Chủng EV71 khiến ca tay chân miệng nặng tăng, TP.HCM dự phòng kịch bản quá tải

Trong ba tháng đầu năm 2026, TP.HCM ghi nhận hơn 8.100 ca tay chân miệng, tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, với trên 300 ổ dịch, chủ yếu tại trường học và cộng đồng. Riêng tuần giữa tháng 3, ghi nhận gần 900 ca mắc mới, cho thấy dịch đang diễn biến phức tạp.

Đáng lo ngại, số ca nặng đã vượt mốc 100, tăng gấp 5 lần, đồng thời ghi nhận 4 trường hợp tử vong. Kết quả xét nghiệm cho thấy virus EV71, chủng từng gây nhiều đợt dịch lớn đang chiếm ưu thế và là nguyên nhân chính khiến tỷ lệ ca nặng gia tăng.

Tại Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, từ đầu năm đến nay đã tiếp nhận khoảng 350 ca điều trị nội trú. Hiện khoa đang điều trị khoảng 17 bệnh nhi, trong đó có 6 trường hợp nặng.

Bệnh nhi mắc tay chân miệng điều trị tại Bệnh viện Nhi Đồng 1.

BS.CK2 Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố cho biết: “Các trường hợp nặng chủ yếu phải can thiệp tích cực như hỗ trợ hô hấp bằng máy, lọc máu và sử dụng các biện pháp điều trị chuyên sâu. Nhiều trường hợp trẻ nhập viện trễ đến từ tuyến tỉnh khiến việc điều trị khó khăn và kéo dài hơn”.

Theo BS Tiến, trước xu hướng gia tăng đột biến của bệnh tay chân miệng, bệnh viện đã xây dựng các phương án ứng phó theo nhiều cấp độ. Khoa Nhiễm hiện có khoảng 60 giường bệnh; trong trường hợp số ca vượt khả năng tiếp nhận, bệnh viện sẽ mở rộng điều trị sang các khoa khác như Nội tổng hợp, Tiêu hóa để hỗ trợ.

Đồng thời, các kịch bản ứng phó được xây dựng theo 3 mức: bình thường, tăng cường và mở rộng toàn viện. Thuốc men, trang thiết bị và nhân lực cũng đã được chuẩn bị đầy đủ. Một số thuốc quan trọng trong điều trị ca nặng như Gamma globulin, Phenobarbital luôn sẵn sàng, bảo đảm không thiếu hụt khi cần.

Tại Bệnh viện Nhi đồng 2, số ca bệnh mắc tay cũng tăng khoảng 30% so với tháng trước. Trong khoảng 30 bệnh nhi đang điều trị nội trú, có khoảng 20% trường hợp nặng từ độ 2B, cần sử dụng thuốc đặc hiệu. Nguyên nhân chủ yếu của các ca nặng này được xác định là do virus EV71, một chủng virus có khả năng lây lan nhanh và độc lực cao và dễ gây biến chứng nặng.

BS khuyến cáo, khi trẻ có các triệu chứng như sốt cao không hạ, nổi bóng nước ở tay, chân, phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay.

Theo ThS. BS Vũ Thị Thùy Dương, Phó khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi Đồng 2: “Nhiều phụ huynh từ các tỉnh có xu hướng đưa con lên thẳng bệnh viện tuyến cuối kể cả khi bệnh chưa nặng. Điều này không chỉ làm tăng nguy cơ lây nhiễm trong quá trình di chuyển mà còn gây quá tải cho tuyến trên. Tuy nhiên, tâm lý chung của phụ huynh là mong muốn con được điều trị tại nơi có đầy đủ trang thiết bị và chuyên môn cao”.

Bệnh viện cũng đã lên kịch bản ứng phó nếu số ca bệnh tiếp tục tăng. Khi số ca nội trú tăng từ dưới 25 lên mức 50, khoa Nhiễm sẽ thu hẹp các bệnh lý lây lan thấp để nhường chỗ. Còn nếu vượt 50 ca, toàn bộ khu điều trị Covid-19 trước đây sẽ được kích hoạt lại, nâng tổng công suất từ 92 lên 150 giường.

Theo các bác sĩ, số ca bệnh tay chân miệng có thể sẽ còn tăng cao trong thời gian tới. Vì vậy, chiến lược trọng tâm hiện nay là giữ trẻ điều trị tại địa phương thay vì chuyển tuyến để tránh lây lan trong cộng đồng và gây áp lực quá tải cho bệnh viện tuyến cuối.

“Trước tình hình đó, bệnh viện đã chủ động triển khai nhiều hoạt động phòng chống và điều trị. Toàn bộ đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng được tập huấn về chẩn đoán và xử trí tay chân miệng. Đồng thời, bệnh viện cũng tổ chức đào tạo lại cho các tuyến tỉnh, chuẩn bị đầy đủ về cơ sở vật chất, trang thiết bị, thuốc men nhằm đảm bảo khả năng tiếp nhận và điều trị. Vì vậy, các phụ huynh hoàn toàn yên tâm khi cho các bé điều trị ở bệnh viện tỉnh”, BS Dư Tuấn Quy, Trưởng khoa Nhiễm – Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 cho biết.

Sở Y tế TP.HCM đã yêu cầu các bệnh viện tuyến cuối gồm Bệnh viện Nhi Đồng 1, Bệnh viện Nhi Đồng 2, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố và Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới khẩn trương củng cố năng lực điều trị bệnh tay chân miệng. Các đơn vị được chỉ đạo đảm bảo đầy đủ nguồn thuốc, trang thiết bị, sẵn sàng tiếp nhận và xử trí các ca bệnh nặng.

Đồng thời, các bệnh viện tăng cường công tác đào tạo, tập huấn chuyên môn và chỉ đạo tuyến cho y tế cơ sở, giúp phát hiện sớm dấu hiệu chuyển nặng, xử trí kịp thời ngay từ ban đầu. Mục tiêu là giảm thiểu tối đa biến chứng và hạn chế thấp nhất nguy cơ tử vong, đặc biệt trong bối cảnh số ca bệnh đang có xu hướng gia tăng.

Như Thúy