Đột quỵ ở Côn Đảo, du khách được vận chuyển bằng trực thăng cấp cứu

Nhóm bác sĩ luân phiên Sở Y tế TP. HCM tại Trung tâm Y tế Quân dân y Đặc khu Côn Đảo theo dõi sát bệnh nhân trong quá trình truyền thuốc tiêu sợi huyết

Sở Y tế TP. HCM cho biết, trưa 15/3, ông H.V.N. (59 tuổi, quê Thái Nguyên) đang chuẩn bị ăn trưa trong chuyến du lịch tại Côn Đảo thì bất ngờ làm rơi đũa, tay phải yếu dần, miệng méo nhẹ và nói khó. Nhận thấy những dấu hiệu bất thường, người thân lập tức đưa ông đến Trung tâm Y tế Quân Dân Y Đặc khu Côn Đảo.

Tại khoa cấp cứu, các bác sĩ trong đoàn bác sĩ luân phiên Đợt 8 của Sở Y tế TP. HCM ghi nhận bệnh nhân tỉnh táo nhưng nói khó, liệt mặt nhẹ và yếu nửa người phải. Điểm NIHSS – thang đánh giá mức độ nặng của đột quỵ – là 4 điểm, tương ứng mức độ ban đầu được xem là nhẹ.

Tuy nhiên, hình ảnh chụp CT sọ não lại cho thấy dấu hiệu “tăng đậm độ động mạch não giữa”, gợi ý có cục máu đông lớn đang chặn dòng máu lên não – tình huống có nguy cơ diễn tiến nặng.

Kích hoạt Telemedicine, quyết định điều trị trong “giờ vàng”

Trước tình huống phức tạp, ThS.BS.CKI Nguyễn Quốc Trung, bác sĩ thần kinh của đoàn luân phiên, đã lập tức kích hoạt hội chẩn từ xa (Telemedicine) với các chuyên gia đột quỵ của Bệnh viện Nhân dân 115.

Sau khi đánh giá toàn diện, PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng – Trưởng khoa Bệnh lý mạch máu não và TS.BS Phạm Nguyên Bình – Phó khoa Bệnh lý mạch máu não thống nhất chỉ định thuốc tiêu sợi huyết Alteplase nhằm tái thông mạch máu não khẩn cấp.

Trong phòng cấp cứu trên đảo, ê-kíp trực tiếp theo dõi bệnh nhân gồm BS Lý Minh Khánh (Bệnh viện Nguyễn Trãi)và BS.CKI Trương Thị Nông (Bệnh viện Nguyễn Tri Phương) – những bác sĩ đang tham gia chương trình luân phiên tại Côn Đảo. Các bác sĩ gần như không rời mắt khỏi bệnh nhân trong suốt quá trình truyền thuốc.

Khoảng 45 phút sau khi bắt đầu truyền thuốc tiêu sợi huyết, tình trạng bệnh nhân đột ngột xấu đi: ông mất hoàn toàn khả năng nói và thông hiểu, liệt hoàn toàn nửa người phải.

Điểm đột quỵ NIHSS tăng từ 4 lên 20 điểm, cho thấy vùng não thiếu máu đang lan rộng rất nhanh.

“Đây là thời điểm căng thẳng nhất. Nếu không can thiệp kịp thời, bệnh nhân có thể bị liệt nặng suốt đời”, ThS.BS Nguyễn Quốc Trung cho biết.

Ê-kíp lập tức chụp CT sọ não lại để loại trừ xuất huyết não. Khi kết quả xác nhận không có xuất huyết nội sọ, các bác sĩ quyết định hoàn tất liều thuốc tiêu sợi huyết tối đa theo phác đồ, đồng thời kích hoạt kế hoạch chuyển viện khẩn cấp.

Trực thăng cấp cứu và chiến lược “Drip-and-Ship”

Do Côn Đảo cách TP.HCM hơn 200km đường biển, phương án trực thăng cấp cứu được xem là giải pháp nhanh nhất.

Dưới sự chỉ đạo của BS.CKII Lê Công Thọ – Giám đốc Trung tâm Y tế Quân Dân Y Đặc khu Côn Đảo, một chuyến trực thăng y tế đặc biệt đã được điều động khẩn cấp đưa bệnh nhân vào TP.HCM. Chi phí cho chuyến bay này hơn 300 triệu đồng.

Trong suốt hành trình bay, bệnh nhân vẫn được theo dõi sát và tiếp tục truyền thuốc tiêu sợi huyết theo chiến lược “Drip-and-Ship” – tận dụng tối đa “giờ vàng” điều trị đột quỵ.

Ngay khi trực thăng hạ cánh, Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM đã chuẩn bị sẵn xe cấp cứu và lập tức chuyển bệnh nhân đến Bệnh viện Nhân dân 115.

Tại Bệnh viện Nhân dân 115, bệnh nhân được chụp mạch máu não bằng kỹ thuật DSA. Kết quả cho thấy cục máu đông đã được tái thông một phần nhờ thuốc tiêu sợi huyết được sử dụng từ tuyến đảo.

Ê-kíp can thiệp nội mạch tiếp tục lấy huyết khối, giúp tái thông hoàn toàn mạch máu não.

Chỉ vài giờ sau can thiệp, tình trạng bệnh nhân đã cải thiện rõ rệt. Đến tối cùng ngày, bệnh nhân bắt đầu cử động chân tốt hơn, tỉnh táo và xuất hiện dấu hiệu hồi phục ngôn ngữ.

Kết quả MRI sau 24 giờ cho thấy vùng não bị tổn thương nhỏ hơn nhiều so với diện tích mạch máu bị tắc ban đầu, dòng chảy mạch máu ổn định – một tín hiệu rất khả quan cho khả năng hồi phục lâu dài.

Theo Sở Y tế TP. HCM ca bệnh là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả của sự phối hợp giữa y tế biển đảo và các trung tâm chuyên sâu trên đất liền, giúp tận dụng tối đa “giờ vàng” trong điều trị đột quỵ.

Thành công này cũng cho thấy hiệu quả của chương trình luân phiên bác sĩ chuyên khoa và hệ thống Telemedicine do Sở Y tế TP. HCM triển khai tại Côn Đảo, giúp người dân và du khách trên đảo tiếp cận các quyết định điều trị sống còn ngay tại chỗ.

P.P