Điểm tựa an sinh cho công nhân - lao động: Nâng cao sức khỏe cộng đồng

TPHCM vừa tổ chức lễ ra quân chương trình khám sức khỏe, sàng lọc, tầm soát bệnh miễn phí cho người dân năm 2026, đồng thời ra mắt các đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư.

Tại lễ ra quân, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, nhấn mạnh đây là hoạt động có ý nghĩa quan trọng, thể hiện cam kết của chính quyền thành phố trong việc chăm lo sức khỏe người dân một cách bền vững, theo Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị.

"Một đô thị văn minh không chỉ được đánh giá bằng tăng trưởng kinh tế mà còn bởi chất lượng sống và mức độ được chăm sóc y tế của người dân. Vì vậy, TPHCM xác định bảo vệ và nâng cao sức khỏe cộng đồng là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt"- ông Nguyễn Mạnh Cường nêu rõ.

Trạm Y tế xã Bình Hưng phối hợp cùng Bệnh viện Truyền máu - Huyết học TPHCM khám sức khỏe cho người dân trong đợt ra quân

Mô hình hữu ích

Theo lãnh đạo UBND TPHCM, năm 2026, thành phố đặt mục tiêu 100% người dân được khám sức khỏe ít nhất một lần. Chương trình được triển khai đồng loạt tại 168 xã, phường, đặc khu với quy mô lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của toàn hệ thống, đặc biệt là ngành y tế. Đây cũng là bước chuyển từ tư duy điều trị sang phòng bệnh, tập trung phát hiện sớm và can thiệp kịp thời, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu sức khỏe toàn dân.

Trong đợt ra quân lần này, 103 bệnh viện cùng hàng trăm y - bác sĩ tham gia khám miễn phí tại 168 trạm y tế và tại nhà cho người dân.

Được bác sĩ đến tận nhà thăm khám, kiểm tra sức khỏe miễn phí, bà Nguyễn Thị Kiều (60 tuổi, phường Bình Phú) rất vui. Bà Kiều hiện sống một mình và mắc bệnh thoái hóa khớp, đái tháo đường 10 năm nay. Hằng tháng, bà phải đi xe buýt đến Bệnh viện Bình Phú khám định kỳ, khá vất vả. "Mô hình chăm sóc sức khỏe này rất hữu ích, nhất là với người già có nhiều bệnh mạn tính như tôi. Tôi mong mô hình này tiếp tục duy trì để người dân đỡ vất vả" - bà mong mỏi.

Đội chăm sóc sức khỏe của Trạm Y tế phường Bình Phú khám bệnh tại nhà cho người dân

BS Trần Thanh Vũ, Trưởng Khoa Khám bệnh - Trạm Y tế phường Bình Phú, cho biết việc khám sức khỏe tập trung vào nhóm bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh thận, tim mạch. Mỗi đội gồm khoảng 14-16 thành viên, gồm bác sĩ, điều dưỡng, y sĩ, dược sĩ và cộng tác viên y tế, được phân công linh hoạt theo tình trạng bệnh; trường hợp nặng do bác sĩ phụ trách, ca ổn định do nhân viên y tế theo dõi định kỳ.

Tần suất thăm khám tại nhà được xây dựng linh hoạt theo từng nhóm đối tượng, bảo đảm theo dõi liên tục và nhắc tái khám đúng quy trình. Hoạt động được hỗ trợ bởi túi y tế thông minh kết nối ứng dụng Dr. Care 247, cho phép đo các chỉ số sức khỏe và đồng bộ dữ liệu lên hồ sơ điện tử để Sở Y tế quản lý tập trung. Người dân cũng có thể tự theo dõi và liên hệ cơ sở y tế khi cần.

Gắn với địa bàn

Bên cạnh chương trình khám sức khỏe, sàng lọc, tầm soát bệnh miễn phí cho người dân trong các đợt ra quân, thời gian qua, ngành y tế TPHCM cũng đã triển khai mô hình "Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn". Mô hình này hướng đến quản lý sức khỏe theo hộ gia đình, phân nhóm nguy cơ, chăm sóc tại nhà và kết nối với bệnh viện khi cần.

Một trong những địa phương đầu tiên triển khai "Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn" là phường Xuân Hòa. Theo đó, Trạm Y tế phường Xuân Hòa đã thành lập 6 đội chăm sóc sức khỏe, mỗi đội phụ trách 1 khu vực (4 khu phố) với khoảng 6.000- 6.700 người dân.

Thành phần đội chăm sóc sức khỏe gồm: 1 bác sĩ chịu trách nhiệm chuyên môn tổng thể quản lý sức khỏe người dân, quyết định chuyên môn; 1 điều dưỡng theo dõi bệnh mãn tính, chăm sóc sức khỏe ban đầu, hỗ trợ khám, điều trị; 1 dược sĩ quản lý thuốc, tư vấn sử dụng thuốc, theo dõi tuân thủ điều trị; 1 y sĩ kỹ thuật, quản lý dữ liệu sức khỏe, phòng bệnh, truyền thông giáo dục sức khỏe; 6 cộng tác viên sức khỏe cộng đồng kết nối hộ gia đình, theo dõi biến động sức khỏe, truyền thông tại cộng đồng.

Người dân tham gia đợt khám bệnh miễn phí tại Trạm Y tế phường Xuân Hòa

Công việc của Đội chăm sóc sức khỏe là quản lý toàn diện sức khỏe người dân thông qua việc lọc, cập nhật danh sách hộ gia đình, xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử cho từng cá nhân; chủ động theo dõi sát sao các nhóm ưu tiên như người cao tuổi, người mắc bệnh không lây nhiễm, phụ nữ mang thai, trẻ em và người khuyết tật; nắm chắc bị động dân cư và các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, chủ động chăm sóc và theo dõi sức khỏe.

Trên cơ sở dữ liệu quản lý, đội triển khai khám sàng lọc theo dõi sức khỏe định kỳ theo kế hoạch; tư vấn, điều trị bệnh mãn tính ngay tại cộng đồng. Đội cũng thực hiện việc điều phối kết nối và chuyển tuyến; tổ chức theo dõi sau xuất viện, chăm sóc tại nhà đối với người bệnh cần hỗ trợ nhằm đảm bảo quá trình điều trị được liên tục, không giai đoạn…

Để nâng cao chuyên môn cho đội ngũ y - bác sĩ, Trạm Y tế phường Xuân Hòa đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác với 6 cơ sở y tế lớn ở TPHCM, gồm các bệnh viện Nhân dân Gia Định, Mắt, Tai Mũi Họng, Da liễu, Y học cổ truyền và Viện Pasteur TP HCM...

Mỗi người dân có một "điểm chạm y tế" gần nhất

Sở Y tế TPHCM cho hay sau khi thí điểm triển khai mô hình tại một số địa phương (đợt 1) và nhận phản hồi tích cực, ngành y tế tiếp tục ra mắt 38 đội tại 10 phường trong đợt 2 nhằm mở rộng mô hình, tăng cường năng lực y tế cơ sở, đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần người dân hơn.

Theo Giám đốc Sở Y tế TPHCM Tăng Chí Thượng, mô hình đội chăm sóc sức khỏe sẽ thay đổi hoàn toàn tư duy y tế truyền thống, chuyển từ thế thụ động "ngồi trạm chờ bệnh nhân" sang chủ động nắm bắt sức khỏe người dân theo hộ gia đình. Các đội chăm sóc sức khỏe liên tục cũng chính là bước đi cụ thể hóa mô hình y học gia đình tại Việt Nam – nơi mỗi người dân có một "điểm chạm y tế" gần nhất, tin cậy và gắn bó lâu dài.

Mỗi trạm y tế, thông qua các đội này, sẽ từng bước chuyển thành nơi quản lý sức khỏe toàn diện; theo dõi liên tục, không gián đoạn; phối hợp hai chiều với các bệnh viện tuyến trên và giảm tải cho hệ thống điều trị chuyên sâu. Đây cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng hệ sinh thái y tế đa tầng, đa trung tâm, trong đó y tế cơ sở đóng vai trò "người gác cổng" của hệ thống.

(Xem Báo Người Lao Động Online từ ngày 26-4)

M.CHI- H.ĐÀO- H.YẾN