Lưu trữ trò chơi lớn nhất nước Đức đóng cửa: Thách thức bảo tồn 60.000 dữ liệu di sản

Internationale Computerspielesammlung (ICS), dự án của Đức nhằm xây dựng kho lưu trữ trò chơi video công cộng lớn nhất thế giới, đang tiến hành đóng cửa. Quyết định này được đưa ra sau khi nguồn tài trợ công trị giá khoảng 1,5 triệu Euro hết hạn vào cuối tháng 4 và Chính phủ Liên bang từ chối gia hạn.

Theo báo cáo từ GamesWirtschaft, các cổ đông của dự án đã bỏ phiếu nhất trí chấm dứt hoạt động, để lại dấu hỏi lớn về tương lai của cơ sở dữ liệu với hơn 60.000 tựa game đã được phân loại.

Quy mô khổng lồ của kho di sản số ICS

Kể từ năm 2012, ICS đã thu thập một khối lượng tài liệu khổng lồ bao gồm các trò chơi trên nhiều định dạng vật lý khác nhau cùng hệ thống phần cứng và tài liệu đi kèm. Bộ sưu tập này là nỗ lực hợp tác giữa Cơ quan xếp hạng trò chơi Đức (USK), Bảo tàng Trò chơi Máy tính Berlin, hiệp hội ngành công nghiệp Game và Đại học Potsdam.

Mặc dù các vật phẩm vật lý vẫn sẽ được giữ lại bởi các tổ chức sở hữu ban đầu, nhưng tương lai của cơ sở dữ liệu dùng chung và cơ sở hạ tầng hỗ trợ hiện đang được xem xét về mặt pháp lý và kỹ thuật.

Tương lai của cơ sở dữ liệu đang được xem xét về mặt pháp lý và kỹ thuật, mặc dù các tài sản vật lý vẫn thuộc về các tổ chức sở hữu chúng.

Rào cản kinh tế và sự thay đổi trong chính sách

Bộ Nghiên cứu, Công nghệ và Vũ trụ Liên bang Đức, cơ quan tiếp quản trách nhiệm về chính sách trò chơi vào năm 2025, đã xem xét mô hình tài trợ dài hạn cho tổ chức này. Tuy nhiên, cơ quan này kết luận rằng dự án không khả thi về mặt kinh tế do quy mô công việc quá lớn.

Trước đó, Thượng nghị sĩ kinh tế Berlin Franziska Giffey cũng đã cảnh báo rằng việc hỗ trợ tài chính sau tháng 4 là không được đảm bảo. Việc ICS sụp đổ diễn ra trong bối cảnh các nỗ lực bảo tồn trò chơi có tổ chức liên tục gặp trở ngại.

Bối cảnh ảm đạm của ngành bảo tồn game

Sự đóng cửa của ICS không phải là trường hợp duy nhất. Trước đó vài tháng, Myrient - một kho lưu trữ do cộng đồng vận hành với dung lượng 390 TB - cũng đã phải dừng hoạt động. Nguyên nhân chủ yếu đến từ chi phí cơ sở hạ tầng tăng vọt và sự lạm dụng băng thông từ các trình quản lý tải xuống vì mục đích thương mại.

Một nghiên cứu năm 2023 của Video Game History Foundation và Software Preservation Network cho thấy một thực tế đáng báo động: 87% trò chơi cổ điển được phát hành tại Mỹ hiện không còn được in và không thể tiếp cận về mặt thương mại. Tỷ lệ sống sót này thậm chí còn thấp hơn cả các bộ phim câm của Mỹ.

Tương lai khó khăn khi kỷ nguyên đĩa vật lý kết thúc

Việc bảo tồn trò chơi sẽ càng trở nên phức tạp hơn khi các nhà sản xuất phần cứng chuyển dần sang mô hình thuần kỹ thuật số. Sony gần đây đã xác nhận sẽ chấm dứt sản xuất đĩa PlayStation vật lý vào năm 2028. Điều này đồng nghĩa với việc các nỗ lực lưu trữ trong tương lai sẽ khó khăn hơn khi ít trò chơi được phát hành ở định dạng vật lý có thể trích xuất dữ liệu.

Bên cạnh đó, các rào cản pháp lý vẫn là một thách thức lớn. Vào tháng 10/2024, Văn phòng Bản quyền Mỹ đã lần thứ tư từ chối cấp quyền miễn trừ DMCA, vốn có thể cho phép các thư viện chia sẻ trò chơi đã bảo tồn với các nhà nghiên cứu từ xa, nhằm bảo vệ quyền lợi của Hiệp hội Phần mềm Giải trí (ESA).

Sự dừng lại của dự án ICS tại Đức là một tổn thất lớn cho cộng đồng nghiên cứu và những người yêu thích trò chơi video, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về một giải pháp bảo tồn di sản văn hóa số bền vững hơn trong tương lai.

PHỐ HỘI