Chuẩn hóa thông tin truy xuất nguồn gốc nông sản

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 37/2026/NĐ-CP ngày 23/1/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, trong đó yêu cầu hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa phải bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu.

Tiếp đó, Chính phủ ban hành Nghị định số 372/2026/NĐ-CP ngày 29/9/2026 quy định về hoạt động định danh, xác thực, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, quy định áp dụng truy xuất nguồn gốc bắt buộc đối với nhóm sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao theo danh mục và lộ trình; khuyến khích thực hiện tự nguyện đối với nhóm có mức độ rủi ro trung bình và thấp. Các quy định này đặt ra yêu cầu cao hơn, đòi hỏi các cơ sở sản xuất, kinh doanh phải cập nhật thông tin xuyên suốt quá trình sản xuất, chế biến, lưu thông sản phẩm, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống.

Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa tỉnh Hà Tĩnh (checkvn.hatinh.gov.vn) được đưa vào sử dụng từ tháng 7/2023.

Tại Hà Tĩnh, cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa tỉnh Hà Tĩnh (checkvn.hatinh.gov.vn) được đưa vào sử dụng từ tháng 7/2023, duy trì vận hành ổn định. Đến nay, toàn tỉnh có 282 cơ sở sản xuất, kinh doanh với 512 sản phẩm tham gia hệ thống, chủ yếu là sản phẩm OCOP và các sản phẩm chủ lực của địa phương. Tuy nhiên, nhiều sản phẩm mới dừng lại ở việc cung cấp thông tin giới thiệu, trong khi dữ liệu về quá trình sản xuất, chế biến và lưu thông chưa được cập nhật đầy đủ, thường xuyên lên hệ thống này.

Nhiều cơ sở trước đây đã đưa sản phẩm lên hệ thống truy xuất nguồn gốc của tỉnh nhưng thông tin còn sơ bộ, chủ yếu mang tính giới thiệu sản phẩm.

Theo ông Doãn Đình Chúc – Giám đốc Công nghệ Check.net.vn (Hà Nội), nhiều cơ sở trước đây đã đưa sản phẩm lên hệ thống truy xuất nguồn gốc của tỉnh nhưng thông tin còn sơ bộ, chủ yếu mang tính giới thiệu sản phẩm. Trong khi đó, yêu cầu hiện nay là cần chuẩn hóa, cập nhật đầy đủ 10 trường dữ liệu theo quy định, bảo đảm thông tin được ghi nhận liên tục, có khả năng kiểm chứng và truy vết qua từng công đoạn.

Trước yêu cầu đó, Hà Tĩnh đang triển khai Kế hoạch truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035. Trọng tâm là rà soát, chuẩn hóa dữ liệu, hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc hiện có, hướng tới kết nối, chia sẻ thông tin với Cổng truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia cũng như các bộ, ngành có liên quan, trong đó có hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản của Bộ NN&MT bảo đảm quản lý thống nhất, khai thác hiệu quả hạ tầng.

Sở NN&MT đã phối hợp với Trung tâm Doanh nghiệp Hội nhập và Phát triển (IDE) hướng dẫn các cơ sở thực hiện nhập dữ liệu lên hệ thống.

Để hỗ trợ các doanh nghiệp, HTX và cơ sở sản xuất, kinh doanh đáp ứng yêu cầu mới, Sở NN&MT đang phối hợp với Trung tâm Doanh nghiệp Hội nhập và Phát triển (IDE) trực tiếp hướng dẫn rà soát, làm sạch, bổ sung và chuẩn hóa dữ liệu trên hệ thống.

Đối với sản phẩm cam - một trong những nông sản chủ lực của Hà Tĩnh, việc chuẩn hóa dữ liệu đang được triển khai gắn với vụ thu hoạch năm 2026. Tỉnh đã lựa chọn 5 cơ sở sản xuất, kinh doanh cam có quy mô lớn để hướng dẫn cập nhật, chuẩn hoá dữ liệu trên hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm hàng hoá của tỉnh. Quá trình triển khai góp phần giúp các cơ sở thay đổi thói quen ghi chép, quản lý hồ sơ sản xuất, nâng cao trách nhiệm cập nhật thông tin từ khâu chăm sóc đến thu hoạch, tiêu thụ.

Anh Nguyễn Xuân Hòa - thành viên HTX Trà Sơn (xã Đồng Lộc) cho biết: “Cơ sở chuẩn bị bước vào vụ thu hoạch, việc chuẩn hóa thông tin ngay từ đầu giúp quản lý chặt chẽ hơn thông tin; đồng thời tạo thuận lợi để người tiêu dùng và đối tác kiểm tra, tìm hiểu nguồn gốc sản phẩm khi đưa ra thị trường với các thông tin như: tên và hình ảnh sản phẩm; địa chỉ cơ sở sản xuất, kinh doanh; thời gian sản xuất; nhãn hiệu, số lô/mẻ; các tiêu chuẩn chất lượng được áp dụng...”.

Cơ sở trồng cam của anh Nguyễn Xuân Hòa - thành viên HTX Trà Sơn (xã Đồng Lộc) là một trong những cơ sở có sản lượng lớn trên địa bàn.

Không chỉ với sản phẩm cam, việc minh bạch thông tin cũng đang đặt ra yêu cầu đối với các cơ sở chế biến nước mắm chủ lực của tỉnh thay đổi phương thức quản lý sản xuất.

Anh Đặng Đình Minh - đại diện HTX Thu mua và Chế biến thủy hải sản Chiến Thắng (phường Hải Ninh) chia sẻ: “HTX hiện có sản phẩm đạt chuẩn OCOP 5 sao nên chuẩn hóa dữ liệu truy xuất ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng. Qua hướng dẫn, cơ sở từng bước hoàn thiện việc quản lý hồ sơ, từ nguồn nguyên liệu, địa điểm thu mua đến thời gian ủ chượp, quá trình chế biến và đóng gói. Tuy nhiên, khó khăn hiện nay vẫn là nhân lực và việc hình thành thói quen cập nhật, lưu trữ thông tin thường xuyên”.

Việc cập nhật dữ liệu từ thu mua đến sản xuất vẫn là điểm khó khăn đối với các doanh nghiệp, HTX.

Dữ liệu trên hệ thống cập nhật theo quy định phải được hình thành từ khâu giống, vật tư nguyên liệu đầu vào, thông tin vùng trồng, quy trình sản xuất, thời gian thu hoạch, sản lượng, tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm và tiếp tục cập nhật trong lưu thông, đảm bảo thông tin đủ, rõ, trung thực.

Ông Lê Tùng Dương - Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn và Quản lý chất lượng cho biết: “Sở NN&MT tiến hành hướng dẫn các cơ sở thu thập, tạo lập, cập nhật hồ sơ và dữ liệu truy xuất theo từng công đoạn, bảo đảm liên kết thông tin về cơ sở, vùng sản xuất, nguyên liệu đầu vào, lô/mẻ, quá trình sản xuất, sơ chế, chế biến, đóng gói và giao nhận phù hợp với từng loại sản phẩm. Trước mắt, ngành tập trung triển khai cho 20 chủ thể OCOP, sau đó, từng bước tạo sức lan tỏa, nhân rộng việc áp dụng truy xuất nguồn gốc trên địa bàn”.

Công ty CP Sản xuất, Xuất nhập khẩu Lệ Phương (xã Thạch Hà) hoàn thành cập nhật thông tin dữ liệu theo quy định cho sản phẩm kẹo cu đơ Lệ Phương.

Song song với đó, Sở Khoa học và Công nghệ đang hoàn thiện thủ tục nâng cấp, mở rộng Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa tỉnh Hà Tĩnh. Việc nâng cấp nhằm tăng khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu với Cổng truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia và hệ thống của các bộ, ngành liên quan, trong đó có Bộ NN&MT. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và kết nối đồng bộ, thông tin về nguồn gốc, quá trình sản xuất và lưu thông sản phẩm sẽ từng bước được quản lý minh bạch, liên thông hơn.

Thái Oanh