[interactive] NCB: Từ tái cơ cấu sang bánh đà tăng trưởng mới

* Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"

Không thể đọc NCB như một ngân hàng bình thường

Nếu chỉ nhìn vào lợi nhuận hay tăng trưởng tín dụng quý đầu năm, rất dễ bỏ sót điều cốt lõi trong câu chuyện của NCB. Đây không phải một ngân hàng đang vận hành trong trạng thái “bình thường”, mà là một tổ chức vẫn đang đi qua lộ trình cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu.

Chính vì vậy, bức tranh NCB cần được tách thành hai lớp. Một lớp là phần ngân hàng mới, nơi động lực kinh doanh, khách hàng, CASA, sản phẩm số và tín dụng đang tăng tốc. Lớp còn lại là phần di sản, thể hiện ở nợ xấu cao, áp lực dự phòng lớn và nhu cầu tiếp tục làm sạch bảng cân đối.

Đọc NCB theo cách này, quý I/2026 mang tới một tín hiệu đáng chú ý: bánh đà tăng trưởng của “good bank” đang hiện rõ hơn, nhưng hành trình hoàn tất tái cơ cấu thì chưa thể xem là đã khép lại.

NCB 2025: phần “ngân hàng mới” bắt đầu có lực kéo

Tổng tài sản, huy động, cho vay và CASA đều vượt kế hoạch; lợi nhuận trước PACCL vượt xa chỉ tiêu ban đầu.

949 Tỷ đồng lợi nhuận trước PACCL, tương đương 1.608% kế hoạch.

19.280 Tỷ đồng vốn điều lệ sau tăng vốn, gấp khoảng 4 lần năm 2021.

+473.290 Khách hàng mới trong năm 2025, đạt 112% kế hoạch.

4.640 Tỷ đồng TOI sau dự phòng từ hoạt động kinh doanh mới.

Nguồn: Báo cáo thường niên NCB 2025, đơn vị biểu đồ: nghìn tỷ đồng.

Sau năm 2025 bứt mạnh, quý I/2026 cho thấy đà tăng chưa dừng lại

Năm 2025 là năm NCB ghi nhận một bước chuyển mạnh về quy mô. Theo báo cáo thường niên, ngân hàng hoàn thành và vượt toàn bộ chỉ tiêu chính được đại hội cổ đông giao. Tổng tài sản đạt 163.730 tỷ đồng, huy động khách hàng đạt 131.937 tỷ đồng, cho vay khách hàng đạt 97.545 tỷ đồng, CASA đạt 11.473 tỷ đồng và lợi nhuận trước Phương án cơ cấu lại (PACCL) đạt 949 tỷ đồng, vượt rất xa kế hoạch đầu năm.

Đáng chú ý hơn, NCB cũng hoàn tất tăng vốn điều lệ lên 19.280 tỷ đồng, gấp khoảng 4 lần so với năm 2021. Đây là thay đổi có tính nền tảng. Với một ngân hàng trong quá trình tái cơ cấu, vốn không chỉ là “đệm an toàn”, mà còn là điều kiện để mở lại không gian tăng trưởng.

Bước sang quý I/2026, quán tính tăng trưởng này tiếp tục được duy trì.

Tại ngày 31/3/2026, tổng tài sản hợp nhất của NCB đạt 173.504 tỷ đồng, tăng khoảng 6% so với cuối năm 2025. Cho vay khách hàng gộp tăng từ 97.545 tỷ đồng lên 116.876 tỷ đồng, tương đương mức tăng gần 20% chỉ sau một quý. Trong khi đó, tiền gửi khách hàng tăng từ 127.403 tỷ đồng lên 134.919 tỷ đồng, tăng gần 6%.

Nói cách khác, quý đầu năm của NCB không chỉ là câu chuyện lợi nhuận tăng, mà là câu chuyện bảng cân đối đang nở ra rất nhanh, trong đó tín dụng là động lực kéo chính.

Nếu đặt cạnh phần còn lại của nhóm 27 ngân hàng, đây là mức tăng trưởng tín dụng rất nổi bật. Tuy nhiên, với NCB, tăng nhanh chưa chắc đã là đủ. Điều thị trường cần nhìn kỹ hơn là: tăng trưởng này được chống lưng bởi chất lượng thu nhập ra sao, và có đi cùng cải thiện thực chất về tài sản hay không.

NCB quý I/2026: tín dụng tăng nhanh hơn nguồn vốn khách hàng

Cho vay khách hàng tăng gần 20% chỉ sau một quý, trong khi tiền gửi khách hàng tăng gần 6%; tỷ lệ cho vay trên tiền gửi cộng giấy tờ có giá nhích lên rõ rệt.

Nguồn: BCTC hợp nhất NCB quý I/2026, đơn vị: nghìn tỷ đồng và %.

Cốt lõi kinh doanh đang sáng lên rõ rệt

Điểm tích cực nhất của NCB trong quý I/2026 nằm ở chất lượng tăng trưởng của thu nhập hoạt động.

Thu nhập lãi thuần đạt 792 tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ. Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ đạt 108 tỷ đồng, cao gấp nhiều lần cùng kỳ năm trước. Hoạt động ngoại hối và hoạt động khác cũng ghi nhận mức đóng góp tích cực hơn.

Nhờ đó, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng đạt 514 tỷ đồng, tăng hơn gấp đôi so với quý I/2025.

Đây là một chỉ dấu quan trọng. Bởi với các ngân hàng trong quá trình cơ cấu lại, điều cần chứng minh đầu tiên không phải là con số lợi nhuận sau cùng, mà là năng lực tạo ra lợi nhuận lõi trước dự phòng. Chỉ khi phần kinh doanh cốt lõi đủ khỏe, ngân hàng mới có khả năng vừa tăng trưởng, vừa hấp thụ chi phí dự phòng lớn mà không bị hụt hơi.

Ở góc nhìn này, NCB đã có tiến bộ rõ. Thu nhập cốt lõi tốt lên cho thấy phần “good bank” không còn chỉ là một khái niệm mang tính chiến lược, mà đang dần hình thành một nền doanh thu thực tế.

Đó cũng là lý do vì sao câu chuyện của NCB đang bắt đầu khác đi so với vài năm trước. Nếu trước đây ngân hàng chủ yếu được nhắc tới với tái cấu trúc, tăng vốn và xử lý nợ, thì nay câu chuyện kinh doanh đang dần có tiếng nói riêng.

Nhưng lợi nhuận của NCB vẫn chưa phải câu chuyện “dễ đọc”

Dù lợi nhuận trước thuế quý I/2026 đạt 216 tỷ đồng, tăng so với cùng kỳ, con số này chưa phản ánh hết bức tranh.

Nguyên nhân nằm ở chi phí dự phòng. Trong quý I, NCB ghi nhận 297,5 tỷ đồng chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, tăng rất mạnh so với cùng kỳ năm trước. Điều này khiến phần tăng trưởng rất tốt của lợi nhuận lõi bị “ăn mòn” đáng kể trước khi đi xuống lợi nhuận cuối cùng.

Nhìn ở một góc khác, đây lại là tín hiệu không hẳn tiêu cực.

Một ngân hàng đang tái cơ cấu mà vẫn tiếp tục đẩy mạnh dự phòng cho thấy ban lãnh đạo chưa chọn cách làm đẹp ngắn hạn cho lợi nhuận. NCB đang cố gắng đi theo hướng khó hơn nhưng bền hơn: để phần kinh doanh mới tạo tiền, rồi dùng chính dòng tiền đó xử lý phần cũ.

Vì vậy, với NCB, lợi nhuận quý I tăng 43% là tín hiệu tích cực, nhưng điều đáng chú ý hơn nằm ở chỗ: PPOP tăng mạnh hơn nhiều so với lợi nhuận trước thuế. Điều đó cho thấy sức khỏe hoạt động đang cải thiện nhanh hơn bề ngoài của con số lợi nhuận.

NCB: lợi nhuận lõi trước dự phòng tăng nhanh

Thu nhập lãi thuần và dịch vụ cùng tăng mạnh, giúp PPOP quý I/2026 cao hơn hơn hai lần cùng kỳ, dù chi phí dự phòng cũng tăng đáng kể.

Nguồn: BCTC hợp nhất NCB quý I/2026, đơn vị: nghìn tỷ đồng.

Nợ xấu đang giảm về tỷ lệ, nhưng phần việc khó vẫn còn ở phía trước

Chất lượng tài sản vẫn là điểm cần đọc kỹ nhất trong báo cáo của NCB.

Theo báo cáo thường niên 2025, tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng đã giảm mạnh từ 19,54% xuống 8,63%. Đây là một bước cải thiện rất lớn, phản ánh hiệu quả bước đầu của quá trình thu hồi, xử lý nợ và tái cơ cấu danh mục tín dụng.

Sang quý I/2026, phân loại dư nợ cho thấy tổng nợ xấu nhóm 3-5 của NCB vào khoảng 8.470 tỷ đồng, tương đương khoảng 7,25% tổng dư nợ. Như vậy, tỷ lệ nợ xấu tiếp tục giảm so với cuối năm 2025.

Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn, sẽ thấy một sắc thái khác: số tuyệt đối nợ xấu hầu như chưa giảm nhiều, trong khi mẫu số là dư nợ cho vay tăng rất mạnh. Nói ngắn gọn, một phần của sự cải thiện đến từ việc tăng trưởng tín dụng làm “loãng” tỷ lệ nợ xấu, chứ không hoàn toàn đến từ việc phần nợ cũ đã được xử lý xong.

Đây là điểm phân biệt rất quan trọng.

Nó cho thấy NCB đã đi được một đoạn khá dài trong việc kéo tỷ lệ nợ xấu xuống, nhưng chưa thể nói bài toán chất lượng tài sản đã được giải quyết triệt để. Phần việc khó vẫn nằm ở phía trước: tiếp tục thu hồi nợ, tăng trích lập, đồng thời kiểm soát chặt chất lượng tín dụng mới để tránh “mang thêm hàng mới vào kho cũ”.

Một chỉ báo khác cũng cần lưu ý là bộ đệm dự phòng. Dự phòng rủi ro cho vay khách hàng của NCB tăng từ 1.242 tỷ đồng cuối năm 2025 lên 1.831 tỷ đồng vào cuối quý I/2026. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu nhờ đó được cải thiện, nhưng vẫn ở mức thấp nếu so với các ngân hàng có chất lượng tài sản tốt trong ngành.

Điều này đồng nghĩa với việc NCB đã đi đúng hướng, nhưng vẫn còn quãng đường dài để đưa bảng cân đối về trạng thái “sạch” theo chuẩn của nhóm ngân hàng mạnh.

NCB: tỷ lệ nợ xấu giảm, nhưng phần di sản vẫn lớn

Tỷ lệ nợ xấu tiếp tục giảm nhờ tăng trưởng tín dụng và xử lý nợ, nhưng số tuyệt đối nợ nhóm 3–5 vẫn quanh 8.500 tỷ đồng.

5.547 Tỷ đồng thu hồi nợ trong năm 2025.

4.719 Tỷ đồng thu gốc trong tổng thu hồi nợ 2025.

828 Tỷ đồng thu lãi trong tổng thu hồi nợ 2025.

5.610 Tỷ đồng nợ khó đòi đã xử lý ngoại bảng cuối quý I/2026.

Nguồn: BCTN NCB 2025, BCTC NCB quý I/2026 và dữ liệu tổng hợp nợ khó đòi đã xử lý, đơn vị: nghìn tỷ đồng và %.

Thu hồi nợ và xử lý phần cũ vẫn là trục sống còn

Nếu có một chỉ tiêu nói rõ nhất NCB đang ở đâu trong lộ trình tái cơ cấu, thì đó là kết quả thu hồi nợ và xử lý tài sản tồn đọng.

Năm 2025, NCB thu hồi được 5.547 tỷ đồng, trong đó thu gốc 4.719 tỷ đồng và thu lãi 828 tỷ đồng, hoàn thành vượt kế hoạch thu hồi nợ xấu năm. Đây là nền tảng rất quan trọng, bởi với một ngân hàng như NCB, quá trình “làm mới” không thể chỉ dựa vào tăng trưởng tín dụng, mà phải đi cùng xử lý quyết liệt các tồn tại cũ.

Nhìn rộng hơn, đây cũng là điều làm cho câu chuyện NCB khác với phần lớn ngân hàng còn lại trong nhóm 27 ngân hàng. Với nhiều ngân hàng khác, nợ xấu chỉ là một chỉ tiêu theo dõi. Còn với NCB, xử lý nợ xấu là một phần của chiến lược tái cấu trúc và có tác động trực tiếp đến tốc độ phục hồi lợi nhuận, chất lượng vốn và khả năng mở rộng định giá thị trường trong tương lai.

NCB đang đứng ở đâu trong bức tranh ngành?

So với phần lớn ngân hàng thương mại, NCB hiện chưa phải là câu chuyện về hiệu quả sinh lời hay chất lượng tài sản vượt trội. Xét theo quy mô, ngân hàng vẫn ở nhóm trung bình nhỏ. Xét theo nợ xấu và bộ đệm dự phòng, NCB vẫn thuộc nhóm còn nhiều việc phải làm.

Nhưng nếu nhìn theo trục động lực thay đổi, NCB lại là một trong những trường hợp đáng quan sát hơn cả.

Ngân hàng có ba điểm đang thay đổi cùng lúc: Nền vốn được củng cố mạnh sau các đợt tăng vốn lớn; Động lực kinh doanh mới tăng tốc, thể hiện qua tín dụng, CASA, khách hàng và doanh thu lõi; Tiến độ xử lý phần di sản bắt đầu tạo kết quả rõ hơn qua tỷ lệ nợ xấu giảm và thu hồi nợ vượt kế hoạch.

Điều này khiến NCB trở thành một trường hợp khá đặc biệt trong ngành: chưa phải một ngân hàng “đã xong bài”, nhưng cũng không còn là một ngân hàng chỉ có câu chuyện tái cơ cấu thuần túy.

NCB trong tương quan 27 ngân hàng: nợ xấu vẫn là điểm lệch lớn

NCB đang cải thiện nhanh, nhưng tỷ lệ nợ xấu vẫn cao hơn nhiều mặt bằng ngành, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu còn mỏng.

Nguồn: BCTC NCB quý I/2026 và file tổng hợp BCTC 27 ngân hàng, đơn vị: %.

Kế hoạch 2026 cho thấy tham vọng đi nhanh hơn

Kế hoạch năm 2026 của NCB tiếp tục phản ánh tư duy tăng tốc. Ngân hàng đặt mục tiêu tổng tài sản khoảng 189.912 tỷ đồng, huy động khách hàng 158.685 tỷ đồng, cho vay khách hàng 131.686 tỷ đồng, CASA 15.312 tỷ đồng và lợi nhuận trước PACCL 1.416 tỷ đồng. Đồng thời, NCB cũng dự kiến nâng vốn điều lệ lên 29.000 tỷ đồng.

Nếu nhìn vào diễn biến quý I, có thể thấy ngân hàng đã khởi đầu khá nhanh, nhất là ở chỉ tiêu tín dụng. Nhưng chặng đường phía trước sẽ không đơn giản. Một khi bảng cân đối tăng mạnh, câu hỏi sẽ không còn là “có tăng trưởng hay không”, mà là tăng trưởng đó có bền, có đủ chất lượng và có giúp ngân hàng xử lý nhanh hơn phần di sản hay không.

Đó mới là phép thử thật sự của NCB trong năm 2026.

Kế hoạch năm 2026 của NCB tiếp tục phản ánh tư duy tăng tốc. Ảnh: BCTN NCB 2026

Từ tái cơ cấu sang tăng trưởng: NCB đã qua nửa chặng đường khó nhất?

NCB đang cho thấy một chuyển động đáng chú ý: phần “ngân hàng mới” đã bắt đầu tạo ra bánh đà riêng, đủ để kéo doanh thu lõi đi lên và mở rộng quy mô nhanh hơn. Đây là sự thay đổi lớn nếu so với giai đoạn mà câu chuyện của ngân hàng gần như chỉ xoay quanh tăng vốn và xử lý nợ.

Tuy nhiên, sẽ là quá sớm nếu coi NCB đã bước sang hẳn một chương mới. Nợ xấu vẫn cao, bộ đệm dự phòng chưa dày, còn lợi nhuận thì vẫn phải chia sẻ “gánh nặng” cho lộ trình làm sạch bảng cân đối. Nói cách khác, NCB đã thoát khỏi trạng thái bị động, nhưng chưa tới điểm có thể được đánh giá như một ngân hàng thương mại tư nhân tăng trưởng ổn định thông thường.

Điểm tích cực là hướng đi đã rõ hơn trước. Nếu năm 2025 là năm chứng minh NCB có thể hoàn thành mục tiêu tái cơ cấu và dựng lại nền vốn, thì năm 2026 sẽ là năm ngân hàng phải chứng minh điều lớn hơn: phần “good bank” có đủ sức trở thành động cơ tăng trưởng bền vững hay chưa.

Với nhà đầu tư và người theo dõi ngành ngân hàng, đó có lẽ là câu hỏi đáng quan sát nhất ở NCB lúc này.

* Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"

Quang Minh