ người Việt”.

Trong đời sống đương đại, khi âm nhạc ngày càng đa dạng, những tác phẩm như “Cùng em tìm về giọt nước đầu nguồn” cho thấy người trẻ luôn hướng về cội nguồn. Họ kết hợp với các nhạc sĩ, nghệ sĩ, người sáng tạo thế hệ trước để mở rộng hiểu biết và lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa dân tộc.

Yên Nga