Eo biển Hormuz đón những tàu thương mại đầu tiên sau lệnh ngừng bắn, hàng trăm tàu vẫn chờ

Tàu thuyền đậu ngoài khơi Fujairah, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) ngày 3/3/2026. Ảnh: REUTERS/TTXVN

Tuy nhiên, theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 8/4, các quy định quá cảnh và quy trình an ninh chưa rõ ràng vẫn khiến việc khôi phục lưu lượng hàng hải diễn ra chậm hơn dự kiến.

Các chuyến tàu ban đầu cho thấy việc mở lại một cách thận trọng tuyến đường thủy chiến lược này – vốn là tuyến vận chuyển năng lượng toàn cầu quan trọng nhưng đã gần như bị đình trệ trong nhiều tuần.

Trong buổi sáng thứ Tư (8/4), theo dữ liệu từ MarineTraffic, tàu Daytona Beach treo cờ Liberia rời Bandar Abbas và đi qua Eo biển Hormuz hướng tới Fujairah, tiếp theo là tàu NJ Earth thuộc sở hữu Hy Lạp.

Hai tàu chở hàng rời khác là New Ambition treo cờ Panama và Iolcos Destiny treo cờ Malta cũng rời cảng Imam Khomeini của Iran và dường như đang di chuyển về phía Eo biển Hormuz, cùng với tàu container Wan Hai A07 treo cờ Singapore, rời cảng Ras Tanura của Saudi Arabia.

Tàu sẵn sàng di chuyển nhưng chờ hướng dẫn chi tiết

Kể từ khi chiến tranh giữa Mỹ - Israel và Iran bắt đầu vào ngày 28/2, Eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu - đã gần như bị đóng cửa sau khi Iran hạn chế tàu thuyền không được phép đi qua và các công ty bảo hiểm rút bảo hiểm rủi ro chiến tranh.

Trong những tuần gần đây, Tehran đã cho phép quá cảnh hạn chế và triển khai hệ thống thu phí, với lưu lượng tăng lên trong những ngày cuối tuần vừa qua.

Lệnh ngừng bắn đã khiến các chủ tàu bắt đầu chuẩn bị rời khu vực Vịnh Trung Đông, nơi hơn 800 tàu đã bị mắc kẹt từ cuối tháng 2.

Tuy nhiên, tiến độ phục hồi không đồng đều khi các nhà khai thác vẫn chờ làm rõ cách thức vận hành thực tế.

Trong khi một số bên thuê tàu đã tính đến việc quay trở lại hành trình, những bên khác vẫn do dự, chờ hướng dẫn cụ thể hơn.

Theo tạp chí hàng hải Lloyd’s List của Anh, một loạt cuộc họp trong ngành đã được tổ chức để xác định những hoạt động nào có thể thực hiện trong khuôn khổ tạm thời này.

Một chủ tàu có nhiều tàu trong khu vực cho biết công tác chuẩn bị đang được tiến hành, nhưng việc khởi hành thực tế phụ thuộc vào việc hiểu rõ “những quy trình mà Iran chắc chắn sẽ áp đặt”.

Iran tiếp tục kiểm soát việc tiếp cận Eo biển Hormuz dù đã có lệnh ngừng bắn, với các chủ tàu vẫn phải xin phép theo các quy trình hiện có.

Tính đến sáng 8/4, theo giờ địa phương, chưa có thay đổi chính thức nào được công bố, khiến nhiều nhà khai thác chưa sẵn sàng di chuyển ngay.

Quang cảnh bờ biển Iran và đảo Qeshm ở Eo biển Hormuz ngày 10/12/2023. Ảnh: REUTERS/TTXVN

Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) kêu gọi khôi phục lưu thông an toàn

Ở chiều ngược lại, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) hoan nghênh lệnh ngừng bắn, nhấn mạnh sự cần thiết phải ổn định tình hình cho thủy thủ đoàn và bảo vệ dòng chảy thương mại toàn cầu.

Trong một tuyên bố đưa ra, Tổng thư ký IMO Arsenio Dominguez cho biết ông “hoan nghênh lệnh ngừng bắn được công bố tại Trung Đông vì sức khỏe và phúc lợi của các thủy thủ cũng như ngành vận tải biển toàn cầu”, đồng thời nói thêm rằng các nỗ lực đang được triển khai nhằm thiết lập cơ chế đảm bảo quá cảnh an toàn qua Eo biển Hormuz.

Tổng thư ký IMO nhấn mạnh những rủi ro đã tích tụ trong những tuần gần đây, khi sự gián đoạn kéo dài tại tuyến đường thủy này gây thêm áp lực cho thủy thủ và làm gia tăng lo ngại về an toàn trong toàn ngành.

Ưu tiên trước mắt, theo ông Dominguez, là đảm bảo an toàn hàng hải khi lưu lượng dần được khôi phục, đồng thời phối hợp với các bên liên quan để tránh các gián đoạn tiếp theo.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc