Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là ưu tiên quốc gia

Ngày 10-5, Đại hội Đại biểu Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền tác giả Việt Nam nhiệm kỳ II (2026 - 2031) đã diễn ra tại Hà Nội. Đại hội là sự kiện xã hội - nghề nghiệp quan trọng, đánh dấu sự phát triển của Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền tác giả Việt Nam (Hiệp hội) trong việc thực hiện sứ mệnh phát triển công nghiệp sáng tạo, công nghiệp văn hóa và bảo vệ bản quyền tác giả.

Ông Bùi Nguyên Hùng được bầu làm Chủ tịch Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền tác giả Việt Nam nhiệm kỳ II (2026-2031)

Tại đại hội, các đại biểu đã trình bày báo cáo tổng kết hoạt động của Hiệp hội trong nhiệm kỳ I (2021-2026) và phương hướng hoạt động nhiệm kỳ II (2026- 2031).

Đại hội cũng đã bầu Ban Chấp hành khóa mới gồm 21 thành viên. Trong đó, ông Bùi Nguyên Hùng - nguyên Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT-DL) được tín nhiệm giữ chức Chủ tịch.

Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền tác giả Việt Nam nhiệm kỳ II ra mắt ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện 38/CĐ-TTg về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Chia sẻ về sự kiện này, ông Nguyễn Hải Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội, cho rằng đây là sự "đồng điệu của thời điểm": Cuộc gặp giữa quyết tâm chính sách từ Nhà nước và yêu cầu thực tiễn từ thị trường.

Theo ông Nguyễn Hải Bình, Công điện 38/CĐ-TTg phát đi một thông điệp rất rõ: Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là ưu tiên quốc gia, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Đây không còn là câu chuyện riêng của từng doanh nghiệp, từng nghệ sĩ, mà là vấn đề của môi trường kinh doanh, của công nghiệp văn hóa và xa hơn là của năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ban Chấp hành Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền tác giả Việt Nam nhiệm kỳ II (2026 - 2031)

Cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý và xử lý các vi phạm. Nhưng để phát hiện vi phạm nhanh, nhận diện chủ thể quyền chính xác, lượng hóa thiệt hại, chuẩn hóa dữ liệu bản quyền, kết nối với nền tảng số và tổ chức quốc tế rất cần vai trò của một hiệp hội chuyên ngành.

"Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền tác giả Việt Nam nhiệm kỳ II xác định mình phải đứng đúng vào khoảng trống đó. Không làm thay cơ quan nhà nước, không làm thay doanh nghiệp, mà tạo ra cơ chế phối hợp để các bên hành động nhanh hơn, minh bạch hơn, hiệu quả hơn.

Một ngành công nghiệp không thể lớn lên chỉ bằng xử phạt. Nó cần người tiêu dùng sẵn sàng trả tiền, cần doanh nghiệp nhìn thấy khả năng thu hồi vốn, cần nhà đầu tư tin rằng quyền tác giả là tài sản có thể định giá, giao dịch và khai thác lâu dài. Nói cách khác, chúng ta phải đi bằng hai chân là siết nguồn cung vi phạm và kích hoạt nhu cầu tiêu dùng hợp pháp.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy các quốc gia có công nghiệp văn hóa phát triển đều không chỉ chống vi phạm. Họ đồng thời xây dựng hạ tầng thanh toán, phát triển nền tảng phân phối hợp pháp, khuyến khích công chúng trả tiền cho sản phẩm văn hóa, và tạo ra niềm tự hào xã hội đối với việc ủng hộ người sáng tạo trong nước"- ông Nguyễn Hải Bình nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ VH-TT-DL Trịnh Thị Thủy trao Bằng khen cho Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền tác giả Việt Nam

Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền tác giả Việt Nam nhiệm kỳ II đề xuất 3 nhóm giải pháp bổ sung cho Công điện 38.

Một là thúc đẩy tiêu dùng văn hóa hợp pháp. Nghiên cứu cơ chế khuyến khích người dân, đặc biệt là học sinh, sinh viên và người trẻ, tiếp cận sản phẩm văn hóa có bản quyền. Mục tiêu là hình thành một chuẩn mực xã hội mới: Sử dụng nội dung hợp pháp là hành vi văn minh, có trách nhiệm với người sáng tạo.

Hai là biến quyền tác giả thành tài sản có thể đầu tư. Cần chuẩn hóa thông tin về chủ sở hữu, tác phẩm, quyền khai thác, thời hạn, phạm vi lãnh thổ, lịch sử cấp phép và doanh thu….

Ba là thiết lập môi trường công bằng giữa doanh nghiệp trong nước và nền tảng xuyên biên giới. Nếu doanh nghiệp trong nước phải tuân thủ nghiêm túc, các nền tảng nước ngoài cũng cần đáp ứng chuẩn mực tương xứng khi khai thác thị trường Việt Nam.

Trong nhiệm kỳ II, VCCA xác định một số ưu tiên cụ thể là hoàn thiện hạ tầng định danh và quản trị dữ liệu quyền tác giả qua nền tảng Certiva; tăng cường kết nối với các hệ thống và chuẩn mực quốc tế, trong đó có WIPO Connect; xây dựng cơ chế đối thoại thường xuyên giữa chủ sở hữu quyền, doanh nghiệp nội dung số và nền tảng phân phối; phối hợp với các cơ quan chức năng trong các đợt cao điểm bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ - bắt đầu ngay từ đợt 7-5 đến 30-5 đang diễn ra.

Yến Anh