'Đợi một nụ cười': Hơn 10 năm bà nội đồng hành cùng cháu tự kỷ

Được biết đến với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật, luật sư Nguyễn Thị Quỳnh Anh còn tham gia nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam. Nhưng trong "Đợi một nụ cười", bà chia sẻ một câu chuyện riêng tư: Những tháng năm chăm sóc, hỗ trợ người cháu nội mắc rối loạn phổ tự kỷ.

"Cuối cùng thì 'Đợi một nụ cười' cũng đã thành hình, một cuốn sách nhỏ bé nhưng chứa đựng biết bao tình yêu thương, những tháng năm vui buồn, những hy vọng và cả những nỗi niềm khó có thể nói hết bằng lời của hai bà cháu tôi", bà Nguyễn Thị Quỳnh Anh bày tỏ.

'Đợi một nụ cười': Hành trình phát hiện, chấp nhận và trân trọng từng thay đổi nhỏ

Như nhiều người bà khác, bà Quỳnh Anh từng hình dung về tương lai của cháu với nhiều kỳ vọng. Bà mong Nhật Minh trưởng thành, có thể làm những việc có ích cho xã hội. Nhưng mọi thứ bước sang một ngã rẽ khác khi Nhật Minh được chẩn đoán rối loạn phổ tự kỷ lúc 18 tháng tuổi: Cậu bé từng tinh nghịch, hồn nhiên bỗng trở nên im lặng hơn, đôi tai như không nghe tiếng khi được gọi tên, những cử chỉ kỳ lạ lặp đi lặp lại, những tiếng nói ríu ran thưa dần. Những dấu hiệu bất thường ấy bắt đầu cho chuỗi ngày bà đưa cháu đi tìm câu trả lời, qua hết phòng khám này tới trung tâm can thiệp khác, với những hy vọng rồi thất vọng!

Rồi cuộc gặp với cô Thanh - một chuyên gia về trẻ đặc biệt và sau đó là những thầy cô, những vòng tay rộng mở khác, đã đưa đến thay đổi. Từ đây, những tiến bộ tưởng như rất nhỏ bắt đầu xuất hiện: Minh tự đeo cặp, tự đi giày, biết hát, đọc thơ, làm toán, nói tiếng Anh, học đàn, học vẽ và dần bước ra thế giới rộng lớn hơn...

Luật sư Nguyễn Thị Quỳnh Anh chia sẻ Nhật Minh là tình yêu, cũng là nỗi trăn trở lớn nhất của bà hiện tại. 

Chia sẻ tại buổi giới thiệu sách tại Hà Nội, bà Quỳnh Anh thổ lộ: "Tôi từng trải qua mất mát khi chồng qua đời. Tôi suy sụp suốt hơn ba tháng, chỉ dần nguôi ngoai khi nhìn thấy các con ở bên. Nhưng khi biết tình trạng của Nhật Minh, nỗi lo mới lại ập đến.

Tôi hiểu mình không thể tiếp tục gục ngã, bởi cả gia đình đều cần một điểm tựa. Tôi cố giữ nụ cười, giấu những bất an để người thân không thêm nặng lòng. Đôi khi, sự mạnh mẽ của một người không bắt đầu từ việc họ không biết đau buồn, mà từ cảm giác mình không có nhiều lựa chọn ngoài việc tiếp tục bước đi".

Hơn mười năm đồng hành cùng cháu, kiên trì tìm kiếm phương pháp hỗ trợ phù hợp, mỗi tiến bộ của cháu đều thắp lên trong bà những hy vọng. Và ngược lại cũng không ít khó khăn khiến bà hụt hẫng. 

Quá trình ấy đòi hỏi bà phải điều chỉnh cả mong đợi lẫn cảm xúc của mình. Bà dần hiểu rằng sự phát triển của cháu cần thời gian và không thể chỉ được nhìn nhận qua kết quả trước mắt. Từ mong muốn Nhật Minh làm được những điều lớn lao, bà bắt đầu trân trọng từng việc cháu có thể tự thực hiện, từng lần cháu bày tỏ suy nghĩ. Điều bà mong mỏi là cháu được sống vui vẻ, được đón nhận và trưởng thành theo khả năng của mình.

Nhật Minh chơi piano tại buổi ra mắt sách. Khi cậu đưa tay trên những phím đàn, nhiều người trong khán phòng rơi nước mắt vì xúc động. (Ảnh: BTC)

Nỗi lo phía sau sự mạnh mẽ

"Đợi một nụ cười" cũng ghi lại những khoảng lặng ít người biết của bà Quỳnh Anh. Có những đêm, khi không còn phải giữ vẻ bình tĩnh trước gia đình, bà tự hỏi vì sao hai bà cháu phải trải qua nhiều vất vả.

Nỗi lo của bà không dừng ở những khó khăn hằng ngày. Điều khiến bà canh cánh là tương lai của Nhật Minh: ai sẽ tiếp tục chăm sóc, hỗ trợ cháu khi bà không còn ở bên? Câu hỏi ấy xuất hiện trong hành trình chăm cháu, cho thấy phía sau sự kiên định vẫn là những bất an của một người bà. Dù chưa thể tìm được lời giải cho mọi vấn đề, bà tiếp tục đồng hành, tìm niềm vui từ những thay đổi có khi rất nhỏ.

"Điều còn lại trong ký ức của tôi giờ đây là những khoảnh khắc rất nhỏ: một nụ cười, một bước tiến chậm chạp nhưng đầy cố gắng của một đứa trẻ. Có những điều với người khác có thể rất bình thường, nhưng với cá nhân tôi lại là cả một niềm vui lớn", bà chia sẻ.

Một trong những khoảnh khắc có ý nghĩa đặc biệt với bà là khi Nhật Minh nói: "Bà ơi cháu là một người bình thường". Với người bà đã trải qua nhiều năm mong ngóng từng tiến bộ của cháu, lời nói ấy trở thành một kỷ niệm đáng nhớ.

"Bà luôn ở trong thế giới của con" – Bức vẽ chân dung đong đầy tình yêu thương và sự gắn kết đặc biệt do Nhật Minh dành tặng bà nội.

Tình yêu dành cho Nhật Minh thôi thúc bà Quỳnh Anh ghi lại câu chuyện của hai bà cháu. Đằng sau một biểu hiện vui vẻ hay một kỹ năng mới của Nhật Minh là sự cố gắng của cháu và quá trình hỗ trợ bền bỉ từ gia đình, đặc biệt là từ bà.

Điều làm nên nét riêng của cuốn sách là sự đan xen giữa tình cảm gia đình và những suy tư về giáo dục, xã hội. Sau những trang viết đầy yêu thương là những câu hỏi không dễ trả lời; sau những niềm vui nhỏ bé là nỗi trăn trở về những đứa trẻ vẫn chưa tìm được môi trường phù hợp. Tình cảm không khiến tác giả né tránh những bất cập, và những suy ngẫm xã hội cũng không làm câu chuyện mất đi hơi ấm của đời sống thường ngày.

Chia sẻ tại sự kiện, NSND Trần Đức cho biết ông không khỏi xúc động khi đọc cuốn sách: "Tôi mong chị Quỳnh Anh sẽ chia sẻ hành trình của mình không chỉ trên trang giấy, mà còn trên cả sân khấu kịch, phim ảnh, để truyền động lực cho những gia đình khác".

MC Hồng Nhung, ca sĩ Đào Tố Loan đều dành sự cảm phục khi nhắc tới hành trình của luật sư Nguyễn Thị Quỳnh Anh. "Tôi tin rằng câu chuyện của chị và Nhật Minh sẽ tiếp thêm động lực cho nhiều gia đình, để chúng ta hiểu rằng chỉ cần có yêu thương và hy vọng, chúng ta luôn có thể cùng nhau bước tiếp, tạo nên những điều kỳ diệu", MC Hồng Nhung thổ lộ.

NSND Trần Đức xúc động với những dòng tâm sự của bà Quỳnh Anh khi viết về hành trình hơn 10 năm cùng cháu nội Nhật Minh.

Luật sư Nguyễn Thị Quỳnh Anh sinh năm 1959 tại Hà Nội, quê quán Nghệ An, hiện giữ chức Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam. Bên cạnh vai trò Ủy viên Ban Thường vụ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Liên đoàn và Chi ủy viên Chi bộ, bà còn là Giám đốc Công ty Luật TNHH MTV InvestPro. Trong quá trình hoạt động, bà ghi dấu ấn với thành tựu là người Việt Nam đầu tiên được Tổng thống Áo trao tặng Huân chương Vàng cống hiến.

An Khánh