Cảnh báo El Nino đang tiếp tục mạnh lên, kéo theo các hiện tượng thời tiết cực đoan

Theo dự báo, nguy cơ thiếu mưa và hạn hán gia tăng tại một số khu vực trên toàn cầu. (Ảnh minh họa). Ảnh: CLO

Theo Bản Cập nhật Khí hậu Theo mùa Toàn cầu hàng tháng của WMO, các mô hình dự báo tổng hợp từ những trung tâm khí hậu hàng đầu thế giới cho thấy nhiệt độ mặt nước biển trung bình theo mùa tại các vùng giám sát trọng điểm ở trung tâm và phía đông Thái Bình Dương có thể vượt 2,9°C so với mức trung bình, phản ánh El Nino đang tăng cường nhanh chóng.

WMO cũng dự báo dao động lưỡng cực Ấn Độ Dương (IOD) dương sẽ hình thành trong cùng thời kỳ. Sự kết hợp giữa El Nino mạnh, IOD dương và nhiệt độ đại dương toàn cầu ở mức rất cao có thể khuếch đại các hiện tượng thời tiếtcực đoan, làm gia tăng nguy cơ hạn hán, lũ lụt và cháy rừng, đặc biệt tại các khu vực quanh lưu vực Ấn Độ Dương. Trong khi đó, nhiệt độ mặt nước biển ở Đại Tây Dương nhiệt đới cũng được dự báo duy trì cao hơn bình thường.

Theo dự báo theo mùa của WMO, phần lớn các khu vực trên đất liền sẽ ghi nhận nhiệt độ cao hơn mức trung bình trong giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 10. Tín hiệu nóng lên rõ rệt nhất xuất hiện tại châu Phi, Nam Âu, bán đảo Arab, tiểu lục địa Ấn Độ, Đông Á, Trung Mỹ, Caribe, miền Nam châu Phi, phần lớn Nam Mỹ và New Zealand. Trên đại dương, khu vực xích đạo Thái Bình Dương tiếp tục phản ánh tác động rõ nét của El Nino đang mạnh lên.

Về lượng mưa, WMO cho biết các hình thái dự báo mang đặc trưng điển hình của một đợt El Nino mạnh. Lượng mưa cao hơn trung bình được dự báo tại Sừng châu Phi, một số khu vực Trung Á, Nam Âu, miền Tây Bắc Mỹ và Đông Nam Nam Mỹ. Ngược lại, nguy cơ thiếu mưa và hạn hán gia tăng tại tiểu lục địa Ấn Độ, miền Nam và miền Đông Australia, phía nam Trung Mỹ, một số khu vực Caribe, tây bắc Nam Mỹ và Bắc Âu.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres nhấn mạnh El Nino không còn là mối đe dọa trong tương lai mà đã hiện hữu và đang khiến Trái đất nóng lên nhanh hơn. Hiện tượng này đang tiếp thêm sức nóng cho một hành tinh vốn đã phải hứng chịu các đợt nắng nóng cực đoan, cháy rừng quy mô lớn và nhiệt độ biển ở mức kỷ lục.

Cũng theo Tổng Thư ký Liên hợp quốc, việc tiếp tục mở rộng khai thác nhiên liệu hóa thạch sẽ khiến các rủi ro khí hậu trở nên nghiêm trọng hơn nếu thế giới không hành động để bảo vệ con người và giải quyết nguyên nhân gốc rễ của biến đổi khí hậu.

Trong khi đó, Tổng Thư ký WMO Celeste Saulo cho biết El Nino là một trong những hiện tượng khí hậu được theo dõi sát sao nhất thế giới. Bà lưu ý các bản dự báo chỉ có giá trị khi được chuyển hóa thành hành động. Trong bối cảnh El Nino phát triển trên nền nhiệt đại dương chưa từng có và xu hướng nóng lên toàn cầu, các chính phủ và cộng đồng có cơ hội dự báo trước rủi ro để triển khai các biện pháp ứng phó, giảm thiểu thiệt hại trước khi tác động xảy ra.

El Nino và La Nina là hai pha đối lập của Dao động Nam El Nino (ENSO)- một trong những yếu tố chi phối mạnh nhất sự biến thiên khí hậu giữa các năm. El Nino thường xuất hiện từ 2-7 năm một lần, kéo dài khoảng 9-12 tháng, hình thành từ tháng 3-6, đạt đỉnh vào khoảng tháng 11 đến tháng 2 và tác động mạnh nhất đến nhiệt độ toàn cầu trong năm kế tiếp.

Trước khả năng El Nino tiếp tục mạnh lên, WMO đang đẩy mạnh cung cấp thông tin khí hậu, hỗ trợ cảnh báo sớm và tăng cường phối hợp với hệ thống Liên hợp quốc, các tổ chức nhân đạo cũng như các lĩnh vực nhạy cảm với khí hậu như nông nghiệp và y tế.

Tổ chức này cũng triển khai các hội thảo kỹ thuật và diễn đàn khu vực nhằm nâng cao năng lực dự báo, truyền thông và chuẩn bị ứng phó, qua đó giúp các quốc gia giảm thiểu thiệt hại do các tác động của El Nino gây ra.

Hoàng Anh