Diễn biến tích cực tại eo biển Hormuz

Các dữ liệu hàng hải mới nhất cho thấy Iran hiện cho phép một số ít tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz và con số này đang dần tăng lên. Theo AP, nền tảng theo dõi tàu biển MarineTraffic ghi nhận 9 lượt tàu đi qua vào ngày 15 và 16-3, so với chỉ 5 lượt trong 2 ngày trước đó.

Trong khi đó, Công ty dữ liệu hàng hải Windward (Anh) cho biết đã ghi nhận 8 tàu (không tính tàu treo cờ Iran) đi qua tuyến đường biển quan trọng này thông qua hệ thống nhận dạng tự động (AIS) hôm 16-3. Theo Windward, con số này cao "gần gấp đôi" so với những ngày trước đó. Bà Michelle Wiese Bockmann, chuyên gia phân tích tại Windward, cho biết ngày càng có nhiều tàu đang chuyển hướng đi qua vùng lãnh hải Iran, qua đó cho thấy Tehran đang cho phép tàu từ những nước có quan hệ thân thiện được đi qua.

Tàu dầu và tàu chở hàng tại eo biển Hormuz hôm 11-3. Ảnh: AP

Bên cạnh đó, Công ty dữ liệu hàng hải Lloyd's List Intelligence cho biết ít nhất 89 tàu đã đi qua eo biển Hormuz trong thời gian từ ngày 1 đến 15-3, trong đó có 16 tàu chở dầu. Hơn 20% trong số 89 tàu được cho là có liên hệ với Iran. Bất chấp căng thẳng ở Trung Đông, Iran vẫn xuất khẩu được hơn 16 triệu thùng dầu kể từ đầu tháng 3, theo ước tính của nền tảng dữ liệu và phân tích thương mại Kpler. Trung Quốc hiện là khách hàng lớn nhất của dầu mỏ Iran. Trong nỗ lực bình ổn giá dầu, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đầu tuần này cho biết Washington cho phép tàu chở dầu của Iran đi qua eo biển Hormuz nhằm bảo đảm nguồn cung cho phần còn lại của thế giới.

Cũng trong giai đoạn nói trên, tổng cộng 11 tàu có liên hệ với Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz, phần lớn là tàu chở hàng tổng hợp. Theo đài CNBC, các tàu chở dầu do những chủ tàu lớn của Trung Quốc vận hành vẫn tiếp tục tránh tuyến đường này. Ngoài ra, 2 tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) treo cờ Ấn Độ là Shivalik và Nanda Devi, đều thuộc sở hữu của Tập đoàn Vận tải biển Ấn Độ, đã đi qua eo biển Hormuz trong các ngày 13 và 14-3. Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar nói với tờ Financial Times rằng 2 tàu này có thể đi qua eo biển Hormuz sau các cuộc trao đổi với Iran.

Bộ trưởng Dầu mỏ Iraq Hayan Abdul-Ghani hôm 17-3 cũng tiết lộ với kênh Al Jazeera rằng nước này đã đạt được thỏa thuận với Iran để các tàu chở dầu của Iraq có thể đi qua eo biển này. Ngoài ra, Bộ Dầu mỏ Iraq thông báo chính phủ nước này và chính quyền khu vực Kurdistan (KRG) đạt được thỏa thuận nối lại xuất khẩu dầu tới trung tâm năng lượng Ceyhan của Thổ Nhĩ Kỳ từ ngày 18-3.

Công ty Lloyd's List Intelligence cho biết khoảng 100-135 lượt tàu qua lại eo biển Hormuz mỗi ngày trước khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Kể từ khi chiến sự nổ ra, theo đài Al Jazeera, lưu lượng tàu qua eo biển này - nơi bình thường vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu - đã giảm hơn 95%. Theo đài CNBC, một báo cáo công bố hôm 15-3 của Công ty Windward cho biết khoảng 400 tàu được ghi nhận hoạt động tại vịnh Oman. Một số tàu đã tính đến việc chuyển hướng sang các cảng thay thế trong bối cảnh tàu thuyền ùn ứ tại eo biển Hormuz.

Hoàng Phương