Đồng loạt rà soát tài liệu lưu trữ phục vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ

Triển khai lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để phục vụ giám định ADN tại Nghĩa trang liệt sĩ Yên Nam phường Duy Tiên, tỉnh Ninh Bình. Ảnh: TTXVN.

Theo Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước (Bộ Nội vụ), thực hiện yêu cầu của Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ năm 2026 và giai đoạn 2026-2030, Cục đã huy động hệ thống các Trung tâm Lưu trữ Quốc gia đồng loạt rà soát, thống kê và khai thác các nguồn tài liệu lưu trữ liên quan đến liệt sĩ, các trận đánh, chiến dịch và những địa bàn hoạt động quân sự trọng điểm.

Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II đã xây dựng bảng từ khóa phục vụ tra cứu; thống kê, lập danh mục 1.456 đơn vị bảo quản thuộc 5 phông và sưu tập tài liệu có liên quan; đồng thời tổ chức tra cứu, khai thác thông tin để xác minh 2 vụ việc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III đã xây dựng danh mục hồ sơ, danh mục tài liệu liên quan và hiện quản lý khoảng 200.000 trang tài liệu về công tác khen thưởng huân chương, huy chương đối với liệt sĩ. Đây là nguồn tư liệu quan trọng phục vụ tra cứu, xác minh thông tin khi cần thiết. Còn Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV đã rà soát, thống kê 220 hồ sơ thuộc 5 phông và sưu tập tài liệu lưu trữ có liên quan.

Bên cạnh việc rà soát, thống kê tài liệu, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước còn phối hợp với các cơ quan, đơn vị trong tra cứu, xác minh và cung cấp thông tin từ tài liệu lưu trữ; hỗ trợ khai thác hồ sơ phục vụ xác minh thông tin về liệt sĩ và thân nhân liệt sĩ, đồng thời cung cấp thông tin, tài liệu theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền để phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Theo Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước, nguồn thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chủ yếu nằm rải rác trong các hồ sơ, tài liệu lưu trữ được hình thành từ nhiều cơ quan, đơn vị và thời kỳ khác nhau. Phần lớn thông tin liên quan không được phản ánh trực tiếp trên tiêu đề hồ sơ hoặc tiêu đề văn bản, nên không thể tra cứu, xác định bằng công cụ tìm kiếm thông thường.

Trong khi đó, tài liệu được số hóa chưa nhiều và mới ở mức độ ban đầu hoặc chưa được nhận dạng, trích xuất và chuẩn hóa dữ liệu đầy đủ, dẫn đến việc ứng dụng các công nghệ tìm kiếm, phân tích và xử lý dữ liệu, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), còn gặp nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, nhiều tài liệu được hình thành từ lâu, có tình trạng vật lý không đồng đều; thông tin về địa danh, phiên hiệu đơn vị, ký hiệu quân sự có sự thay đổi qua các thời kỳ, gây khó khăn cho việc đối chiếu, xác minh và chuẩn hóa thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Thời gian tới, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước sẽ tiếp tục rà soát, thống kê, số hóa và chuẩn hóa các tài liệu lưu trữ có liên quan; đồng thời đẩy mạnh khai thác, cung cấp thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Để nâng cao hiệu quả tra cứu, nhận diện, phát hiện và tổng hợp thông tin từ tài liệu lưu trữ phục vụ Chiến dịch 500 ngày đêm, Cục sẽ nghiên cứu, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo AI và các công cụ hỗ trợ khai thác dữ liệu, góp phần đẩy nhanh quá trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

M.K