Đưa khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo thành động lực tăng trưởng

Tổng kết công tác phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026. Ảnh: PV

Trong năm qua, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của hệ thống chính trị có nhiều chuyển biến mạnh mẽ. Hầu hết các hoạt động xử lý văn bản, hội nghị, báo cáo được thực hiện trên môi trường số; 100% cơ quan Đảng, chính quyền sử dụng chữ ký số; hơn 96% văn bản hành chính được phát hành điện tử. Phương thức làm việc truyền thống được thay thế bằng quản trị số, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, giảm thời gian, chi phí và tăng tính công khai, minh bạch.

Chính quyền số được xây dựng đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh kết nối, chia sẻ dữ liệu với Cổng Dịch vụ công quốc gia, cung cấp 2.154 thủ tục hành chính. Đến nay, tỷ lệ số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt trên 95%, giúp người dân, doanh nghiệp thuận lợi hơn trong giao dịch với cơ quan nhà nước. Các nền tảng số dùng chung, như: Trung tâm Giám sát điều hành thông minh (IOC), Cổng dữ liệu mở được duy trì hiệu quả, với hơn 625 bộ dữ liệu được công khai, phục vụ công tác quản lý và nhu cầu khai thác thông tin của xã hội. Hệ thống giải quyết thủ tục hành chính đã kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Nhiệm vụ khoa học - công nghệ triển khai sát thực tiễn, tập trung vào các lĩnh vực thế mạnh của tỉnh như nông nghiệp công nghệ cao, phát triển tài sản trí tuệ, đổi mới quy trình sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp bước đầu hình thành; kinh tế số, xã hội số tiếp tục phát triển, với 30% doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số trong quản trị, sản xuất; thanh toán số, thương mại điện tử và các mô hình xã hội số như trường học thông minh, bệnh viện thông minh được duy trì, mở rộng.

Bên cạnh đó, hạ tầng, nền tảng số và các hệ thống thông tin dùng chung được quan tâm củng cố, mở rộng; cơ sở hạ tầng viễn thông tiếp tục được duy trì, nâng cấp; tỷ lệ bản được phủ sóng 4G tăng mạnh. Cùng với đó, hạ tầng số được quan tâm đầu tư, với 97,25% dân số được phủ sóng 4G; trên 10% phủ sóng 5G; 100% xã có internet cáp quang; hơn 80% bản có kết nối internet… đưa công nghệ đến gần hơn với người dân vùng cao. Trung tá Lê Duy Dương, Giám đốc Viettel Sơn La, cho biết: Năm 2025, đánh dấu một năm thành công của Viettel Sơn La với những con số ấn tượng về doanh thu, hạ tầng mạng lưới và các hoạt động cộng đồng ý nghĩa; khẳng định vị thế dẫn đầu với 76% thị phần thuê bao di động, 82% thị phần Data. Thuê bao di động đạt 738 nghìn thuê bao. Thuê bao cố định băng rộng đạt gần 80 nghìn thuê bao. Góp phần vào công tác chuyển đổi số của tỉnh Sơn La, năm 2026, Viettel Sơn La phấn tập trung bứt phá thuê bao công nghệ mới với mục tiêu thêm 150.000 thuê bao 5G; phát triển thuê bao cố định băng rộng đạt mốc 90.000 thuê bao.

Nhân viên Nhà máy nước bản Mòng, Công ty cổ phần VBIC Sơn La thực hiện tự động hóa trong vận hành nhà máy.

Đẩy mạnh việc hỗ trợ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tháng 12/2025, UBND tỉnh đã công bố thành lập Trung tâm Hỗ trợ đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số trên cơ sở trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ. Ông Đỗ Mạnh Thắng, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số, chia sẻ: Trung tâm sẽ tập trung thực hiện nghiên cứu ứng dụng, triển khai, chuyển giao công nghệ; cung cấp dịch vụ khoa học và công nghệ; thông tin, thống kê khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hoạt động tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, mã số, mã vạch, truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, nghiên cứu, cung cấp dịch vụ về chuyển đổi số, hạ tầng và ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số, chính quyền thông minh, hỗ trợ đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp theo quy định của pháp luật.

Thực hiện chiến lược phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026, ngày 13/2, Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Sơn La đã ban hành Kế hoạch số 04-KH/BCĐ, đặt ra lộ trình cụ thể cho các nhiệm vụ trọng yếu trong năm. Trong đó, ưu tiên hàng đầu là thực hiện chuyển đổi số đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị; tập trung vào việc tái cấu trúc hạ tầng công nghệ thông tin, dịch chuyển các hệ thống hiện có sang nền tảng điện toán đám mây (Cloud) để tăng tính linh hoạt và bảo mật. Hạ tầng số được chú trọng đầu tư với mạng thông tin diện rộng kết nối từ tỉnh đến cấp xã. Đặc biệt, tỉnh quyết liệt trong việc xóa các "điểm lõm sóng, trắng sóng" đảm bảo mọi vùng miền iếp cận với dòng chảy thông tin. Về mặt dữ liệu, Sơn La đặt mục tiêu số hóa 100% hồ sơ, tài liệu lưu trữ và các quy trình lõi của các cơ quan, đơn vị để tạo lập kho dữ liệu dùng chung "đúng, đủ, sạch, sống".

Đối với nhiệm vụ khoa học công nghệ gắn liền với thế mạnh địa phương, tỉnh dự kiến triển khai trên 20 nhiệm vụ khoa học công nghệ, tập trung vào các lĩnh vực mang tính đột phá và phù hợp với tiềm năng bản địa, như nông nghiệp bền vững ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ và tuần hoàn gắn với phát triển du lịch; nghiên cứu các giống cây con kháng bệnh, cho năng suất cao phục vụ xuất khẩu các sản phẩm chủ lực như cà phê, xoài, nhãn, mận. Đối với công nghiệp chế biến, tập trung vào chế biến sâu nông sản và các công nghệ năng lượng sạch, xử lý môi trường. Riêng lĩnh vực du lịch, phát triển du lịch bản địa, du lịch trải nghiệm bền vững; ứng dụng công nghệ AI, IoT và Blockchain vào quản lý và đời sống. Đồng thời, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bằng cách hình thành các doanh nghiệp công nghệ, hỗ trợ khởi nghiệp trong thanh niên và tổ chức sự kiện Techfest Sơn La lần thứ II. Việc bảo vệ tài sản trí tuệ và chỉ dẫn địa lý cho các sản phẩm OCOP cũng được đẩy mạnh để tăng sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Hướng dẫn nhân dân lấy số tự động tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Tô Hiệu. Ảnh: PV

Hiện thực hóa các mục tiêu trên, tỉnh đặc biệt quan tâm đến yếu tố con người và an ninh mạng; sẽ triển khai các chương trình đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số định kỳ cho cán bộ, công chức, nhất là cán bộ cấp xã. Các chính sách thu hút, đãi ngộ nhân tài trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật và công nghệ cũng đang được nghiên cứu hoàn thiện. Về an toàn thông tin, tỉnh áp dụng mô hình bảo vệ đa lớp, giám sát 24/7 để phát hiện sớm các nguy cơ tấn công mạng và đánh cắp dữ liệu. Mọi hệ thống thông tin khi đầu tư mới đều được thẩm định cấp độ an toàn ngay từ khâu thiết kế.

Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, với nguyên tắc "Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thời hạn", người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp phải chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả chuyển đổi số tại đơn vị mình. Kết quả này, sẽ được định lượng thành các sản phẩm cụ thể và là tiêu chí trọng yếu để đánh giá, xếp loại thi đua hàng năm. Cộng với sự đồng lòng của người dân, doanh nghiệp, Sơn La đang vững vàng tiến bước trên hành trình chuyển đổi số, đưa khoa học và công nghệ trở thành động lực then chốt, kiến tạo một tương lai phát triển bền vững.

Quỳnh Ngọc