El Nino định hình hệ thống sinh thái biển

Chim biển ngoài khơi Chile và Peru đổ về Panama. Ảnh: Reuters

Tìm kiếm nguồn thức ăn nơi khác

Theo Reuters, từng đàn chim biển bản địa của vùng biển lạnh và giàu chất dinh dưỡng ngoài khơi Peru và Chile đang xuất hiện ở các khu vực xa hơn phạm vi sinh sống thông thường của chúng tại vịnh Panama.

Đáng chú ý, số lượng chim biển tại Panama đang tăng cao bất thường sau khi nước biển ấm lên khiến các loài cá như cá cơm và cá mòi di chuyển xa hơn khỏi khu vực kiếm ăn truyền thống, buộc các loài chim biển cũng phải di chuyển để tìm kiếm thức ăn.

Các nhà nghiên cứu cho rằng, sự hiện diện số lượng lớn bất thường của loài chim biển tại Panama như vậy nhấn mạnh tính dễ tổn thương của hệ sinh thái biển trước thay đổi về nhiệt độ đại dương và nguồn thức ăn, cũng như tốc độ mà động vật hoang dã có thể bị buộc phải thích nghi.

El Nino, hiện tượng ấm lên định kỳ của nhiệt độ bề mặt đại dương ở Thái Bình Dương, làm thay đổi các mô hình thời tiết toàn cầu và góp phần làm tăng nhiệt độ, năm nay bắt đầu mạnh lên từ đầu tháng 8, theo Cơ quan khí tượng của Liên hợp quốc.

Đối với người yêu thích ngắm chim, việc nhìn thấy những đàn chim biển Nam Mỹ bay lượn trên bầu trời thành phố Panama là cảnh tượng ngoạn mục hiếm thấy. Song, các nhà nghiên cứu lại coi đó là dấu hiệu ban đầu cho thấy sự ấm lên của đại dương có thể tác động đến chuỗi thức ăn như thế nào.

“Các loài chim báo hiệu cho chúng ta biết sắp có El Nino rất mạnh. Người quan sát chim bắt đầu nhận thấy những vị khách bất thường này vào tháng 6 vừa qua, đúng lúc các dự báo chỉ ra El Nino mạnh đang hình thành trên khắp Thái Bình Dương”, bà Rosabel Miro, Giám đốc Hiệp hội Audubon của Panama nói với Reuters.

Dữ liệu từ nền tảng khoa học cộng đồng eBird cho thấy, có từ 60 đến 400 con chim điên chân xanh xuất hiện xung quanh Penon de San Jose và các khu vực lân cận của Panama kể từ tháng 6/2026. Con số này tăng cao so với từ 21 - 200 con trong thời kỳ El Nino giai đoạn 2014 - 2016 và từ 3 - 62 con trong thời kỳ El Nino 2023 - 2024.

Bà Miro cho biết, thiệt hại có thể vượt xa cả việc phải di dời. Các sự kiện El Nino trong quá khứ làm gián đoạn chu kỳ sinh sản và làm giảm khả năng sinh sản khi các loài chim phải vật lộn để tìm đủ thức ăn.

El Nino góp phần tái định hình hệ sinh thái biển

Các nhà khoa học thông tin, sự gián đoạn bắt đầu từ sâu bên dưới bề mặt, ngay tại đáy của chuỗi thức ăn biển. Đây là một trong những tác động sinh thái đầu tiên của El Nino đối với hệ sinh thái biển.

Hệ sinh thái biển. Ảnh: Gettyimage

Ông Steven Paton, người giám sát mạng lưới các trạm thời tiết và cảm biến theo dõi đại dương cho Viện Nghiên cứu nhiệt đới Smithsonian khẳng định, Panama hiện trải qua điều kiện khí hậu bất thường liên quan đến El Nino đang mạnh lên.

Điều này làm sâu thêm tầng nhiệt, ranh giới ngăn cách giữa nước ấm trên bề mặt và nước lạnh giàu chất dinh dưỡng bên dưới. Khi nước lạnh hơn khó tiếp cận, năng suất sinh học biển giảm.

Các nhà khoa học vẫn đang nghiên cứu xem biến đổi khí hậu ấm lên có thể ảnh hưởng đến hiện tượng El Nino như thế nào. Nếu điều kiện đại dương trở lại bình thường, những loài chim biển quý hiếm hiện tập trung dọc bờ biển Thái Bình Dương của Panama có thể biến mất đột ngột như khi chúng xuất hiện.

KIM OANH