Đường dây khai thác trái phép 459.981 tấn khoáng vật tại Bình Thuận (cũ)

Một số bị can trong vụ án. (Ảnh: Công an cung cấp)

Cùng vụ án, bị can Huang Shang Xia (Hoàng Thượng Hạ, quốc tịch Trung Quốc, nhân viên Cty Guangxi Liufeng Mining), Đỗ Tiến Hải (GĐ Cty TNHH Hưng Hà), Lê Văn Hưng (cựu công chức Hải quan thuộc Chi cục Hải quan Cảng Sài Gòn khu vực 1), Phan Thị Xuân Thu (cựu Phó GĐ Sở TN&MT (nay là Sở NN&MT) Bình Thuận)… bị truy tố về tội Buôn lậu; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; Đưa hối lộ; Trốn thuế; Nhận hối lộ; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò khai thác tài nguyên…

Theo cáo trạng, tháng 10/2020, Bộ TN&MT (nay là Bộ NN&MT) cấp giấy phép khai thác khoáng sản cho Cty HTZT (Cty con của Cty Hưng Thịnh) được tiếp tục khai thác mỏ sa khoáng titan - zircon tại xã Hồng Phong và xã Hòa Thắng, tỉnh Bình Thuận (cũ, nay là Lâm Đồng).

Để thu lợi bất chính, từ tháng 10/2020 - 30/9/2024, Phan Thành Muôn đã chỉ đạo Phạm Văn Dương (GĐ điều hành mỏ) tổ chức khai thác quặng titan vượt độ sâu vào khối tài nguyên chưa được cấp phép, khai thác vượt công suất, ngoài phạm vi được cấp phép hàng năm. Phạm Văn Dương giao Nguyễn Văn Doanh (Phó GĐ mỏ) điều hành 4 tổ trưởng và công nhân thực hiện khai thác titan theo chỉ định về vị trí, phạm vi, độ sâu và tiêu chí kỹ thuật của bị can Dương.

Từ 12/10/2020 - 30/9/2024, Cty HTZT khai thác tổng cộng hơn 612.484 tấn quặng thô, tương đương hơn 559.233 tấn khoáng vật nặng; vượt độ sâu được cấp phép, vượt công suất khai thác được cấp phép hàng năm tổng cộng hơn 459.981 tấn, trị giá hơn 1.508 tỷ đồng.

Để khai thác trái phép mỏ quặng, Phan Thành Muôn đã đưa hối lộ cho một số bị can thuộc Tổ giám sát 117 để được bỏ qua sai phạm, tiếp tục khai thác quặng trái phép.

Tài liệu điều tra thể hiện, Tổ giám sát 117 do Phạm Thị Xuân Thu (Phó GĐ Sở TN&MT) làm Tổ trưởng; có trách nhiệm giám sát việc chấp hành các quy định pháp luật; lập biên bản và đề xuất xử lý với các hành vi vi phạm quy định của pháp luật về khoáng sản và các quy định khác.

Trong năm 2022, Tổ giám sát 117 đã 3 lần thực hiện kiểm tra, giám sát trực tiếp tại mỏ titan Hưng Thịnh, phát hiện Cty HTZT khai thác vượt độ sâu, tái phạm, thuộc trường hợp phải tước Giấy phép khai thác. Lê Khánh Trung (đại diện Phòng Tài nguyên nước và Khoáng sản, Thư ký Tổ giám sát) đã tập hợp kết quả của các thành viên, dự thảo Biên bản giám sát phản ánh đúng thực tế sai phạm, gửi cho Trần Vũ Phương (nhân viên đối ngoại Cty Hưng Thịnh), đại diện Cty HTZT để ký thông qua. Trần Vũ Phương đã chụp ảnh, gửi báo cáo Phan Thành Muôn.

Bị can Muôn trực tiếp và chỉ đạo Trần Vũ Phương gặp, đặt vấn đề nhờ Phan Thị Xuân Thu bỏ qua lỗi vi phạm hoặc điều chỉnh lỗi vi phạm có lợi cho Cty HTZT. Phạm Thị Xuân Thu đồng ý và chỉ đạo Lê Trung Khánh sửa biên bản giám sát theo nội dung được đề nghị.

Thực hiện chỉ đạo, bị can Khánh đã chỉnh sửa Biên bản giám sát; báo cáo Lê Văn Tiến (Phó phòng phụ trách Phòng Tài nguyên nước và Khoáng sản) và trao đổi với một số thành viên khác của Tổ giám sát về việc điều chỉnh nội dung biên bản đã được bị can Thu đồng ý; thông báo một số thành viên đến Sở TN&MT ký biên bản hoặc đưa biên bản giám sát cho Trần Vũ Phương đi xin chữ ký.

Sau khi biên bản giám sát (đã chỉnh sửa) được thông qua, theo chỉ đạo của Phan Thành Muôn, Trần Vũ Phương gặp gỡ, đưa tiền cho Phan Thị Xuân Thu và các thành viên Tổ giám sát trong các đợt kiểm tra từ 20 - 200 triệu đồng, tổng cộng hơn 1,1 tỷ đồng.

Ngoài ra, lần kiểm tra giám sát ngày 22/11/2022, Phan Thành Muôn trực tiếp gặp và đưa 500 triệu đồng cho bị can Thu xin bỏ qua sai phạm. Tổng số tiền bị can Muôn đưa cho bị can Thu và đoàn kiểm tra giám sát hơn 1,6 tỷ đồng.

Cũng theo cáo trạng, quá trình tiêu thụ quặng titan, Phan Thành Muôn thỏa thuận bán cho một số khách hàng với đơn giá ghi trên hợp đồng, hóa đơn thấp hơn đơn giá bán thực tế, không được hạch toán báo cáo thuế, che giấu doanh thu, vi phạm các quy định về kế toán gây thiệt hại thuế cho Nhà nước tổng cộng hơn 50 tỷ đồng.

Cán bộ hải quan nhận tiền tỷ, tiếp tay cho buôn lậu

Trong vụ án này, theo cáo trạng, Hoàng Thượng Hạ đã thỏa thuận mua quặng của Phan Thành Muôn và Cty Sông Bình với giá ghi trong hợp đồng, hóa đơn thấp hơn giá mua bán thực tế. Sau đó, bị can Hạ cùng đồng phạm tổ chức buôn lậu hơn 27.997 tấn Ilmenite (không đủ hàm lượng xuất khẩu) với tổng giá trị hơn 3,8 triệu USD (tương đương hơn 95,9 tỷ đồng).

Quá trình giúp Hoàng Thượng Hạ thực hiện hành vi buôn lậu, Đỗ Tiến Hải đã đưa hối lộ cho Lê Văn Hưng (cán bộ hải quan) hơn 8,5 tỷ đồng để đánh tráo mẫu giám định, che giấu, hợp thức cho việc xuất khẩu quặng trái phép.

Hồng Mây