FTSE xác nhận lộ trình nâng hạng: Một xu hướng lớn đang dần hình thành

PV: Dù thông tin thị trường chứng khoán Việt Nam nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp không còn nhiều yếu tố bất ngờ, thị trường chứng khoán phiên 8/4 diễn biến rất tích cực, thậm chí hơn nhiều so với phiên giao dịch ngày 8/10/2025 khi FTSE chính thức công bố nâng hạng. Phản ứng của nhà đầu tư trong phiên vừa qua có đang rơi vào trạng thái sợ bỏ lỡ (FOMO) hay không?

Ông Đỗ Bảo Ngọc: Trước hết, cần nhìn nhận rằng phản ứng tích cực của thị trường trong phiên 8/4 đến từ hai thông tin quan trọng. Thứ nhất, Mỹ và Iran thống nhất ngừng bắn 2 tuần để đàm phán kết thúc chiến tranh. Bên cạnh đó, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Vì vậy, việc thị trường tăng mạnh là có cơ sở và không quá bất ngờ.

Thực tế, câu chuyện nâng hạng đã được thị trường “chiết khấu” dần trong vài năm qua. Tuy nhiên, việc FTSE Russell chính thức xác nhận lộ trình đã giúp loại bỏ yếu tố không chắc chắn. Khi rủi ro về việc trì hoãn hoặc không được nâng hạng không còn, dòng tiền có xu hướng phản ứng mạnh hơn.

Việc nhiều nhóm cổ phiếu tăng mạnh có thể khiến nhiều người liên tưởng đến hiện tượng FOMO (hội chứng sợ bỏ lỡ). Tuy nhiên, đa số các mã tăng mạnh đều đã giảm khá sâu thời gian qua. Việc bật tăng mạnh trở lại khi thông tin xung đột địa chính trị hạ nhiệt là điều dễ hiểu, không hẳn là trạng thái FOMO quá mức.

PV: Ông đánh giá như thế nào về tác động của việc FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam trong kỳ đánh giá lần này? Theo ông, đây là cú hích mang tính ngắn hạn hay sẽ trở thành động lực mới cho thị trường trong trung và dài hạn?

Ông Đỗ Bảo Ngọc: Trong ngắn hạn, thông tin từ FTSE có thể tạo ra hiệu ứng tâm lý tích cực, giúp cải thiện thanh khoản và hỗ trợ chỉ số. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn nằm ở tác động dài hạn.

Khi Việt Nam được đưa vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp, dòng vốn đầu tư quốc tế sẽ thay đổi về bản chất. Trước đây, Việt Nam thuộc nhóm thị trường cận biên, chủ yếu nhận được phân bổ mang tính lựa chọn. Nhưng khi bước vào nhóm thị trường mới nổi, nhiều quỹ đầu tư, đặc biệt là các quỹ theo chỉ số, sẽ buộc phải phân bổ vốn vào Việt Nam để đảm bảo cấu trúc danh mục.

Điều này tạo ra dòng vốn mang tính hệ thống, ổn định và có tính lặp lại theo chu kỳ. Ngoài ra, sau khi được nâng hạng, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng sẽ được các quỹ đầu tư chủ động quan tâm hơn. Dòng vốn từ nhóm quỹ đầu tư chủ động này cũng có quy mô lớn không kém các quỹ đầu tư chỉ số. Điều này cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam có thể hấp dẫn dòng vốn ngoại hơn trong dài hạn và là mục tiêu của cả các quỹ đầu tư chỉ số và các quỹ đầu tư chủ động có hoạt động phân bổ vốn vào các thị trường mới nổi trên thế giới.

Ông Đỗ Bảo Ngọc - Phó Tổng Giám đốc CTCP Chứng khoán Kiến Thiết

PV: Việc loại bỏ cổ phiếu Việt Nam khỏi rổ chỉ số FTSE Frontier sẽ được thực hiện trong một đợt, trong khi việc đưa vào các bộ chỉ số toàn cầu lại chia thành 4 đợt từ tháng 9/2026. Theo ông, điều này có gây tác động tiêu cực không và sẽ ảnh hưởng như thế nào đến kỳ vọng thị trường?

Ông Đỗ Bảo Ngọc: Liên quan đến việc loại bỏ cổ phiếu Việt Nam khỏi rổ chỉ số FTSE Frontier chỉ trong một đợt, tôi cho rằng tác động tiêu cực trong ngắn hạn tại thời điển thoái vốn là có. Với quy mô các quỹ FTSE ETF tại Việt Nam khoảng 10.000 tỷ đồng, áp lực này có thể kéo dài trong 2-3 tuần.

Tuy nhiên, với thanh khoản thị trường hiện khoảng 25.000 tỷ đồng/phiên, lượng cung này hoàn toàn có thể được hấp thụ tương đối dễ dàng, do đó mức độ ảnh hưởng tới xu thế chung của thị trường là không lớn.

Về dài hạn, các quỹ FTSE ETF vào thị trường mới nổi chính thức phân bổ vốn giải ngân với quy mô lớn hơn nhiều lần sẽ tác động tích cực tới giá các cổ phiếu được mua vào danh mục nói riêng và chỉ số thị trường nói chung. Quan trọng hơn, việc đưa Việt Nam vào các chỉ số toàn cầu theo lộ trình 4 đợt sẽ giúp thị trường hấp thụ dòng vốn một cách từ từ, tránh gây ra cú sốc cung - cầu.

Dù vậy, nhà đầu tư cũng cần lưu ý mỗi đợt cơ cấu có thể tạo ra biến động ngắn hạn do hoạt động “đi trước đón đầu” và chốt lời của các nhà đầu tư.

PV: Gần đây, nguồn cung hàng hóa trên thị trường đang cải thiện rõ rệt, đặc biệt với các thương vụ IPO trong nhóm công ty chứng khoán. FTSE Russell cũng đưa ra cơ chế “gia nhập nhanh” (Fast Entry) cho các cổ phiếu IPO từ tháng 9/2026. Theo ông, điều này có thúc đẩy thêm các doanh nghiệp lớn lên sàn hay không?

Ông Đỗ Bảo Ngọc: Cơ chế “gia nhập nhanh” đối với các cổ phiếu IPO có thể xem là một thay đổi mang tính cấu trúc đối với thị trường. Khi được áp dụng, các doanh nghiệp sau IPO nếu đáp ứng tiêu chí có thể nhanh chóng được đưa vào hệ thống chỉ số, qua đó tiếp cận ngay dòng vốn quốc tế.

Điều này sẽ tạo động lực rất mạnh để các doanh nghiệp lớn, đặc biệt là khu vực tư nhân, đẩy nhanh kế hoạch niêm yết trong thời gian tới.

Mặc dù vậy, các điều kiện về quy mô vốn đối với các doanh nghiệp được đưa vào danh mục chỉ số nhanh có giá trị rất lớn từ 6-7 tỷ USD lại là một vấn đề. Tại Việt Nam, không có nhiều các doanh nghiệp đạt ngay mức vốn lớn như vậy. Vì vậy, trong giai đoạn đầu áp dụng, tôi cho rằng điều khoản mới này không có giá trị nhiều đối với các doanh nghiệp mới niêm yết tại Việt Nam.

PV: Trong bối cảnh địa chính trị, lãi suất và tỷ giá vẫn còn nhiều biến động, nhà đầu tư nên tiếp cận thị trường theo hướng đón đầu câu chuyện nâng hạng hay chờ đợi tín hiệu vĩ mô rõ ràng hơn?

Ông Đỗ Bảo Ngọc: Về chiến lược đầu tư, tôi cho rằng nhà đầu tư không nên nhìn câu chuyện nâng hạng như một sự kiện ngắn hạn để “đánh nhanh thắng nhanh”. Đây là một quá trình kéo dài nhiều năm và mang tính thay đổi về chất đối với thị trường.

Trong ngắn hạn, chắc chắn sẽ có những biến động do yếu tố vĩ mô như lãi suất, tỷ giá hay xung đột địa chính trị. Tuy nhiên, trong trung và dài hạn, xu hướng dòng vốn và định giá sẽ là những yếu tố quan trọng tác động đến xu hướng chính của thị trường.

Trong ngắn hạn, thị trường chắc chắn vẫn chịu tác động từ các yếu tố vĩ mô như lãi suất, tỷ giá hay địa chính trị. Tuy nhiên, trong trung và dài hạn, xu hướng dòng vốn và định giá sẽ đóng vai trò quyết định.

Vì vậy, cách tiếp cận hợp lý là vừa theo dõi các yếu tố vĩ mô để quản trị rủi ro trong ngắn hạn, vừa xây dựng danh mục có tính chiến lược. Nhà đầu tư nên tập trung vào các doanh nghiệp có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ quá trình nâng hạng, đặc biệt là nhóm vốn hóa lớn, thanh khoản cao và có tỷ lệ sở hữu nước ngoài còn dư địa, hoặc các nhóm doanh nghiệp có kỳ vọng tăng trưởng kinh doanh tích cực trong năm 2026 khi môi trường vĩ mô có nhiều biến động.

Điều quan trọng là nhà đầu tư cần có định vị đúng trong một xu hướng lớn dần hình thành với các yếu tố rủi ro địa chính trị đang có tín hiệu hạ nhiệt. Điều này có thể khiến những căng thẳng vĩ mô trong nước được cải thiện trong thời gian tới.

PV: Xin cảm ơn ông!

Thanh Thủy