Đình Dư Khánh - Nét cổ kính giữa lòng phố biển Ninh Chử

Sáng sớm, khi ánh nắng đầu ngày vừa trải trên vùng biển Ninh Chử, tiếng sóng xa hòa cùng nhịp sống của đô thị, đình Dư Khánh (phường Ninh Chử) vẫn lặng lẽ, trầm mặc dưới tán cây đa già. Mái ngói phủ rêu phong, sân đình tĩnh lặng, tất cả như tách biệt khỏi sự sôi động bên ngoài, lưu giữ một không gian cổ kính giữa lòng phố biển.

Công trình kiến trúc nghệ thuật độc đáo

Hình thành từ quá trình khai phá vùng đất ven biển cách đây hàng trăm năm, đình Dư Khánh gắn liền với lịch sử lập làng, dựng ấp của cư dân làng Dư Khánh (nay là Tổ dân phố Khánh Sơn 2). Từ một miếu thờ ban đầu, đến thế kỷ XIX, ngôi đình được xây dựng khang trang, trở thành nơi thờ tự, hội họp quan trọng của cư dân địa phương. Năm 1999, đình Dư Khánh được công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.

Cổng tam quan đình Dư Khánh.

Đình tọa lạc trên khuôn viên khoảng 1.956m2, với các công trình tiêu biểu của đình làng Việt gồm: Cổng tam quan, tòa chánh điện, nhà tiền hiền, nhà trù (nhà bếp), nhà cối (nhà kho), bắc bang và đông bang (2 dãy nhà nằm ở hướng bắc và hướng nam của đình). Tại cổng tam quan, cửa Trung môn có 2 tầng, 3 lớp mái và 2 cổng hai bên có 1 tầng, 2 lớp mái. Trên cổng Trung môn có cặp rồng bằng sứ xanh và 2 cổng hai bên là cặp búp sen chớm nở cùng các đường chạm khối, trang trí. Trước cổng đình, bình phong ngoại được chạm trổ tinh xảo. Bên trong đình, bình phong nội được xây dựng theo kiểu tứ trụ với 2 cặp lân, rồng xanh chính diện, cùng hình ảnh long, phụng chạm nổi ở mặt trước thể hiện âm dương hòa hợp, mưa thuận gió hòa.

Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia đình Dư Khánh.

Kiến trúc của đình là sự kết hợp hài hòa giữa 3 ngôi nhà có đòn dông ngang và 2 ngôi nhà có đòn dông dọc, kiểu “trùng thiềm điệp ốc”. Các nghệ nhân xưa đã sử dụng 2 kỹ thuật chính là chạm lộng và chạm nổi; các mô típ cổ điển như: Tứ linh, báu vật, bát bửu... được vận dụng phổ biến; các đường chạm khắc trên đồ án tứ linh được trau chuốt tỉ mỉ, sinh động. Điều ấn tượng là các nghệ nhân không chạm khắc theo một khuôn mẫu cố định, mà có sự sáng tạo linh hoạt. Nhiều đồ án trang trí được tả thực rõ nét, nhưng cũng có những đồ án được cách điệu hóa như: “Trúc hóa long”, “dây, lá hóa long”, “vân hóa long”... Với kỹ thuật điêu luyện và tư duy nghệ thuật phong phú, các đề tài trang trí không chỉ tạo nên giá trị thẩm mỹ cao, mà còn góp phần tôn lên vẻ uy nghi, cổ kính của đình.

Không chỉ là nơi thờ tự Thành hoàng, đình Dư Khánh còn là không gian văn hóa đặc trưng của cư dân địa phương.

Điểm đến văn hóa thú vị

Không chỉ là nơi thờ tự Thành hoàng, đình Dư Khánh còn là không gian văn hóa đặc trưng, trở thành “điểm tựa tinh thần” của nhiều thế hệ cư dân địa phương. Dưới mái đình, những câu chuyện về quá trình khai phá, dựng làng, giữ đất, cùng những bài học về lòng nhân ái, tinh thần đoàn kết vẫn được gìn giữ và truyền lại, kết nối quá khứ với hiện tại.

Bình phong nội.

Theo ông Phan Đình Hòa - Trưởng Ban Quản lý đình Dư Khánh, những năm qua, đơn vị đã phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa như: Lễ hội truyền thống, dâng hương tưởng niệm, chương trình văn nghệ, trò chơi dân gian, tặng quà cho học sinh nghèo hiếu học... Trong đó, đại lễ hội cúng Thu vào mùng 10-8 âm lịch và lễ hội Khai Minh niên vào mùng 10 tháng Giêng là các lễ hội lớn, được tổ chức với phần lễ trang nghiêm và phần hội phong phú, thu hút đông đảo người dân, du khách tham gia. Việc tổ chức các lễ hội, cúng tế hằng năm không chỉ là dịp tri ân tiền nhân, mà còn là cơ hội để cộng đồng gặp gỡ, gắn kết, cùng nhau gìn giữ những phong tục, tập quán tốt đẹp.

Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia đình Dư Khánh.

Nằm bình yên gần bãi biển Ninh Chử thơ mộng, đình Dư Khánh là điểm dừng chân thú vị cho du khách, đặc biệt là những người yêu thích khám phá văn hóa bản địa. Từ đình làng, du khách có thể dễ dàng kết hợp tham quan cụm di tích tâm linh trên núi Đá Chồng, gồm: Trùng Sơn Cổ Tự và Thiền viện Trúc Lâm Viên Ngộ với kiến trúc hài hòa, không gian thanh tịnh. Sự kết hợp giữa du lịch nghỉ dưỡng biển và du lịch văn hóa - tâm linh không chỉ mang lại cảm giác thư thái, an yên, mà còn giúp du khách hiểu hơn về đời sống, tín ngưỡng đặc sắc của cư dân địa phương, đồng thời có thêm những trải nghiệm đáng nhớ khi đến phường Ninh Chử - địa phương đang nỗ lực thúc đẩy phát triển du lịch trở thành điểm đến quốc gia.

LÂM ANH - THU ĐÔNG