Đồng Tháp: Đề nghị hỗ trợ tăng cường lấy mẫu kiểm nghiệm sầu riêng, mít phục vụ xuất khẩu

Ách tắc khâu kiểm nghiệm khiến giá sầu riêng giảm mạnh, tiêu thụ gặp khó.

Thời gian qua, UBND tỉnh Đồng Tháp đã khẩn trương chỉ đạo các sở, ngành, địa phương và đơn vị có liên quan theo dõi sát diễn biến tình hình xuất khẩu sầu riêng, mít trên địa bàn tỉnh.

Tỉnh đã tăng cường nắm bắt khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân trong hoạt động sản xuất, thu mua, sơ chế, đóng gói, xuất khẩu.

Đồng thời, chủ động phối hợp với các cơ quan chuyên môn rà soát năng lực kiểm nghiệm, kiểm dịch, mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói trên địa bàn để kịp thời đề xuất giải pháp tháo gỡ.

Trên cơ sở đó, tỉnh Đồng Tháp đã gửi Tổng Cục Hải quan Trung Quốc thẩm định, phê duyệt các phòng kiểm nghiệm đủ điều kiện gồm: Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng và Dịch vụ khoa học công nghệ tỉnh Đồng Tháp; Công ty TNHH Green Farm Vina.

Theo UBND tỉnh, hiện nay, hoạt động xuất khẩu sầu riêng, mít của tỉnh đang gặp khó khăn do phát sinh vướng mắc trong công tác kiểm nghiệm Cadimi và Vàng O phục vụ xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.

Theo đó, hiện trên địa bàn tỉnh, sầu riêng và mít đang bước vào vụ thu hoạch chính với sản lượng lớn. Trong đó, sản lượng sầu riêng ước đạt khoảng 111.221 tấn (tháng 5 khoảng 74.387 tấn, tháng 6 khoảng 36.834 tấn); sản lượng mít ước đạt 68.362 tấn (tháng 5 khoảng 38.379 tấn, tháng 6 khoảng 29.983 tấn).

Tuy nhiên, thời gian gần đây giá sầu riêng và mít giảm mạnh. Nguyên nhân chủ yếu do ách tắc trong khâu kiểm nghiệm Cadimi và Vàng O. Các trung tâm kiểm nghiệm được phía Trung Quốc phê duyệt hiện tạm ngưng tiếp nhận mẫu từ khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, gây ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu.

Để hỗ trợ người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp thuận lợi trong hoạt động xuất khẩu sầu riêng, mít, UBND tỉnh Đồng Tháp kiến nghị Bộ NN&MT yêu cầu các trung tâm kiểm nghiệm thực phẩm được phía Trung Quốc phê duyệt thực hiện kiểm nghiệm Cadimi và Vàng O tiếp tục tiếp nhận mẫu và tăng công suất kiểm nghiệm đối với sầu riêng, mít xuất khẩu sang Trung Quốc tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Trường hợp tạm ngưng tiếp nhận mẫu, đề nghị có thông báo chính thức trước tối thiểu 7 ngày để doanh nghiệp chủ động kế hoạch thu mua, sản xuất và xuất khẩu.

UBND tỉnh kiến nghị Bộ NN&MT trao đổi với Tổng Cục Hải quan Trung Quốc xem xét cơ chế hậu kiểm phù hợp, theo hướng không áp dụng biện pháp đình chỉ phòng kiểm nghiệm đối với các sai lệch đơn lẻ, nhằm giảm áp lực cho hệ thống phòng kiểm nghiệm trong nước khi tiếp nhận mẫu kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu.

Song song đó là trao đổi với Tổng Cục Hải quan Trung Quốc để sớm tổ chức thẩm định, phê duyệt các phòng kiểm nghiệm đủ điều kiện, gồm Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng và Dịch vụ khoa học công nghệ tỉnh Đồng Tháp và Công ty TNHH Green Farm Vina, nhằm bổ sung năng lực kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu trái cây trên địa bàn tỉnh và khu vực lân cận.

Bộ NN&MT hỗ trợ nhân rộng kết quả thí điểm hệ thống truy xuất nguồn gốc sầu riêng theo Quyết định 5272 ngày 13-12-2025 của Bộ NN&MT về Kế hoạch thí điểm truy xuất nguồn gốc trên sầu riêng; từng bước triển khai đồng bộ hệ thống trực tuyến và cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc quả sầu riêng theo thời gian thực, có sự tham gia xác thực của các cơ quan quản lý nhà nước thuộc Bộ NN&MT và các địa phương.

Cũng theo UBND tỉnh, hiện nay, việc quản lý dữ liệu mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói trên hệ thống cơ sở dữ liệu tại địa chỉ https://msvt-csdg.ppd.gov.vn cơ bản được triển khai thực hiện hiệu quả, góp phần phục vụ công tác quản lý, giám sát hoạt động xuất khẩu nông sản.

Tuy nhiên, hệ thống hiện chưa được cấu hình chức năng phân quyền cho địa phương theo dõi, cập nhật và giám sát sản lượng nông sản mang mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói sau khi hoàn thành thủ tục kiểm dịch thực vật xuất khẩu.

Điều này dẫn đến khó khăn cho địa phương trong công tác quản lý, đối chiếu sản lượng thực tế của từng vùng trồng, cơ sở đóng gói; tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tình trạng sử dụng không đúng mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói hoặc gian lận trong quá trình xuất khẩu.

Để tăng cường hiệu quả quản lý, kiểm soát chặt chẽ khối lượng, chất lượng nông sản xuất khẩu; kịp thời phát hiện các trường hợp vượt sản lượng, sai lệch mùa vụ hoặc vi phạm quy định về an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật, UBND tỉnh Đồng Tháp kiến nghị Bộ NN&MT chỉ đạo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật nghiên cứu bổ sung chức năng phân quyền trên hệ thống, cho phép địa phương cập nhật, theo dõi và khai thác dữ liệu về sản lượng nông sản mang mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói sau khi hoàn thành thủ tục kiểm dịch thực vật xuất khẩu.

T. ĐẠT