Doanh nhân Phạm Đình Đoàn: Đào tạo 10.000 CEO cần sát nhu cầu doanh nghiệp

Quyết định số 525/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình đào tạo, bồi dưỡng 10.000 giám đốc điều hành (CEO) đến năm 2030, hướng đến mục tiêu hình thành và phát triển đội ngũ giám đốc điều hành của doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân có trình độ, năng lực quản trị hiện đại, tư duy chiến lược và có bản lĩnh, trí tuệ… dẫn dắt doanh nghiệp phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

Nhân sự kiện này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Đình Đoàn - Chủ tịch Tập đoàn Phú Thái về yêu cầu phát triển đội ngũ CEO Việt Nam trong giai đoạn mới.

Đào tạo CEO phải gắn với yêu cầu quản trị thực tiễn

- Thưa ông, vì sao ở thời điểm hiện nay Việt Nam cần thúc đẩy mạnh mẽ việc đào tạo, phát triển đội ngũ giám đốc điều hành doanh nghiệp?

Ông Phạm Đình Đoàn: Tôi cho rằng có hai lý do chính để chúng ta đầu tư mạnh hơn cho hoạt động đào tạo. Thứ nhất, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển tăng tốc, hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao.

Thứ hai, qua quá trình làm việc với các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp, tôi nhận thấy nhiều doanh nghiệp hiện vẫn thiếu kiến thức và năng lực quản trị. Chính phủ đương nhiên có những chương trình, chính sách để hỗ trợ doanh nghiệp. Tuy nhiên, để triển khai trực tiếp và tạo được hiệu quả thực chất, các tổ chức như Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, các hiệp hội và những doanh nghiệp lớn cũng cần thể hiện vai trò mạnh mẽ hơn.

Cụ thể, các tổ chức và doanh nghiệp lớn cần hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, chia sẻ kinh nghiệm quản trị và những bài học thực tiễn. Qua đó, doanh nghiệp đi sau có thể rút ngắn khoảng cách, hạn chế những rủi ro hoặc thất bại có thể gặp phải trong quá trình phát triển.

Tôi luôn mong muốn các thế hệ doanh nhân đi trước, những người đã có nhiều trải nghiệm, nhiều bài học thành công và cả thất bại, sẽ coi việc chia sẻ tri thức là một trách nhiệm xã hội. Ngoài việc làm từ thiện bằng tiền hay hiện vật, chúng ta cần phát động mạnh mẽ phong trào “từ thiện tri thức”. Mỗi doanh nhân thành công hãy dành một phần thời gian để hướng dẫn, cố vấn và truyền kinh nghiệm cho các doanh nghiệp trẻ và doanh nghiệp nhỏ. Nếu hàng nghìn doanh nhân đi trước cùng chung tay thì tốc độ trưởng thành của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam sẽ nhanh hơn rất nhiều.

- Người lãnh đạo giỏi là yêu cầu cần thiết trong mọi thời kỳ. Vậy giai đoạn hiện nay có điểm gì khác trước khiến việc đào tạo các CEO trở nên cấp thiết hơn, thưa ông?

Ông Phạm Đình Đoàn: Đúng là thời kỳ nào cũng cần những doanh nghiệp và doanh nhân giỏi. Tuy nhiên, giai đoạn hiện nay, đặc biệt trong khoảng 5 năm tới, sự thay đổi của Việt Nam cũng như thế giới có thể diễn ra với tốc độ rất nhanh, tương đương với hàng chục năm trước đây. Một trong những nguyên nhân quan trọng là tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ.

Trong bối cảnh đó, việc đào tạo đội ngũ CEO là rất quan trọng, giúp họ có tư duy phù hợp và khả năng thích ứng nhanh trước những thay đổi của môi trường kinh doanh. CEO không chỉ phải thích ứng với những biến động trong nước mà còn phải nâng cao khả năng hội nhập, trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu hơn vào thị trường thế giới. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng là chương trình đào tạo phải có tính thực tiễn rất cao.

Hoạt động đào tạo cần kết hợp cả kinh nghiệm trong nước và quốc tế. Chúng ta có thể mời những tổ chức đào tạo nước ngoài có kinh nghiệm tham gia. Đồng thời, các doanh nghiệp lớn của Việt Nam cũng có thể trực tiếp chia sẻ những kiến thức và bài học thực tế. Qua đó, những doanh nghiệp và doanh nhân đi trước chia sẻ kinh nghiệm với cộng đồng doanh nghiệp để cùng nhau đồng hành với sự phát triển của đất nước.

- Việc đào tạo được một đội ngũ CEO và lãnh đạo doanh nghiệp tốt có đồng nghĩa với chất lượng nguồn nhân lực của doanh nghiệp cũng được nâng lên, thưa ông?

Ông Phạm Đình Đoàn: Tôi cho rằng hai vấn đề này có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Đương nhiên, chúng ta cần đào tạo và đào tạo được càng nhiều người càng tốt. Tuy nhiên, không thể đào tạo toàn bộ nhân sự trong doanh nghiệp thông qua một chương trình. Vì vậy, sau khi tham gia các khóa đào tạo, chủ doanh nghiệp và CEO phải trở lại doanh nghiệp của mình, đề cao hoạt động đào tạo đối với đội ngũ bên dưới. Người đứng đầu cần chia sẻ kiến thức cho đội ngũ quản lý và nhân sự, giúp họ có được những kiến thức, tư duy và khát vọng phát triển tương đồng. Khi kiến thức và tư duy mới được lan tỏa từ người đứng đầu xuống đội ngũ bên dưới, cả doanh nghiệp sẽ cùng thay đổi và cùng thúc đẩy quá trình phát triển.

Như vậy, hiệu quả của hoạt động đào tạo CEO không chỉ thể hiện ở sự tiến bộ của cá nhân người tham gia, mà còn nằm ở khả năng lan tỏa kiến thức, tư duy và phương pháp quản trị trong toàn doanh nghiệp.

Hưởng ứng Quyết định số 525/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, VCCI vừa khởi động chương trình phát triển lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam giai đoạn 2026-2030.

Lan tỏa tư duy quản trị trong toàn doanh nghiệp

- Trong thực tiễn điều hành doanh nghiệp, ông đánh giá như thế nào về vai trò của người đứng đầu trong việc dẫn dắt, định hướng và lan tỏa sự phát triển? Vì sao chương trình lại tập trung phát triển đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp?

Ông Phạm Đình Đoàn: Vai trò của người đứng đầu trong doanh nghiệp đương nhiên rất quan trọng. Bên cạnh đó, tôi cho rằng vai trò của các doanh nghiệp lớn trong việc hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng rất cần thiết.

Trong thời gian qua, Phú Thái triển khai chương trình Phú Thái SME 300, hướng tới hỗ trợ toàn diện 300 doanh nghiệp tinh hoa, giúp các doanh nghiệp đó có điều kiện phát triển thành doanh nghiệp tiềm năng và doanh nghiệp lớn trong tương lai. Từ 300 trường hợp thực tế này, chúng tôi cũng mong muốn có thể nhân rộng kinh nghiệm cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ khác.

Thông qua chương trình, tôi cũng mong muốn hình thành một hệ sinh thái doanh nghiệp Việt Nam, trong đó doanh nghiệp lớn không chỉ mua hàng của doanh nghiệp nhỏ mà còn hỗ trợ họ về quản trị, công nghệ, tài chính, thị trường và tiêu chuẩn quốc tế. Khi doanh nghiệp nhỏ lớn lên thì chính doanh nghiệp lớn cũng sẽ lớn lên. Đây là tư duy cộng sinh thay vì cạnh tranh đơn thuần.

Tôi cho rằng, không chỉ Phú Thái mà các doanh nghiệp, tập đoàn lớn cũng cần có định hướng và kế hoạch hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ phát triển trong hệ sinh thái của mình. Cụ thể, doanh nghiệp lớn có thể xây dựng những chương trình hỗ trợ toàn diện cho doanh nghiệp nhỏ. Đây là hoạt động có ý nghĩa rất lớn đối với sự phát triển chung của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ đang gặp nhiều khó khăn, từ quản trị, kiến thức, định hướng đến vốn và thị trường. Nếu không có sự giúp đỡ và ý thức hậu thuẫn của các doanh nghiệp lớn, một số doanh nghiệp nhỏ có thể mất động lực hoặc “hụt hơi” trong quá trình phát triển. Do đó, cùng với vai trò dẫn dắt của CEO trong từng doanh nghiệp, sự đồng hành giữa doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng rất quan trọng.

- Theo ông, khó khăn và thách thức lớn nhất trong quá trình đào tạo, xây dựng đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp hiện nay là gì?

Ông Phạm Đình Đoàn: Qua trao đổi với các tổ chức đào tạo và những đơn vị triển khai chương trình đào tạo, tôi cho rằng muốn đào tạo có hiệu quả thì chương trình phải được thiết kế phù hợp với doanh nghiệp Việt Nam. Trước hết, cần tiến hành nghiên cứu, đánh giá thực trạng, có thể gọi là “khám bệnh” cho doanh nghiệp Việt Nam. Sau đó, các tổ chức đào tạo mới có thể xây dựng chương trình phù hợp.

Chương trình dành cho CEO doanh nghiệp gia đình có thể phải được thiết kế khác với chương trình dành cho các nhóm doanh nghiệp hoạt động theo mô hình khác. Nội dung đào tạo phải phù hợp với đặc điểm doanh nghiệp cũng như điều kiện của nền kinh tế Việt Nam.

Điều này rất quan trọng, bởi hiện nay các doanh nhân không có quá nhiều thời gian dành cho việc học tập. Họ muốn học những nội dung đã được chọn lọc, có giá trị và có tính thực tiễn cao. Đó là trách nhiệm của các tổ chức đào tạo, các đơn vị hỗ trợ và những doanh nghiệp lớn tham gia chương trình.

Nội dung đào tạo không nên quá lan man. Nếu đưa người học vào một “bể kiến thức” quá lớn, họ có thể không biết nên lựa chọn nội dung nào và phải đưa ra quyết định ra sao. Vì vậy, chương trình phải có trọng tâm, tập trung vào những vấn đề doanh nghiệp thực sự cần và có thể áp dụng vào hoạt động quản trị, điều hành. Bởi CEO không chỉ là người học nhiều nhất mà còn phải là người tạo ra một tổ chức biết học tập. Một doanh nghiệp có khả năng học nhanh hơn đối thủ thì sẽ có lợi thế cạnh tranh bền vững hơn đối thủ.

- Từ thực tiễn hoạt động, ông nhìn nhận đâu là những hạn chế của đội ngũ doanh nhân Việt Nam cần sớm được khắc phục?

Ông Phạm Đình Đoàn: Tôi cho rằng doanh nhân Việt Nam vẫn còn một số hạn chế trong hoạt động hợp tác kinh doanh. Chúng ta chưa thực sự có ý thức đầy đủ về việc các doanh nghiệp cần hợp tác, liên kết với nhau để tạo ra những doanh nghiệp có quy mô lớn hơn. Trong thời gian tới, doanh nghiệp Việt Nam cần ngày càng chuyên nghiệp và minh bạch hơn, đồng thời nâng cao khả năng hội nhập quốc tế.

Bên cạnh những tồn tại, cộng đồng CEO Việt Nam hiện đã có sự chuyển biến rất rõ. Ý thức được những hạn chế, nhiều CEO rất cầu thị, mong muốn được tiếp cận với các môi trường đào tạo tốt và những chương trình đã được chọn lọc. Đây là tín hiệu đáng mừng, cho thấy đội ngũ doanh nhân có nhu cầu thực sự trong việc học hỏi, nâng cao năng lực và tiếp tục hoàn thiện để dẫn dắt doanh nghiệp phát triển trong thời gian tới.

Tôi kỳ vọng Chương trình đào tạo 10.000 CEO sẽ không chỉ tạo ra 10.000 nhà quản trị giỏi, mà còn tạo ra một thế hệ doanh nhân Việt Nam mới, có tư duy toàn cầu, quản trị hiện đại, đạo đức kinh doanh, tinh thần phụng sự và khát vọng đưa doanh nghiệp Việt Nam vươn ra thế giới. Khi mỗi CEO trở thành một hạt nhân lan tỏa tri thức và truyền cảm hứng cho hàng chục doanh nghiệp khác, chúng ta sẽ tạo nên một phong trào phát triển doanh nghiệp mang tầm quốc gia.

Xin cảm ơn ông!

Doanh nhân Phạm Đình Đoàn - Chủ tịch Tập đoàn Phú Thái: Trong giai đoạn tới, tôi mong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam sẽ phát động một phong trào mới gồm bốn nội dung: Học tập nhiều hơn - Hợp tác nhiều hơn - Minh bạch hơn - Quốc tế hóa mạnh mẽ hơn. Đây sẽ là bốn nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam đủ năng lực cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Nguyễn Hòa (thực hiện)