Đối ngoại nhân dân cần được nâng tầm thành động lực kiến tạo phát triển

Theo đó, ngoại giao văn hóa và ngoại giao di sản không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh đất nước mà còn trở thành động lực kiến tạo nguồn lực phát triển, mở rộng hợp tác quốc tế, thu hút tri thức, công nghệ và nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Tiếp cận đối ngoại nhân dân từ "giao lưu hữu nghị" sang "hợp tác tạo giá trị"

Trình bày tham luận tại Phiên họp toàn thể về Đối ngoại Đảng và Đối ngoại nhân dân trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, ông Lê Trí Thanh, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Huế, nhấn mạnh Đại hội XIV của Đảng tiếp tục xác định đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của cả hệ thống chính trị, được triển khai đồng bộ trên ba trụ cột gồm đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân.

Theo ông, trong bối cảnh sức mạnh mềm, bản sắc văn hóa và khả năng kết nối quốc tế ngày càng trở thành yếu tố cạnh tranh giữa các quốc gia, đối ngoại nhân dân không chỉ dừng lại ở vai trò cầu nối hữu nghị giữa các dân tộc mà cần trở thành phương thức quan trọng để mở rộng hợp tác, huy động nguồn lực và phục vụ phát triển.

Từ thực tiễn của địa phương, lãnh đạo thành phố Huế cho biết thành phố sở hữu hệ thống di sản văn hóa, cảnh quan và sinh thái đặc sắc, trong đó nhiều di sản đã được UNESCO ghi danh. Những giá trị đó không chỉ là niềm tự hào mà còn là nguồn lực quan trọng để Huế mở rộng giao lưu, hợp tác quốc tế và tạo động lực phát triển.

"Huế xác định văn hóa là sức mạnh mềm; di sản là nguồn lực và lợi thế cạnh tranh khác biệt; đồng thời, đối ngoại nhân dân là cầu nối quan trọng để lan tỏa hình ảnh Huế, hình ảnh Việt Nam, mở rộng các cơ hội hợp tác và huy động nguồn lực phục vụ phát triển", ông Lê Trí Thanh nhấn mạnh.

Theo đó, Huế định hướng phát huy ngoại giao văn hóa và ngoại giao di sản theo hướng không chỉ quảng bá hình ảnh mà còn trực tiếp kiến tạo nguồn lực phát triển.

Thành phố chủ động mở rộng quan hệ với UNESCO, các tổ chức quốc tế, các thành phố di sản và các địa phương kết nghĩa nhằm tiếp nhận kinh nghiệm quản lý, công nghệ bảo tồn cũng như các mô hình phát triển bền vững phục vụ xây dựng đô thị di sản.

Điểm nhấn là việc chuyển cách tiếp cận đối ngoại nhân dân từ "giao lưu hữu nghị" sang "hợp tác tạo giá trị". Theo ông Lê Trí Thanh, hiệu quả của đối ngoại nhân dân trong giai đoạn mới không thể chỉ được đánh giá qua số lượng hoạt động hay các văn bản hợp tác được ký kết, mà cần được đo bằng những kết quả cụ thể như các chương trình, dự án được triển khai, nguồn lực được huy động, tri thức được chia sẻ và những lợi ích thiết thực mang lại cho người dân.

Thông qua các hoạt động đối ngoại nhân dân, thành phố đã từng bước kết nối với các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, các viện nghiên cứu, trường đại học và các đối tác phát triển trên nhiều lĩnh vực như bảo tồn di sản, giáo dục, y tế, môi trường, chuyển đổi xanh, khoa học công nghệ và phát triển đô thị bền vững.

Vai trò chủ thể của cộng đồng

Bên cạnh việc phát huy các nguồn lực văn hóa, tham luận cũng nhấn mạnh vai trò chủ thể của cộng đồng trong hoạt động đối ngoại nhân dân.

Theo Chủ tịch UBND thành phố Huế, sức mạnh của đối ngoại nhân dân bắt nguồn từ chính người dân. Hình ảnh người dân Huế thân thiện, văn minh, hiếu khách chính là những "đại sứ văn hóa" góp phần lan tỏa hình ảnh Huế và Việt Nam đến bạn bè quốc tế.

Cùng với đó, chuyển đổi số được xem là không gian mới để mở rộng đối ngoại nhân dân thông qua số hóa di sản, phát triển các sản phẩm truyền thông đa ngôn ngữ và các nền tảng quảng bá trực tuyến, đưa các giá trị văn hóa Huế đến gần hơn với cộng đồng quốc tế.

Từ thực tiễn triển khai tại địa phương, lãnh đạo thành phố Huế đề xuất nghiên cứu xây dựng Mạng lưới Ngoại giao Di sản Việt Nam do Bộ Ngoại giao chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các địa phương và cơ quan liên quan triển khai.

Theo đề xuất, mạng lưới này sẽ kết nối các địa phương có di sản tiêu biểu, các đô thị văn hóa, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và các đối tác quốc tế, qua đó tạo không gian chia sẻ kinh nghiệm bảo tồn và phát huy giá trị di sản; đồng thời thúc đẩy quảng bá chung, phát triển các sản phẩm du lịch liên vùng, mở rộng giao lưu nhân dân, kết nối doanh nghiệp và huy động hiệu quả các nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển bền vững.

Thành phố Huế cũng kiến nghị Bộ Ngoại giao tiếp tục phát huy vai trò đầu mối trong việc hỗ trợ các địa phương kết nối với UNESCO, các tổ chức quốc tế, các quỹ bảo tồn, các định chế tài chính phát triển, các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và mạng lưới các thành phố di sản trên thế giới.

Đồng thời, cần tăng cường hỗ trợ các địa phương ứng dụng công nghệ số trong quảng bá văn hóa, di sản nhằm mở rộng không gian đối ngoại nhân dân và nâng cao hiệu quả lan tỏa hình ảnh Việt Nam.

Khẳng định định hướng phát triển trong thời gian tới, ông Lê Trí Thanh cho biết Huế sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân; chủ động mở rộng hợp tác quốc tế; huy động hiệu quả hơn các nguồn lực về tri thức, công nghệ, đầu tư và văn hóa phục vụ phát triển.

Theo ông, trong kỷ nguyên phát triển mới, sức mạnh của Việt Nam không chỉ được tạo nên từ tiềm lực kinh tế mà còn từ bản sắc văn hóa, khả năng kết nối và lan tỏa những giá trị tốt đẹp của dân tộc.

Với Huế, việc biến di sản thành nguồn lực, biến văn hóa thành sức mạnh mềm và biến đối ngoại nhân dân thành cầu nối phát triển sẽ tiếp tục là định hướng xuyên suốt trong quá trình xây dựng thành phố trở thành đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam, đồng thời là một trung tâm lớn về văn hóa và du lịch của khu vực.

Chu An