EV71 gây tử vong trở lại, TP.HCM siết chặt trường học

TP.HCM đang đối mặt nguy cơ dịch tay chân miệng bùng phát trở lại khi chủng vi rút EV71 – tác nhân từng gây nhiều ca tử vong – đã xuất hiện. Trước diễn biến đáng lo ngại, ngành giáo dục thành phố lập tức kích hoạt “lá chắn” phòng dịch trong toàn bộ trường học, nhằm chặn nguy cơ lây lan từ sớm.

Không để dịch xâm nhập trường học

Dịch tay chân miệng tại TP.HCM đang bước vào giai đoạn nhạy cảm khi không chỉ gia tăng nhanh số ca mắc mà còn xuất hiện yếu tố nguy hiểm hơn: sự hiện diện trở lại của chủng vi rút EV71 – tác nhân từng gây nhiều ca biến chứng nặng và tử vong ở trẻ nhỏ.

EV71 quay lại với nhiều ca tử vong tại TP.HCM, ngành giáo dục kích hoạt phòng dịch mức cao nhất, siết chặt trường học để chặn tay chân miệng - Ảnh: minh họa

Theo cảnh báo từ ngành y tế TP.HCM đến tuần thứ 12 năm 2026 thành phố ghi nhận 8.152 ca mắc tay chân miệng. Số ca nặng (độ 2B) tăng gấp 5 lần so với cùng kỳ 2025 và có 4 ca tử vong đã được ghi nhận. Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở tổng số ca bệnh, mà ở tốc độ tăng trưởng lên tới 240% so với cùng kỳ năm trước.

EV71 không phải là chủng vi rút thông thường mà là biến thể có độc lực mạnh, có khả năng tấn công hệ thần kinh trung ương, tim mạch và hô hấp, khiến bệnh có thể chuyển nặng rất nhanh trong thời gian ngắn. Đặc biệt, nhóm trẻ dưới 5 tuổi – với hệ miễn dịch chưa hoàn thiện – là đối tượng dễ bị tổn thương nhất.

Trong bối cảnh đó, môi trường trường học – nơi tập trung đông trẻ nhỏ – được xác định là “điểm nóng tiềm ẩn” nếu không kiểm soát tốt.

Việc chủ động ngăn chặn từ sớm, phát hiện nhanh và xử lý kịp thời đang trở thành yêu cầu cấp bách, mang tính sống còn.

Trước diễn biến phức tạp, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM đã yêu cầu toàn bộ cơ sở giáo dục trên địa bàn, đặc biệt là khối mầm non và tiểu học, lập tức kích hoạt các biện pháp phòng dịch ở mức cao nhất.

Không còn là những khuyến cáo mang tính định hướng, lần này, chỉ đạo được đưa ra với tinh thần “tổng động viên” toàn ngành, yêu cầu từng trường học phải trở thành một “pháo đài phòng dịch”.

Bà Huỳnh Lê Như Trang – Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM nhấn mạnh: “Dịch tay chân miệng với sự xuất hiện của EV71 không chỉ là vấn đề y tế mà còn là thách thức lớn đối với hệ thống giáo dục. Chúng tôi yêu cầu các cơ sở giáo dục phải nâng mức cảnh giác lên cao nhất, tuyệt đối không để dịch bệnh xâm nhập và lây lan trong trường học. Việc bảo vệ an toàn cho học sinh lúc này là ưu tiên hàng đầu”.

Theo bà Trang, ngành giáo dục không chỉ dừng lại ở việc thực hiện chỉ đạo mà còn phải chủ động, linh hoạt trong từng tình huống, bởi tốc độ lây lan của EV71 có thể vượt xa khả năng ứng phó nếu chậm trễ.

Siết chặt vệ sinh học đường: Cắt đứt đường lây nhiễm

Một trong những trọng tâm được nhấn mạnh trong chỉ đạo lần này là công tác truyền thông và nâng cao nhận thức, được xem là “tuyến phòng thủ đầu tiên” giúp giảm nguy cơ lây lan trong cộng đồng học đường.

Các trường học được yêu cầu triển khai tuyên truyền sâu rộng đến toàn bộ giáo viên, nhân viên, học sinh và đặc biệt là phụ huynh; không chỉ dừng lại ở việc nhận biết bệnh mà còn giúp người dân hiểu rõ mức độ nguy hiểm của EV71, từ đó thay đổi hành vi phòng bệnh.

Cách phát hiện sớm các dấu hiệu như sốt, loét miệng, phát ban ở tay, chân cần được phổ biến rộng rãi. Đồng thời, phụ huynh được nhắc nhở không chủ quan, không tự điều trị tại nhà khi trẻ có biểu hiện bất thường.

Trong bối cảnh mạng xã hội lan truyền nhiều thông tin chưa kiểm chứng, vai trò của nhà trường trong việc cung cấp thông tin chính xác, khoa học càng trở nên quan trọng. Đây không chỉ là nhiệm vụ giáo dục mà còn là trách nhiệm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Song song với truyền thông, các biện pháp vệ sinh phòng dịch được yêu cầu thực hiện nghiêm ngặt, liên tục, tránh hình thức.

Tất cả không gian trong trường học – từ lớp học, đồ chơi, bàn ghế, tay nắm cửa, khu vực ăn uống đến nhà vệ sinh – đều phải được vệ sinh, khử khuẩn thường xuyên. Đặc biệt tại các trường mầm non, nơi trẻ có thói quen tiếp xúc gần và đưa tay vào miệng, nguy cơ lây nhiễm càng cao.

Việc đảm bảo đầy đủ nước sạch, xà phòng và các điểm rửa tay thuận tiện được coi là yếu tố bắt buộc. Trẻ cần được hướng dẫn rửa tay đúng cách, hình thành thói quen vệ sinh cá nhân như một kỹ năng sống thiết yếu.

Theo các chuyên gia, vi rút EV71 có thể tồn tại trên bề mặt trong nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày trong điều kiện thuận lợi. Vì vậy, chỉ cần một mắt xích lỏng lẻo trong khâu vệ sinh cũng có thể khiến toàn bộ hệ thống phòng dịch bị phá vỡ.

Giám sát chặt, phản ứng nhanh, không để lây lan

Một điểm nhấn quan trọng trong chỉ đạo là yêu cầu các trường học thiết lập cơ chế giám sát sức khỏe học sinh một cách chủ động và liên tục.

Mỗi dấu hiệu nghi ngờ phải được xử lý theo nguyên tắc “nhanh – gọn – chính xác”. Khi phát hiện học sinh có biểu hiện bệnh, nhà trường phải lập tức thông báo cho phụ huynh, đồng thời phối hợp với cơ sở y tế để xử lý kịp thời.

Việc chậm trễ dù chỉ vài giờ cũng có thể làm gia tăng đáng kể nguy cơ lây lan, đặc biệt trong môi trường lớp học đông đúc.

“Chúng tôi yêu cầu các trường không được chờ đợi hay xử lý theo cảm tính. Mỗi ca nghi ngờ phải được coi là tình huống khẩn cấp, cần kích hoạt quy trình phản ứng nhanh ngay lập tức. Đây là yếu tố quyết định để ngăn dịch lan rộng”, bà Trang nhấn mạnh.

Trong cuộc chiến chống dịch tay chân miệng, ngành giáo dục không thể hoạt động đơn lẻ. Sự phối hợp với ngành y tế và chính quyền địa phương được xác định là yếu tố then chốt.

Các trường học cần chủ động kết nối với trạm y tế, tham gia giám sát dịch tễ, xử lý ổ dịch và triển khai các biện pháp phòng, chống theo hướng dẫn chuyên môn. Đồng thời, việc báo cáo kịp thời, minh bạch cũng được yêu cầu để cơ quan quản lý có thể đưa ra quyết định nhanh chóng, chính xác.

Không chỉ dừng lại ở cấp trường, công tác phòng dịch lần này còn được triển khai trên quy mô toàn thành phố, với sự tham gia của chính quyền các phường, xã nhằm tạo thành mạng lưới kiểm soát chặt chẽ.

Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM nhấn mạnh trách nhiệm trực tiếp của người đứng đầu cơ sở giáo dục. Hiệu trưởng không chỉ là người tổ chức triển khai mà còn là người chịu trách nhiệm cao nhất nếu để xảy ra lây lan dịch bệnh trong trường học. Điều này tạo áp lực nhưng đồng thời cũng là động lực để các nhà quản lý chủ động hơn trong công tác phòng dịch.

Việc kiểm tra, giám sát nội bộ cần được thực hiện thường xuyên, thực chất, tránh đối phó. Mọi sai sót phải được phát hiện và khắc phục ngay lập tức.

Sự trở lại của EV71 là lời cảnh báo rõ ràng rằng dịch tay chân miệng chưa bao giờ là mối nguy có thể xem nhẹ. Với đặc thù lây lan nhanh và khó kiểm soát, chỉ cần một “lỗ hổng” nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả lớn.

Hồ Quang