Đơn hàng quốc tế: Doanh nghiệp Việt chịu sức ép gì?

Đơn hàng quốc tế ngày càng khắt khe về tiêu chuẩn

Những hồ sơ lưu trữ thủ công, dữ liệu phân tán và quy trình quản lý thiếu thống nhất đang gây khó khăn cho doanh nghiệp khi khách hàng quốc tế yêu cầu chứng minh nguồn gốc nguyên liệu, quy trình sản xuất và điều kiện lao động.

Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 ở Tp.HCM, ông Khuất Quang Hưng - Phó tổng giám đốc Đối ngoại, Truyền thông và Phát triển Bền vững, Nestlé Việt Nam cho rằng mức độ sẵn sàng đang có sự khác biệt giữa các doanh nghiệp. Những ngành xuất khẩu như điện tử, dệt may, chế biến thực phẩm và nông nghiệp đã quen với yêu cầu từ khách hàng quốc tế. Tuy nhiên, nhiều nhà cung cấp nhỏ và vừa vẫn gặp khó trong quản trị dữ liệu, truy xuất nguồn gốc và chuẩn hóa quy trình.

Các diễn giả trao đổi về những vấn đề phát triển kinh tế tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026.

Theo ông Hưng, khách hàng quốc tế ngày càng chú trọng khả năng kiểm chứng chất lượng sản phẩm, nguồn gốc nguyên liệu và việc tuân thủ các tiêu chuẩn. Dữ liệu phải được cập nhật thường xuyên, có khả năng truy xuất và đủ độ tin cậy để phục vụ đánh giá nhà cung cấp. Đáp ứng những yêu cầu này giúp doanh nghiệp duy trì cơ hội nhận đơn hàng, trong khi khả năng nâng giá bán còn phụ thuộc vào năng suất, trình độ kỹ thuật và năng lực đổi mới. Những nhà cung cấp có khả năng cùng khách hàng giải quyết các vấn đề kỹ thuật sẽ có thêm cơ hội tham gia từ khâu thiết kế đến phát triển sản phẩm.

Trong chuỗi cung ứng cà phê, Nestlé đã hợp tác với nông dân, các nhà cung cấp và viện nghiên cứu để nâng cao chất lượng nguyên liệu, hỗ trợ phát triển nông nghiệp tái sinh và tăng cường chế biến sâu. Hoạt động hợp tác tập trung nâng cao năng lực sản xuất tại vùng nguyên liệu, phát triển sản phẩm có chất lượng và giá trị gia tăng cao hơn. Kinh nghiệm này phản ánh hướng đầu tư vào năng lực của các nhà cung cấp, tạo điều kiện để họ đảm nhận những công đoạn có yêu cầu cao hơn trong chuỗi sản xuất.

Từ kinh nghiệm phát triển nhà cung cấp, ông Hưng nhấn mạnh: “Vì thế, bên cạnh các chương trình kết nối giao thương, các doanh nghiệp dẫn đầu cần chia sẻ và chỉ ra cụ thể nhà cung cấp trong nước đang thiếu gì: công nghệ, nhân lực trình độ cao, hệ thống quản lý chất lượng, dữ liệu hay tài chính. Chúng ta chẩn đoán đúng vấn đề thì sẽ thiết kế được chương trình hỗ trợ trúng mục tiêu và đo được kết quả. Tuy nhiên, chỉ có doanh nghiệp thì cũng sẽ không thể giải quyết được vấn đề này. Tôi thấy rằng mỗi bên đều đóng một vai trò quan trọng. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, xây dựng khung chính sách và phát triển hạ tầng”.

Ông Khuất Quang Hưng - Phó tổng giám đốc Đối ngoại, Truyền thông và Phát triển Bền vững, Nestlé Việt Nam trao đổi tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026.

Chi phí đáp ứng các yêu cầu mới còn phát sinh từ hệ thống báo cáo, đo lường và kiểm chứng dữ liệu. Ông Hoàng Văn Tâm - Trưởng phòng Tổng hợp, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương đề cập tình trạng doanh nghiệp phải cung cấp cùng một nhóm thông tin ESG cho nhiều khách hàng, tổ chức đánh giá và đơn vị cấp vốn theo những biểu mẫu khác nhau. Việc thu thập, xử lý và báo cáo lặp lại làm tăng chi phí, đặc biệt với doanh nghiệp chưa có hệ thống quản trị dữ liệu hoàn chỉnh.

Ông Tâm đề xuất chuẩn hóa hệ thống chỉ tiêu ESG theo đặc thù từng ngành, áp dụng nguyên tắc “đo lường một lần, sử dụng nhiều lần”. Cách làm này hướng đến giảm công việc trùng lặp, giúp doanh nghiệp sử dụng dữ liệu đã thu thập để phục vụ hoạt động thương mại, đánh giá tiêu chuẩn và tiếp cận nguồn vốn.

Đầu tư công nghệ, doanh nghiệp nhỏ xoay xở ra sao?

Chi phí đầu tư công nghệ đang là trở ngại đối với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa. Bà Nguyễn Thùy Dương - Chủ tịch Hội đồng thành viên EY Việt Nam nhận định những hạn chế về vốn, nhân lực và quản trị dữ liệu đang ảnh hưởng đến quá trình chuyển đổi số. Doanh nghiệp còn phải đáp ứng các yêu cầu về bảo mật, xác thực thông tin và độ tin cậy trong giao dịch. Việc tiếp cận các nền tảng và dịch vụ số dùng chung với chi phí phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp giảm nhu cầu đầu tư ban đầu, dành thêm nguồn lực cho sản xuất và quản trị.

Từ thực tiễn phát triển các giải pháp năng lượng, ông Kỳ Quang Minh - Giám đốc Khối Công nghệ và Đổi mới kỹ thuật, SolarBK cho biết, kinh nghiệm tham gia nhiều công đoạn từ sản xuất thiết bị, đầu tư, thi công đến vận hành hệ thống giúp doanh nghiệp nhận diện rõ hơn những yêu cầu kỹ thuật trong thực tế. Khả năng hiểu nhu cầu của người sử dụng cuối cùng là cơ sở để phát triển sản phẩm phù hợp với điều kiện vận hành. Từ kinh nghiệm này, SolarBK phát triển nền tảng ERIS nhằm kết nối và quản lý dữ liệu năng lượng, phục vụ công tác giám sát, vận hành hệ thống. Việc chia sẻ kiến thức công nghệ còn giúp người sử dụng nâng cao khả năng đánh giá chất lượng, hiệu quả của các giải pháp được cung cấp, qua đó tạo sức ép cải tiến đối với nhà cung cấp.

Ông Kỳ Quang Minh - Giám đốc Khối Công nghệ và Đổi mới kỹ thuật, SolarBK giới thiệu nền tảng quản lý năng lượng tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026.

Tại các doanh nghiệp sản xuất, yêu cầu về dữ liệu ngày càng đi sâu vào hoạt động quản trị. Việc tổng hợp hồ sơ, đối chiếu thông tin và đáp ứng những quy trình đánh giá khác nhau có thể làm phát sinh thêm chi phí nhân lực, thời gian xử lý. Những khoản chi này cần được tính đến khi doanh nghiệp lựa chọn hệ thống quản lý và đầu tư công nghệ.

Ông Nguyễn Văn Thuật - Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số, Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị tập trung giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, nhất là trong quá trình tiếp cận công nghệ và các dịch vụ số. Những giải pháp được ông đề cập gồm phát triển nền tảng số dùng chung, cung cấp dịch vụ tin cậy với chi phí thấp và mở rộng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Trọng tâm cần chuyển sang tổ chức thực thi chính sách, tháo gỡ những rào cản đang ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Thanh Ngân