Đối thoại chủ nhật: Tự chủ công nghệ để giữ vững 'mạch nguồn' quốc phòng

Phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã có cuộc trao đổi với Đại tá Lê Thanh Yên, Giám đốc Nhà máy Z195 về hành trình xây dựng thương hiệu, làm chủ công nghệ và những mục tiêu mới trong giai đoạn phát triển hiện nay.

Phóng viên (PV): Thưa đồng chí, nhìn lại chặng đường gần 4 thập niên xây dựng và phát triển, đâu là dấu ấn nổi bật khẳng định vị thế của Nhà máy Z195 trong ngành CNQP?

Đại tá Lê Thanh Yên: Dấu ấn tiêu biểu nhất của Nhà máy là đã từng bước làm chủ công nghệ sản xuất thuốc phóng, thuốc nổ và xây dựng được quy trình công nghệ khép kín từ sản xuất nguyên liệu đến tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh.

Đại tá Lê Thanh Yên. Ảnh: NGUYỄN VŨ

Những năm đầu thành lập, đơn vị đứng trước nhiều khó khăn: Nguyên liệu chủ yếu phải nhập khẩu, đội ngũ cán bộ kỹ thuật thiếu kinh nghiệm trong lĩnh vực hóa nổ đặc thù, trong khi yêu cầu tự chủ sản xuất phục vụ quốc phòng đặt ra rất cấp thiết. Tuy nhiên, được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Quốc phòng, Tổng cục CNQP cùng tinh thần tự lực, tự cường của cán bộ, công nhân viên, Nhà máy đã tiếp nhận, làm chủ và phát triển công nghệ.

Từ chỗ tiếp nhận 25 mác thuốc phóng, thuốc nổ do nước ngoài chuyển giao công nghệ, hiện Nhà máy đã chủ trì, phối hợp với các đơn vị trong nước nghiên cứu, sản xuất được hơn 80 mác thuốc phóng, thuốc nổ quân sự mạnh và nhiều sản phẩm hóa chất quốc phòng khác. Đặc biệt, việc tự chủ sản xuất thành công thuốc nổ quân sự mạnh RDX và các sản phẩm trên nền RDX như A-IX-1, A-IX-2 là bước tiến có ý nghĩa chiến lược, góp phần bảo đảm nguồn vật tư đặc chủng phục vụ nghiên cứu, sản xuất, sửa chữa đạn dược và vũ khí thế hệ mới của Quân đội. Qua đó khẳng định năng lực làm chủ khoa học-công nghệ của Nhà máy, đồng thời góp phần quan trọng vào mục tiêu xây dựng nền CNQP tự chủ, tự lực, tự cường.

PV: Trong lĩnh vực có yêu cầu kỹ thuật rất cao như sản xuất thuốc phóng, thuốc nổ, Nhà máy đã làm gì để không ngừng nâng cao năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và làm chủ công nghệ, thưa đồng chí?

Đại tá Lê Thanh Yên: Chúng tôi xác định khoa học-công nghệ là động lực trực tiếp nâng cao năng lực sản xuất và sức cạnh tranh của đơn vị. Vì vậy, Đảng ủy, Ban giam đốc Nhà máy luôn quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật có trình độ chuyên môn cao, đồng thời tạo môi trường thuận lợi để phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật.

Hằng năm, Nhà máy giao chỉ tiêu nghiên cứu khoa học đến từng cơ quan, phân xưởng; khuyến khích cán bộ, kỹ thuật viên, người lao động đăng ký sáng kiến, cải tiến kỹ thuật gắn với yêu cầu thực tiễn sản xuất; lựa chọn những giải pháp khả thi để đầu tư hoàn thiện, đưa vào ứng dụng. Riêng giai đoạn 2013-2025, Nhà máy đã chủ trì thực hiện hơn 40 đề tài, nhiệm vụ khoa học-công nghệ; phát huy 615 sáng kiến, cải tiến kỹ thuật. Nhiều sáng kiến được áp dụng trực tiếp vào sản xuất, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm an toàn lao động, cải thiện môi trường làm việc, mang lại hiệu quả kinh tế thiết thực.

Điều đáng mừng là phong trào nghiên cứu khoa học đã trở thành nhu cầu tự thân của nhiều cán bộ, kỹ sư, người lao động. Hàng chục sáng kiến được công nhận, góp phần làm lợi hàng trăm triệu đồng. Đây là nền tảng quan trọng để chúng tôi tiếp tục làm chủ các dây chuyền công nghệ mới, hiện đại và từng bước tiếp cận những công nghệ tiên tiến của thế giới.

Kiểm tra quy trình công nghệ tại Nhà máy Z195. Ảnh: HỒNG SÁNG

PV: Sản xuất thuốc phóng, thuốc nổ luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Đâu là những khó khăn lớn nhất hiện nay và Nhà máy đã có giải pháp nào để vừa phát triển sản xuất, vừa bảo đảm an toàn?

Đại tá Lê Thanh Yên: Cùng với đầu tư công nghệ, chúng tôi luôn đặt yêu cầu bảo đảm an toàn lên hàng đầu; thường xuyên rà soát quy trình sản xuất, bổ sung các biện pháp kỹ thuật, tăng cường kiểm tra, giám sát; chú trọng huấn luyện chuyên môn và kỹ năng xử lý tình huống cho đội ngũ cán bộ, người lao động.

Những năm qua, Nhà máy tiếp tục được đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng kỹ thuật, bổ sung nhiều dây chuyền công nghệ hiện đại, tự động hóa cao. Việc ứng dụng kỹ thuật số trong quản lý, điều hành và kiểm soát quy trình sản xuất góp phần giảm rủi ro, nâng cao năng suất lao động, bảo đảm an toàn tốt hơn. Khó khăn khác là yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng sản phẩm quốc phòng trong khi công nghệ quân sự thế giới liên tục phát triển. Điều đó đòi hỏi Nhà máy phải không ngừng nghiên cứu, cập nhật công nghệ mới, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp. Nhà máy luôn kiên trì nguyên tắc: Phát triển đi đôi với an toàn; hiệu quả sản xuất gắn chặt với chất lượng sản phẩm và uy tín thương hiệu.

PV: Trong giai đoạn mới, Nhà máy Z195 đặt ra những mục tiêu trọng tâm nào để tiếp tục khẳng định thương hiệu và đóng góp nhiều hơn cho ngành CNQP, thưa đồng chí?

Đại tá Lê Thanh Yên: Nhà máy tập trung thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp để nâng cao năng lực sản xuất, nghiên cứu khoa học, quản trị doanh nghiệp; tiếp tục làm chủ, khai thác hiệu quả các dây chuyền công nghệ hiện có; chủ động nghiên cứu, chế thử, sản xuất các mác thuốc phóng mới, thuốc nổ mạnh mới, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ sản xuất, sửa chữa, cải tiến vũ khí, trang bị kỹ thuật.

Cùng với nhiệm vụ quốc phòng, đơn vị đẩy mạnh khai thác công nghệ lưỡng dụng để phát triển các sản phẩm kinh tế có giá trị gia tăng cao; chú trọng mở rộng thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm giá thành, xây dựng thương hiệu bền vững. Nhà máy Z195 xác định, tiếp tục giữ vững vai trò nòng cốt của ngành CNQP trong lĩnh vực thuốc phóng, thuốc nổ; góp phần xây dựng nền CNQP tự chủ, hiện đại, đáp ứng tốt yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!

HỒNG SÁNG - MINH HƯNG (thực hiện)