Elon Musk huy động 40 tỷ USD cho SpaceX, dự báo hơn 200 công ty AI sẽ ngã gục

Tỷ phú Elon Musk vừa khiến giới tài chính quốc tế xôn xao khi thông báo trên mạng xã hội X hôm chủ nhật rằng SpaceX đã hoàn tất huy động 40 tỷ USD vốn vay. Toàn bộ nguồn tiền khổng lồ này được dành riêng cho việc mua sắm các bộ xử lý đồ họa (GPU) - những con chip bán dẫn chuyên dụng dùng để vận hành các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI).

Ông cho biết SpaceX đã hoàn tất thỏa thuận tài trợ và nhấn mạnh công ty hiện có xếp hạng tín nhiệm ở mức đầu tư, đồng thời tạo doanh thu lớn từ hai mảng kinh doanh cốt lõi là Internet vệ tinh Starlink và dịch vụ phóng tên lửa.

Theo Musk, phần lớn khoản vay được thiết kế dưới dạng nợ có thể thu hồi trước hạn, nhằm tài trợ trực tiếp cho việc mua GPU. Nguồn vốn dự kiến được giải ngân trong quý I và quý II/2027.

SpaceX vay 40 tỷ USD gom chip Nvidia.

Khác với vị thế áp đảo của SpaceX, tỷ phú Elon Musk nhận định thị trường vốn nợ hiện nay gần như đã quay lưng với những công ty không có nguồn thu độc lập ngoài các trung tâm dữ liệu AI.

Ông dự báo hơn 200 nhà cung cấp hạ tầng điện toán đám mây chuyên biệt cho AI (thường gọi là nhóm neocloud) sẽ phải đối mặt với làn sóng phá sản và sáp nhập hàng loạt. Các doanh nghiệp dạng này tập trung đầu tư mua sắm chip để cho thuê năng lực tính toán phục vụ việc huấn luyện mô hình AI. Nhiều công ty trước đó đã mở rộng thần tốc bằng cách vay nợ nặng tay, dựa vào kỳ vọng tăng trưởng nóng của thị trường.

"Hơn 200 công ty neocloud sẽ chứng kiến làn sóng đào thải và hợp nhất ở quy mô rất lớn. Một số sẽ vượt qua được, nhưng không nhiều", Musk viết trên trang cá nhân. Ông cũng khẳng định SpaceX sẽ không bỏ tiền thâu tóm bất kỳ công ty nào thuộc nhóm này vì đánh giá đó là việc làm "vô nghĩa".

Theo Musk, chỉ một số ít công ty có khả năng sống sót sau giai đoạn cạnh tranh và tiêu tốn vốn hiện nay.

Nhận định này phản ánh sự phân hóa ngày càng rõ trong ngành AI.

Các công ty có dòng tiền từ nhiều mảng kinh doanh khác nhau có thể dễ tiếp cận vốn hơn, trong khi những doanh nghiệp phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nhu cầu thuê GPU và trung tâm dữ liệu sẽ chịu rủi ro lớn nếu tốc độ tăng trưởng AI chậm lại.

Tỷ phú Elon Musk. Ảnh: Reuters.

Với SpaceX, khoản vay 40 tỷ USD cho thấy công ty đang đặt cược rất lớn vào nhu cầu tính toán AI tiếp tục bùng nổ trong những năm tới, đồng thời tận dụng nguồn thu từ Starlink và mảng phóng tên lửa để hỗ trợ một chu kỳ đầu tư hạ tầng có quy mô ngày càng lớn.

Thực tế, tâm lý thận trọng đã lan rộng trên thị trường chứng khoán Mỹ. Giới đầu tư đang bắt đầu đặt cược vào xu hướng giảm giá của cổ phiếu các trung tâm dữ liệu và những đơn vị cung ứng điện toán đám mây AI chuyên biệt như CoreWeave hay Nebius, làm dấy lên những đợt bán tháo do lo ngại mô hình mở rộng bằng nợ vay thiếu bền vững.

Theo phân tích của Reuters dựa trên dữ liệu từ LSEG, cuộc đua hạ tầng AI đang chứng kiến khối nợ vay phình to ở mức kỷ lục. Tính đến ngày 7/7, bốn tập đoàn công nghệ lớn gồm Amazon, Alphabet, Meta và Oracle đã phát hành tới 194 tỷ USD trái phiếu, tăng 79% so với quy mô nợ phát hành của cả năm 2025. Goldman Sachs dự báo tổng giá trị huy động nợ của nhóm này cùng Microsoft có thể chạm mốc 250 tỷ USD trong năm nay và vươn tới 400 tỷ USD vào năm 2027.

Trong khi đó, ngân hàng Morgan Stanley ước tính lượng nợ phát hành phục vụ AI trên toàn cầu sẽ tiến sát 570 tỷ USD trong năm nay. Làn sóng này buộc các nhà đầu tư tổ chức phải yêu cầu mức lãi suất cao hơn để bù đắp rủi ro.

Tổ chức xếp hạng tín nhiệm S&P Global cũng phát đi cảnh báo rằng gánh nặng tài chính thực tế của các tập đoàn công nghệ có thể lớn hơn nhiều so với con số công bố trên sổ sách, do sử dụng các cấu trúc tài trợ phức tạp ngoài bảng cân đối. Tổ chức này gần đây đã hạ bậc tín nhiệm của Oracle xuống mức BBB-, do những hoài nghi về khả năng sinh lời từ các khoản chi tiêu AI khổng lồ.

Bên cạnh việc nhập khẩu chip từ các đối tác lớn như Nvidia, SpaceX cũng chuẩn bị cho kế hoạch tự sản xuất GPU để giảm bớt sự phụ thuộc. Liên doanh Terafab giữa SpaceX và Tesla tại bang Texas dự kiến cho ra lò những con chip thử nghiệm đầu tiên vào giữa năm sau, hướng tới mục tiêu sản xuất quy mô lớn vào quý III/2028.

•  Quỳnh Như (T/h)