Đổi mới để nâng tầm giáo dục Thủ đô

Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, đòi hỏi ngành Giáo dục Thủ đô phải tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng, xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, toàn diện, đáp ứng nhu cầu học tập của người dân cũng như yêu cầu phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới.

Lần đầu tiên, những định hướng lớn như chuyển đổi số toàn diện, đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, phát triển giáo dục tích hợp liên môn (STEM), trí tuệ nhân tạo (AI), robotics, xây dựng trường học hạnh phúc, chăm lo thể chất và sức khỏe tinh thần học sinh… được triển khai đồng bộ trong một chương trình hành động thống nhất. Điều đó cho thấy, Hà Nội đang chuyển từ tư duy “đầu tư cho giáo dục” sang tư duy “kiến tạo hệ sinh thái giáo dục”, nơi mọi chính sách đều hướng đến mục tiêu cao nhất là phát triển con người.

Tuy nhiên, càng nhiều kỳ vọng thì áp lực càng lớn. Chưa bao giờ ngành Giáo dục Thủ đô cùng lúc phải triển khai nhiều nhiệm vụ mới với yêu cầu cao như hiện nay. Chuyển đổi số không chỉ là trang bị phần mềm hay thiết bị, mà đòi hỏi thay đổi phương pháp quản trị, phương pháp dạy học và năng lực số của toàn bộ đội ngũ giáo viên. Việc đào tạo khoảng 10.000 giáo viên thành thạo công nghệ, AI trong thời gian ngắn là thách thức không nhỏ nếu thiếu chương trình bồi dưỡng thực chất và cơ chế hỗ trợ hiệu quả.

Bên cạnh đó, sự chênh lệch về điều kiện cơ sở vật chất giữa khu vực trung tâm và vùng ngoại thành vẫn hiện hữu. Không phải trường nào cũng đủ phòng học, sân chơi, trang thiết bị hay hạ tầng công nghệ để triển khai đồng bộ các mô hình giáo dục mới. Áp lực gia tăng dân số cơ học ở nhiều khu vực tiếp tục tạo sức ép lên quy mô trường lớp, biên chế giáo viên và chất lượng dạy học. Không những thế, việc cùng lúc triển khai đồng thời nhiều chương trình mới như tăng cường giáo dục thể chất, chăm sóc dinh dưỡng, tư vấn tâm lý học đường, phát triển tiếng Anh, STEM, AI... cũng đặt ra thách thức không nhỏ với hệ thống giáo dục.

Bởi thế, nếu thiếu sự phối hợp nhịp nhàng giữa các sở, ngành và nhà trường, nguy cơ chồng chéo, hình thức hoặc tạo thêm áp lực cho giáo viên và học sinh hoàn toàn có thể xảy ra. Chủ trương đúng nhưng nếu tổ chức thiếu khoa học sẽ làm giảm hiệu quả thực tiễn.

Vì vậy, điều quan trọng nhất lúc này là Hà Nội phải hướng đến những mục tiêu lớn bằng những hành động cụ thể, có lộ trình rõ ràng và cơ chế giám sát chặt chẽ. Trước hết, mọi sự chuẩn bị cho năm học mới phải được đặt trên nguyên tắc “không để trường nào bị bỏ lại phía sau”. Nguồn lực đầu tư cần ưu tiên cho những địa bàn còn khó khăn, những nơi thiếu phòng học, thiếu giáo viên và thiếu hạ tầng số để thu hẹp khoảng cách chất lượng môi trường giáo dục giữa các khu vực.

Song song với đầu tư cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo vẫn là yếu tố quyết định chất lượng giáo dục. Vì vậy, chương trình bồi dưỡng chuyển đổi số, AI, phương pháp giáo dục hiện đại cần chú trọng năng lực ứng dụng thực tiễn, giúp giáo viên làm chủ công nghệ, đổi mới phương pháp dạy học. Đồng thời, ngành Giáo dục Thủ đô cần hướng tới mô hình giáo dục toàn diện, kết hợp hài hòa giữa tri thức, ngoại ngữ, công nghệ, thể chất và tinh thần; đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu số để nâng cao hiệu quả quản trị, đánh giá chất lượng giáo dục.

Mục tiêu cuối cùng là mọi cải cách giáo dục phải luôn lấy học sinh làm trung tâm và hạnh phúc của người học làm đích đến. Khi mỗi ngôi trường thực sự là nơi truyền cảm hứng, mỗi giáo viên là người dẫn đường và mỗi chính sách đều hướng tới sự phát triển toàn diện của con người, thì năm học 2026-2027 sẽ trở thành dấu mốc mở ra một giai đoạn phát triển mới của giáo dục Thủ đô. Đó cũng chính là nền tảng bền vững để Hà Nội xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm giáo dục, khoa học và đổi mới sáng tạo hàng đầu của cả nước trong kỷ nguyên phát triển mới.

Hà Trang