Đồng Nai: Kinh nghiệm tiên phong về đích xã nông thôn mới ở Thống Nhất

Quang cảnh bình yên trên vùng nông thôn mới xã Thống Nhất vào mùa nước cạn hồ Trị An. (Ảnh: THIÊN VƯƠNG)

Nâng tầm diện mạo nông thôn

Sau sáp nhập đơn vị hành chính, không gian phát triển của xã Thống Nhất được mở rộng lên 12.000ha diện tích tự nhiên và dân số hơn 61.000 người với nhiều dân tộc, tôn giáo khác nhau. Thực tiễn đặt ra nhiều thách thức trong quá trình triển khai chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đáp ứng yêu cầu cao hơn theo bộ tiêu chí giai đoạn 2026-2030.

Nhằm bám sát tiến độ đề ra ban đầu, trên cơ sở rà soát, đánh giá thực trạng từng lĩnh vực, chủ động nhận diện những khó khăn, vướng mắc cần tập trung khắc phục, xã Thống Nhất đã xây dựng lộ trình, giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế. Huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và nhân dân địa phương, tăng tốc hành động quyết liệt hiện thực hóa từng tiêu chí.

Nhiều công trình, phần việc đã được cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội và người dân đồng lòng chung sức đẩy nhanh tốc độ thực hiện dứt điểm trong đợt cao điểm thi đua đặc biệt 500 ngày đêm với chủ đề “đoàn kết, kỷ cương, hiệu quả, bứt phá, xây dựng Đồng Nai phát triển văn minh, hiện đại”. Đến nay, xã Thống Nhất đã hoàn thành toàn bộ 47 nội dung tiêu chí xã nông thôn mới với kết quả thực chất, định lượng được.

Chính quyền xã đã đề nghị Mặt trận Tổ quốc xã tổ chức lấy ý kiến hài lòng của người dân tại chỗ về chất lượng hoàn thiện hệ thống tiêu chí theo quy định: “Xã Thống Nhất hoàn tất tiêu chí nông thôn mới, đổi thay rất nhiều lắm, chúng tôi rất vui mừng. Vừa rồi xã tổ chức lấy ý kiến hài lòng của người dân, tôi đánh giá cao về chất lượng cuộc sống và bộ mặt của xã phát triển mạnh mẽ”, ông Đặng Cầu, ấp Bạch Lâm hồ hởi.

Tuổi trẻ ấp Bạch Lâm, xã Thống Nhất chung tay làm đẹp quê hương.

Điểm nhấn thay đổi bộ mặt nông thôn mà người dân cảm nhận rõ rệt, đó là mạng lưới hạ tầng giao thông kết nối ngày càng sâu rộng, tạo thuận lợi cho hoạt động đi lại và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội bền vững. Xã đã triển khai đồng bộ xây dựng, mở rộng, cải tạo, nâng cấp thêm nhiều tuyến giao thông liên xã, liên ấp và đường sá trong từng ngõ xóm. Thành quả 100% đường trục xã, liên xã được nhựa hóa, bê-tông hóa, có đóng góp quan trọng của nhân dân xã Thống Nhất với số tiền hơn 11,8 tỷ đồng, trong tổng số nguồn vốn đầu tư phát triển huy động được 88,5 tỷ đồng thời gian qua.

Điển hình như tuyến đường Thanh niên, ấp Đức Long, trước đây đã được đầu tư bê-tông hóa, tuy nhiên sau thời gian dài sử dụng đã xuống cấp, trở nên nhỏ hẹp. Đồng hành xây dựng nông thôn mới, nhà nước đầu tư kinh phí làm đường, người dân tự nguyện giải phóng mặt bằng, hiến đất mở rộng đường, nhiều hộ dân đã tự nguyện tháo dỡ tường rào, công trình xây dựng kiên cố, ủng hộ nguồn lực.

Ông Vũ Viết Thỏa, người dân ấp Dốc Mơ, xã Thống Nhất cho rằng: Nông thôn mới đem đến ý nghĩa thiết thực phục vụ người dân, nên khi có chủ trương của xã, nhân dân sẵn sàng đóng góp xây dựng quê hương phát triển. Bây giờ cuộc sống của người dân được nâng lên rất nhiều. Nhất là các công trình đường sá, trường học được đầu tư hiện đại, thuận tiện.

Là chủ thể kiến tạo đồng thời thụ hưởng giá trị nông thôn mới, người dân phấn khởi khi 100% trường học đạt chuẩn quốc gia, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt hơn 95%, số hộ dân sử dụng nước sạch tập trung đạt tỷ lệ hơn 75%. Hằng năm, xã đã vận động các nhà hảo tâm hơn 10 tỷ đồng xây nhà tình thương, tặng quà, khám bệnh miễn phí cho các đối tượng yếu thế, góp phần chăm lo tốt an sinh xã hội.

Tuyến đường "sáng, xanh, sạch, đẹp" ở ấp Phú Cường, xã Thống Nhất.

Nguyên nhân làm nên thành công vượt bậc, đồng chí Trịnh Văn Trường, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Thống Nhất chia sẻ: Xác định xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt, Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân xã đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo cụ thể hóa một cách bài bản, khoa học và quyết liệt. Hằng tuần, Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới xã thường xuyên tiến hành giao ban, đánh giá sát sao từng chỉ tiêu đạt và chưa đạt, kịp thời tháo gỡ khó khăn từ cơ sở.

“Đặc biệt, địa phương luôn phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể của Nhân dân theo phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát và dân thụ hưởng”, từ đó, chủ trương nâng chất nông thôn mới đã thật sự thấm sâu, tạo sự đồng thuận cao trong toàn xã hội”, đồng chí Đặng Văn Trường nhấn mạnh.

Tầm vóc xã Thống Nhất hôm nay được hình thành từ sức mạnh lớn nhất là khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên địa bàn quy tụ 17 dân tộc, với nhiều tôn giáo lớn. Cấp ủy, chính quyền luôn gắn kết chặt chẽ với các chức sắc tôn giáo và người uy tín, khơi dậy lòng yêu nước trong các tầng lớp nhân dân trong bối cảnh mới. Nỗ lực gắn kết giữa đạo và đời thúc đẩy người dân nhiệt tình đóng góp sức người, sức của, chung tay xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật nông thôn mới và vận hành các mô hình tự quản giữ gìn xóm đạo bình yên, duy trì cảnh quan xanh, sạch, đẹp.

Linh mục Hoàng Văn Đoán, Chánh xứ Giáo xứ Dốc Mơ, xã Thống Nhất cho hay: Xây dựng nông thôn mới là chủ trương đúng đắn, hợp lòng dân. Chúng tôi thường xuyên tuyên truyền cho bà con giáo dân tại các buổi thánh lễ rằng phải cùng với địa phương đóng góp hiến đất mở đường, vệ sinh môi trường để có không gian sống luôn thông thoáng, sạch đẹp. Ở đây giáo dân rất đồng tình, khi nhà nước phát động phong trào là hành động hưởng ứng ngay. Ai về đây cũng ngỡ ngàng vì sự thay đổi nhanh chóng, nhiều tuyến đường còn được vẽ tranh rất đẹp, cộng đồng giáo xứ ủng hộ sơn để cùng nhau thực hiện.

Người dân ấp Phú Cường, xã Thống Nhất thường xuyên chăm chút cảnh quan khu dân cư.

Tăng thu nhập là mục tiêu cốt lõi

Kinh tế-xã hội phát triển toàn diện đã góp phần trực tiếp nâng cao thu nhập và đời sống vật chất, tinh thần cho người dân. Thu nhập bình quân đầu người xã Thống Nhất hiện nay đạt hơn 90 triệu đồng/người/năm, là bước chuyển đáng ghi nhận ở một xã thuần nông.

Sản xuất nông nghiệp vẫn giữ vai trò chủ lực trong cơ cấu kinh tế của xã, nhưng phương thức canh tác liên tục cập nhật, áp dụng rộng rãi khoa học kỹ thuật tiên tiến, tối ưu hóa sản phẩm đầu ra. Giá trị sản phẩm trồng trọt và chăn nuôi hiện đạt hơn 190 triệu đồng/ha diện tích.

Hệ thống tưới nước tiết kiệm, các quy trình sản xuất an toàn và liên kết tiêu thụ sản phẩm được nhân rộng trong trồng trọt. Cơ sở trồng rau thủy canh với diện tích 3.000m², ứng dụng công nghệ cao kết hợp hệ thống quản lý IoT, kết hợp các phân hệ cảm biến thông minh tự động hóa vi khí hậu và dung dịch của ông Bùi Hạnh Cẩn, ấp Dốc Mơ 2, đã giải phóng tới 60% sức lao động, tiết kiệm 80% lượng nước tưới và giảm 50% lượng phân bón tiêu thụ:

“Cách làm này mang lại hiệu quả kinh tế khá vượt trội, năng suất đạt 18 tấn/ha/vụ, tổng sản lượng tính theo chu kỳ quay vòng đạt 54 tấn/năm. Chất lượng rau đồng đều, đạt chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm, có giá bán bình quân 20.000 đồng/kg, cao hơn 25% so với rau chợ truyền thống. Tổng doanh thu đạt 1,8 tỷ đồng/năm, lợi nhuận ròng 466 triệu đồng, cao hơn mô hình sản xuất đại trà 34,5%”, ông Cẩn nói.

Ngành chăn nuôi của địa phương phát triển mạnh theo hướng tập trung và hiện đại, với hai loại vật nuôi chủ yếu là heo và gà. Việc đẩy mạnh sử dụng hầm biogas, nệm lót sinh học và các biện pháp xử lý chất thải đang tạo dựng nền nông nghiệp xanh, sạch và bền vững, đồng thời, chuyển đổi từ sản xuất nhỏ lẻ sang mô hình liên kết chuỗi giá trị.

Bình yên trên vùng nông thôn mới xã Thống Nhất, thành phố Đồng Nai.

Cơ sở chăn nuôi gà đẻ trứng ứng dụng công nghệ chuồng lạnh khép kín tự động của hộ ông Đỗ Cường Thịnh, ấp Đức Long, với quy mô 10.000 gà đẻ trứng và 20.000 gà hậu bị, đã tiết kiệm tới 66,7% diện tích đất xây dựng chuồng trại, cắt giảm 40% chi phí thuốc thú y:

“Hệ thống điều hòa vi khí hậu giúp sản lượng trứng thu hoạch tăng 11%, có vỏ dày, sạch sẽ nên giá bán cao hơn khoảng 8,7% trên thị trường. Tổng doanh thu đạt 7,4 tỷ đồng/năm, lợi nhuận ròng 2,2 tỷ đồng/năm, tăng trưởng đột phá tới 81% so với chăn nuôi truyền thống, giúp cơ sở nhanh chóng thu hồi vốn đầu tư chỉ sau 2,5 năm vận hành”, ông Cường tâm sự.

Để tăng giá trị cho sản phẩm nông sản, xã Thống Nhất chú trọng thực hiện Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), tính đến hiện tại có 14 sản phẩm OCOP, đầu ra ổn định, giải quyết được bài toán được mùa mất giá. Cùng với nông nghiệp, công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp và thương mại-dịch vụ từng bước thích ứng với nền kinh tế số và ngày càng trở thành động lực quan trọng cho sự vươn lên của xã.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thống Nhất Phạm Hồng Đông khẳng định, xây dựng nông thôn mới là hành trình không có điểm dừng, từ nền tảng thành tựu đạt được, địa phương sẽ tiếp tục đổi mới tư duy, năng động, sáng tạo vận dụng những cách làm mới phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế, hướng đến mục tiêu cuối cùng vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc và sự hài lòng của nhân dân:

“Khát vọng của xã Thống Nhất là tiên phong nâng tầm trở thành xã nông thôn mới hiện đại, trù phú, phát triển bền vững vào năm 2030", người đứng đầu chính quyền xã Thống Nhất cho biết.

THIÊN VƯƠNG-HỮU THẮNG