Đoàn tàu du lịch “Phong Nha – Cố đô Huế”: Kết nối hạ tầng xanh, mở rộng không gian kinh tế Di sản miền Trung

Từ "kết nối di sản" đến "tích hợp giá trị xanh"

Chào mừng Kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, sáng 28/8, tại ga Đồng Hới, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam (ĐSQGVN) phối hợp với tỉnh Quảng Trị và TP. Huế tổ chức lễ khai trương đoàn tàu du lịch “Phong Nha - Cố đô Huế: Hành trình Di sản thế giới”. Đây không chỉ là sự kiện văn hóa – xã hội nổi bật, mà còn là minh chứng rõ nét cho mô hình kinh tế tuần hoàn, dịch vụ xanh và liên kết vùng bền vững.

Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Văn Phương (áo trắng, đấu tiên, bên trái) và Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hồng Vinh (áo trắng, thứ 2, bên trái) tham dự lễ khai trương.

Đáng chú ý, đây cũng là dự án vận tải – du lịch quy mô đầu tiên được đưa vào khai thác kể từ khi Tổng công ty Đường sắt Việt Nam chuyển đổi hoạt động theo mô hình Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam (từ ngày 11/8/2026), hướng tới chuỗi kỷ niệm 145 năm hình thành (1881–2026) và 80 năm Ngày Truyền thống ngành Đường sắt (21/10/1946 – 21/10/2026).

Mô hình đưa đường sắt tham gia sâu vào hệ sinh thái du lịch không phải là bước đi ngẫu nhiên. Thành công từ tuyến tàu "Hành trình kết nối di sản miền Trung" (Huế – Đà Nẵng) ra mắt hơn một năm trước đã chứng minh hiệu quả kinh tế rõ rệt khi góp phần nâng sản lượng du khách tới hai địa phương này thêm 40%.

Khai trương đoàn tàu du lịch “Phong Nha - Cố đô Huế: Hành trình Di sản thế giới”.

Tuy nhiên, tuyến đường Huế – Đông Hà – Mỹ Trạch – Đồng Hới – Thọ Lộc lần này mang một sứ mệnh rộng hơn: Không dừng lại ở việc nâng cấp nội thất hay gia tăng tiện nghi, dự án biến chính hành trình di chuyển thành một "điểm đến di động".

Đại diện Lãnh đạo Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam chia sẻ tại lễ khai trương: "Hành trình đi tàu là để trải nghiệm, con tàu là điểm check-in di động, nhà ga là điểm đến. Đường sắt không chỉ là hạ tầng kỹ thuật, mà là văn hóa, di sản và sinh quyển sống của cộng đồng".

Chuyến tàu vận hành dịp khai trương có 306 khách với 5 toa 56 ghế xoay và 1 toa VIP 26 ghế.

Xét dưới góc độ kinh tế môi trường, phương thức vận tải đường sắt sở hữu lợi thế vượt trội về mức phát thải khí nhà kính thấp trên mỗi hành khách/km so với đường bộ. Việc chuyển dịch dòng khách du lịch sang đường sắt giúp giảm tải áp lực giao thông lên các tuyến quốc lộ, hạn chế ô nhiễm không khí và giảm thiểu dấu chân carbon (carbon footprint) của ngành du lịch toàn vùng.

Mở rộng không gian kinh tế và giảm tính thời vụ

Lộ trình 190 km không chỉ là sự kết nối cơ học giữa các ga tàu, mà là hành trình nối liền hai vùng di sản thế giới: Từ Quần thể di tích Cố đô Huế (TP. Huế), qua dải đất Quảng Trị giàu lịch sử và khát vọng hòa bình, đến Di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng.

Đặc sản vùng miền được bày bán trên tàu.

Được triển khai thần tốc chỉ trong vòng 3 tháng từ lúc ký kết đến khi vận hành thương mại, tuyến đường sắt này giúp kết nối trực tiếp 3,2 triệu dân nội vùng, đồng thời đón đầu dòng khách du lịch dự kiến đạt 18 triệu lượt trong năm 2026 và hướng tới mục tiêu 20 triệu lượt/năm từ năm 2027.

Ông Hoàng Xuân Tân – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị phát biểu tại buổi lễ

Ông Hoàng Xuân Tân – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh: “Việc đưa tuyến tàu vào vận hành thương mại giúp mở rộng khả năng tiếp cận thị trường du khách quốc tế, đồng thời là giải pháp quan trọng nhằm giảm tính thời vụ, một trong những điểm nghẽn lớn nhất của du lịch miền Trung”.

Bài toán bền vững từ mô hình liên kết "3 bên"

Dù đạt tiến độ kỷ lục, nhưng để đoàn tàu “Phong Nha – Cố đô Huế” duy trì hiệu quả kinh tế - môi trường dài hạn, mô hình liên kết 3 bên "Nhà nước - Doanh nghiệp - Cộng đồng" cần tập trung vào 3 nhóm giải pháp trọng tâm:

Tuyến tàu du lịch Phong Nha - Cố đô Huế không chỉ là sự kiện văn hóa – xã hội nổi bật, mà còn là minh chứng rõ nét cho mô hình kinh tế tuần hoàn, dịch vụ xanh và liên kết vùng bền vững.

Một là, tích hợp chuỗi cung ứng dịch vụ bản địa: Đưa ẩm thực, nghệ thuật truyền thống và các sản phẩm OCOP đạt chuẩn xanh của Huế, Quảng Trị lên các khoang tàu, trực tiếp tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương.

Hai là, số hóa và đa dạng hóa gói sản phẩm: Đẩy mạnh kết nối với các doanh nghiệp lữ hành quốc tế, phát triển các gói sản phẩm tích hợp "Train + Hotel" hoặc thẻ hành trình xanh "Green Pass" liên vùng.

Và cuối cùng là quản trị chất lượng và dấu chân sinh thái: Duy trì tiêu chuẩn vận hành an toàn, tối ưu hóa năng lượng tiêu thụ và kiểm soát chất lượng dịch vụ đồng bộ tại hệ thống nhà ga di sản như Thọ Lộc, Mỹ Trạch, Đông Hà.

Hành trình kết nối di sản không đơn thuần là một chuyến tàu thương mại. Đó là bước đi tiên phong cho thấy hạ tầng giao thông truyền thống hoàn toàn có thể lột xác để trở thành động lực thúc đẩy kinh tế xanh, tôn vinh di sản và bảo tồn thiên nhiên cho thế hệ mai sau.

Minh Tâm