Doanh nghiệp 'khát' vốn: Bài toán lãi suất vẫn chưa có lời giải

Lãi suất cho vay vẫn cao. Ảnh: H.H.

Thực tế này cho thấy bài toán hỗ trợ tăng trưởng không chỉ dừng ở việc giảm lãi suất mà cần những chính sách dài hạn nhằm tháo gỡ đồng thời khó khăn cho cả DN và các tổ chức tín dụng.

43,4% DN kiến nghị ngân hàng tiếp tục giảm lãi suất cho vay

Ông Bùi Khánh Dũng - Giám đốc Công ty TNHH MTV Musa Pacta chia sẻ nỗi trăn trở của người làm nông nghiệp, nhóm dễ bị tổn thương nhất dù cơ quan quản lý có nhiều hỗ trợ.

“Những câu nói như “cây này ăn sổ đỏ nhanh lắm” hay “con này ăn nhiều sổ đỏ lắm” phản ánh sự đơn độc và bất lực của người nông dân trước rủi ro thiên tai, dịch bệnh” - ông Dũng trăn trở. Ông đề xuất cần một cơ chế bảo hiểm nông nghiệp thực chất và bộ tiêu chí xanh được “lượng hóa” bằng điểm số cụ thể để DN dễ hiểu, dễ áp dụng thay vì những khái niệm xa vời. Câu chuyện của ông Dũng nói lên một phần nào khó khăn của DN trong việc tiếp cận vốn ngân hàng.

Một báo cáo điều tra của Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết, có đến 43,4% DN kiến nghị ngân hàng tiếp tục giảm lãi suất cho vay nhằm giảm chi phí vốn và hỗ trợ mở rộng sản xuất.

Kiến nghị này tập trung nhiều ở các ngành như: ngành chế biến gỗ và sản xuất sản phẩm từ gỗ, tre, nứa (trừ giường, tủ, bàn, ghế) 54,4%; ngành sản xuất kim loại 52,5%; ngành sản xuất sản phẩm từ kim loại đúc sẵn (trừ máy móc, thiết bị) 50,9%.

Theo địa phương, có 15/34 tỉnh, thành phố kiến nghị cần được giảm lãi suất cho vay, đặc biệt ở một số địa phương lớn như: Hà Nội 56,1%; Gia Lai 55,4%; Thanh Hóa 52,2%; Phú Thọ 49,8%.

Dù cơ quan quản lý nỗ lực ổn định lãi suất để hỗ trợ sản xuất kinh doanh nhưng lãi suất cao vẫn là vấn đề nhức nhối của DN.

Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam Đào Minh Tú cho rằng, 6 tháng đầu năm nay, trong bối cảnh khó khăn, phức tạp của nền kinh tế, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã có sự điều hành quyết liệt, linh hoạt, giúp kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tích cực cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cũng bày tỏ lo lắng về tình trạng mất cân đối cung – cầu vốn của hệ thống hiện nay, xuất phát từ tình trạng nhu cầu vốn đầu tư của nền kinh tế hiện nay là rất lớn, trong khi khả năng đáp ứng qua kênh tín dụng gặp nhiều khó khăn; tỷ lệ huy động vốn tăng trưởng thấp hơn tỷ lệ tăng trưởng tín dụng.

Thanh khoản “căng”, cung cầu vốn mất cân đối dẫn tới lãi suất tăng thời gian qua.

Theo ông Tú, thời gian qua, lãnh đạo Chính phủ và NHNN đã chỉ đạo rất quyết liệt việc giảm lãi suất để hỗ trợ DN. Tuy nhiên, việc giảm lãi suất lúc này không đơn thuần là hỗ trợ DN trước mắt, mà còn phải bảo đảm sự an toàn tài chính của hệ thống ngân hàng.

Bài toán cân đối giữa đầu vào, đầu ra, biên lợi nhuận và an toàn hệ thống là vấn đề rất khó nhưng bắt buộc phải xử lý. Do đó, cần có các chính sách hỗ trợ DN mang tính trung và dài hạn thay vì để các ngân hàng thương mại tự gánh toàn bộ chi phí.

Bên cạnh áp lực nguồn vốn, lãnh đạo Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cũng cảnh báo, tình hình khó khăn của DN đang kéo theo nguy cơ nợ xấu hiện hữu và tiềm ẩn rất lớn.

Một rào cản khác là khâu xử lý tài sản đảm bảo. Khi Nghị quyết 42 hết hiệu lực, tốc độ xử lý nợ xấu có dấu hiệu chậm lại do việc luật hóa các quy định thu hồi nợ chưa cụ thể, gây ra nhiều vướng mắc.

Từ thực tiễn hoạt động của các ngân hàng thương mại, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho rằng các chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước cần được xây dựng trên cơ sở phù hợp với thực tiễn, có sự tham gia của NHNN ngay từ đầu để bảo đảm khả năng triển khai. Cần có chính sách rõ ràng, cụ thể hơn đối với tín dụng dành cho DN nhỏ và vừa để các NHTM có cơ sở mạnh dạn cho vay, thay vì chỉ dừng ở các quy định mang tính định hướng.

Ngân hàng dồn dập rao bán nợ xấu

Mới đây, ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam - Chi nhánh Tây Ninh (VietinBank Tây Ninh) thông báo phối hợp cùng Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản TPHCM tổ chức đấu giá công khai tài sản bảo đảm của Lavifood, nhằm thu hồi nợ vay. Giá khởi điểm của toàn bộ tài sản lên tới hơn 1.216 tỷ đồng.

Theo thông báo, tài sản đấu giá gồm hai nhóm chính. Thứ nhất là quyền sử dụng đất và toàn bộ công trình xây dựng thuộc Nhà máy Tanifood Tây Ninh tại xã Thạnh Đức, tỉnh Tây Ninh. Khu đất có diện tích hơn 142.900 m2, được sử dụng làm đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp với thời hạn đến năm 2067. Trên đất hiện có 16 hạng mục công trình đã được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu cùng nhiều hạng mục khác chưa hoàn tất thủ tục pháp lý.

Thứ hai là toàn bộ hệ thống dây chuyền máy móc, thiết bị thuộc dự án Nhà máy chế biến nông sản Tanifood Tây Ninh. Đây là tài sản bảo đảm theo các hợp đồng thế chấp ký giữa VietinBank Tây Ninh và Lavifood trong giai đoạn 2017-2021.

VietinBank Quảng Ninh cũng vừa thông báo lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá tài sản để thực hiện đấu giá công khai tài sản bảo đảm là xe chuyên dụng Mitsubishi Pajero biển kiểm soát 14M-3224 với giá khởi điểm 30 triệu đồng.

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) chi nhánh Bắc Ninh thông báo bán đấu giá khoản nợ hơn 105,3 tỷ đồng. Tài sản bảo đảm cho khoản vay này gồm máy móc thiết bị của nhà máy kết cấu thép, 10 ô tô, xe tải và xe chuyên dùng cùng công trình trên đất, giá trị hạ tầng khu công nghiệp gắn liền với đất thuê trả tiền hàng năm.

Dù các ngân hàng nỗ lực tự thân xử lý nợ xấu, nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn. Nếu không có giải pháp quyết liệt, lượng tài sản khổng lồ này tiếp tục bị đóng băng.

H.Hương