Địa phương, doanh nghiệp FDI kiến nghị giải pháp phát triển kinh tế

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: Phương Hoa/TTXVN)

Tiếp tục Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, sáng 30/6, tại Hà Nội, các đại biểu nghe tham luận từ đại diện các ban, bộ, ngành, địa phương.

Đề xuất giải pháp thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao

Tham luận với chủ đề “Đẩy mạnh triển khai trung tâm tài chính quốc tế, tạo không gian phát triển mới để thu hút dòng vốn chất lượng cao, thế hệ mới,” đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nêu rõ, Nghị quyết số 10-NQ/TW có ý nghĩa chiến lược đối với giai đoạn phát triển mới của đất nước, thể hiện tư duy đổi mới mạnh mẽ của Đảng về kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), đã chuyển dịch căn bản từ tư duy thu hút nguồn vốn thuần túy sang nâng cao chất lượng, hiệu quả và lấy đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và năng lực cạnh tranh quốc gia làm thước đo. Là địa bàn trọng điểm về thu hút đầu tư FDI, Thành phố Hồ Chí Minh nhận thức rõ trách nhiệm tiên phong triển khai thực hiện Nghị quyết này của Bộ Chính trị.

Thông tin khái quát về kết quả thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài của Thành phố Hồ Chí Minh thời gian qua, đồng chí Nguyễn Văn Được đề xuất ba vấn đề liên quan đến việc triển khai Trung tâm tài chính quốc tế nhằm thu hút dòng vốn chất lượng cao, thế hệ mới.

Đó là chuyển mạnh từ tư duy thu hút dự án sang kiến tạo hệ sinh thái để thu hút dòng vốn chất lượng cao; phát triển Trung tâm tài chính quốc tế là giải pháp chiến lược để hiện thực hóa phương thức thu hút FDI thế hệ mới của Việt Nam; Thành phố Hồ Chí Minh cam kết tiên phong triển khai Trung tâm tài chính quốc tế với tinh thần phụng sự lợi ích quốc gia và phát triển vì cả nước.

Việc Thành phố Hồ Chí Minh được giao xây dựng và tổ chức triển khai Trung tâm tài chính quốc tế vừa là niềm tin, là trách nhiệm rất lớn đối với quốc gia. Đây không phải là dự án riêng của Thành phố Hồ Chí Minh mà là một thiết chế tài chính quốc gia phục vụ sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế. Đây sẽ là cầu nối để các địa phương, doanh nghiệp Việt Nam và các đối tác kinh tế chiến lược tiếp cận hiệu quả hơn với các dòng vốn quốc tế.

“Thành phố Hồ Chí Minh cũng mong tiếp tục nhận được sự quan tâm của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ cùng sự phối hợp chặt chẽ của các ban, bộ, ngành để sớm hoàn thiện các cơ chế vượt trội, đủ mạnh, đủ linh hoạt và đủ sức cạnh tranh với các trung tâm tài chính quốc tế trong khu vực và trên thế giới,” Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nói.

Đồng chí Vũ Đại Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội tham luận “Giải pháp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tạo nền tảng thu hút đầu tư vào lĩnh vực khoa học công nghệ, nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.” (Ảnh: Phương Hoa/TTXVN)

Cùng chung quan điểm, đồng chí Vũ Đại Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội cho biết, là trung tâm chính trị-hành chính quốc gia, đồng thời là trung tâm lớn về kinh tế, giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của cả nước, Hà Nội xác định phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ phục vụ yêu cầu phát triển của Thủ đô mà còn góp phần xây dựng nền tảng nhân lực, tri thức và đổi mới sáng tạo cho cả nước.

Lợi thế của Hà Nội không chỉ nằm ở quy mô thị trường, vị trí địa kinh tế và hệ thống hạ tầng ngày càng hoàn thiện mà còn ở khả năng hội tụ đầy đủ các yếu tố của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, từ đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học đến phát triển doanh nghiệp và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Đây là nền tảng để Hà Nội trở thành điểm đến của dòng vốn đầu tư chất lượng cao trong giai đoạn phát triển mới.

Trong thời gian tới, thành phố Hà Nội sẽ tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi trong thu hút đầu tư, đặc biệt là thu hút đầu tư FDI thế hệ mới; đào tạo nguồn nhân lực theo nhu cầu của doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài và các ngành công nghiệp chiến lược. Cùng với đó, thành phố Hà Nội phát triển hệ thống phát triển hệ sinh thái nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo theo mô hình mạng lưới mở rộng, tạo nền tảng thu hút các trung tâm R&D (Nghiên cứu và Phát triển ) và các dự án FDI công nghệ cao; đồng thời phát triển mạnh nguồn nhân lực số đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và phát triển kinh tế số. Xây dựng Hà Nội trở thành nơi hội tụ nhân tài và công nghệ đổi mới sáng tạo của khu vực.

Hà Nội nhận thức sâu sắc rằng trong kỷ nguyên phát triển mới, nguồn nhân lực chất lượng cao chính là hạ tầng mềm quan trọng nhất của mỗi quốc gia và mỗi địa phương. Với vị thế và trách nhiệm của Thủ đô, Hà Nội cam kết sẽ tiên phong trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW, Nghị quyết số 15-NQ/TW về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm hội tụ nhân tài, nghiên cứu phát triển đổi mới sáng tạo của cả nước, đóng góp thiết thực vào mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến của các dòng vốn đầu tư chất lượng cao và các ngành công nghiệp chiến lược trong kỷ nguyên phát triển mới.

Phát biểu tham luận tại Hội nghị, đồng chí Hồ Kỳ Minh, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Nhân dân thành phố Đà Nẵng trao đổi một số giải pháp nhằm thu hút dòng vốn chất lượng cao gắn với phát triển Khu thương mại tự do, góp phần tạo động lực tăng trưởng mới cho vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung.

Đồng chí Hồ Kỳ Minh, Phó Chủ tịch Thường trực, UBND thành phố Đà Nẵng tham luận “Giải pháp thu hút dòng vốn chất lượng cao gắn với phát triển khu thương mại tự do tạo động lực tăng trưởng vùng Bắc Trung bộ và duyên hải miền Trung.” (Ảnh: Phương Hoa/TTXVN)

Theo đồng chí Hồ Kỳ Minh, các giải pháp trọng tâm gồm: Phát triển Khu thương mại tự do theo mô hình thế hệ mới để thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao; chuyển mạnh từ thu hút đầu tư theo số lượng sang lựa chọn nhà đầu tư chiến lược và các ngành có giá trị gia tăng cao; xây dựng hệ sinh thái đầu tư đồng bộ để giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh của môi trường đầu tư; phát huy vai trò của Trung tâm tài chính quốc tế trong thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài; phát huy vai trò dẫn dắt liên kết vùng, tạo không gian phát triển chung cho khu vực Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Nhân dân thành phố Đà Nẵng cho rằng, một trong những điểm nổi bật của Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị là vượt ra khỏi tư duy phát triển dựa trên địa giới hành chính truyền thống để hướng tới tổ chức không gian phát triển theo các hệ sinh thái kinh tế liên kết; thu hút đầu tư sẽ gắn với việc hình thành các cực tăng trưởng chuyên sâu, các vùng phát triển chuyên biệt dựa trên lợi thế địa kinh tế, hạ tầng, nguồn nhân lực, khả năng kết nối chuỗi giá trị của từng khu vực.

Theo đó, thành phố Đà Nẵng sẽ tiếp tục chú trọng hợp tác, liên kết các địa phương trong vùng để xây dựng chuỗi giá trị và “phân vai” liên kết vùng. Đà Nẵng sẽ tập trung phát triển các chức năng trung tâm về logistics quốc tế, tài chính, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu phát triển và dịch vụ chất lượng cao; trong khi các địa phương trong vùng phát huy lợi thế về công nghiệp, sản xuất, công nghiệp hỗ trợ, năng lượng và kinh tế biển. Thông qua hệ thống cảng biển, sân bay, các tuyến cao tốc và Hành lang kinh tế Đông-Tây, Đà Nẵng sẽ đóng vai trò là cửa ngõ kết nối vùng với thị trường quốc tế, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh chung của toàn khu vực.

"Việc phát triển theo mô hình liên kết vùng sẽ tạo quy mô thị trường lớn hơn, nâng cao hiệu quả sử dụng hạ tầng, hạn chế cạnh tranh bằng ưu đãi đầu tư và tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế," đồng chí Hồ Kỳ Minh nêu.

Doanh nghiệp FDI hiến kế phát triển thị trường vốn

Tham luận tại Hội nghị, Phó Chủ tịch Tập đoàn Mitsubishi Việt Nam Takuya Sahashi bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với Nghị quyết số 10-NQ/TW, cùng với Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, cho rằng "đó chính là hai bánh xe của tăng trưởng."

Để thực hiện đầy đủ các mục tiêu của Nghị quyết số 10-NQ/TW, ông Takuya Sahashi đề nghị mở rộng cơ hội kết nối kinh doanh bằng cách thiết lập cơ sở dữ liệu và tổ chức triển lãm trực tiếp thông qua hợp tác giữa Chính phủ Việt Nam và các doanh nghiệp FDI. Bên cạnh đó, đại diện doanh nghiệp Nhật Bản mong muốn tăng cường các chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, bao gồm các doanh nghiệp khởi nghiệp trong các ngành công nghiệp thế hệ mới và hỗ trợ chuỗi giá trị toàn cầu.

Hoan nghênh quyết định hỗ trợ các dự án đào tạo và phát triển nguồn nhân lực của các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài, ông Takuya Sahashi hy vọng Chính phủ Việt Nam nghiên cứu chính sách ưu đãi thuế cho đầu tư đào tạo và giáo dục cũng như cung cấp trang thiết bị cho các trường dạy nghề.

Ông Takuya Sahashi, Phó chủ tịch, Tập đoàn Mitsubishi Corporation tại Việt Nam tham luận tại hội nghị. (Ảnh: Phương Hoa/TTXVN)

Chia sẻ kinh nghiệm của Nhật Bản, ông Takuya Sahashi cho biết, theo nghiên cứu mới nhất của JETRO - Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản, 57% các công ty Nhật Bản có kế hoạch tăng hoạt động kinh doanh tại Việt Nam, là tỷ lệ cao nhất trong các nước ASEAN. Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản cam kết đóng góp phối hợp với chính quyền Việt Nam và các bên liên quan để hiện thực hóa tầm nhìn nêu trong Nghị quyết số 10-NQ/TW.

Cho rằng Nghị quyết số 10-NQ/TW có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các nhà đầu tư nước ngoài, ông Dominic Scriven, Chủ tịch Dragon Capital đề xuất Chính phủ nghiên cứu cơ chế khuyến khích doanh nghiệp FDI giữ lại lợi nhuận tại hệ thống ngân hàng Việt Nam thay vì chuyển ra nước ngoài, thông qua việc xem xét cơ chế trả lãi đối với tiền gửi bằng USD của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Đồng thời, tiếp tục thúc đẩy quá trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam, hướng tới mục tiêu trở thành thị trường mới nổi trước năm 2030. Bên cạnh việc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Bộ Tài chính đang triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP), Chính phủ cần nghiên cứu hoàn thiện quy định về giới hạn tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại các ngành, lĩnh vực không liên quan đến an ninh quốc gia, cũng như cơ chế giao dịch ngoại hối giữa các nhà đầu tư nước ngoài.

Một kiến nghị khác được Dragon Capital nêu ra là xem xét quy định về điều kiện niêm yết trên thị trường chứng khoán. Theo ông Dominic Scriven, quy định doanh nghiệp có lỗ lũy kế không được niêm yết đang tạo ra rào cản đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh tế số và trí tuệ nhân tạo (AI), vốn thường phải trải qua giai đoạn thua lỗ trước khi có lợi nhuận.

Bên cạnh đó, Dragon Capital đề xuất đẩy nhanh phát triển trung tâm tài chính tại thành phố Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh. Theo phân tích của đại diện doanh nghiệp, đây là cơ hội để Việt Nam xây dựng cơ chế phát hành riêng lẻ dành cho các nhà đầu tư tổ chức chuyên nghiệp nước ngoài.

Tại Hội nghị, ông Michael Kokalari, Giám đốc Phân tích Kinh tế Vĩ mô và Nghiên cứu Thị trường của VinaCapital đánh giá, Nghị quyết số 10-NQ/TW khẳng định khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là bộ phận không tách rời của nền kinh tế Việt Nam, bảo đảm nguyên tắc đối xử bình đẳng với các nhà đầu tư nước ngoài và định hướng thu hút dòng vốn chất lượng cao gắn với chuyển giao công nghệ.

Đồng tình với ý kiến của ông Dominic Scriven về việc Việt Nam cần thúc đẩy thêm các đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) và các giải pháp tương tự để mở rộng cơ hội thu hút vốn đầu tư nước ngoài, ông Michael Kokalari cho rằng, để đáp ứng các tiêu chí nâng hạng của MSCI (Morgan Stanley Capital International Index - chỉ số chứng khoán toàn cầu), Việt Nam sớm triển khai cơ chế CCP; cho phép áp dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá đối với hoạt động đầu tư gián tiếp; nới lỏng giới hạn tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài; đồng thời tiếp tục hoàn thiện các chuẩn mực về minh bạch và quản trị.

Ông Michael Kokalari khẳng định, trên thế giới hiện có nhiều quỹ đầu tư với quy mô hàng trăm tỷ USD sẵn sàng tham gia và giải ngân vào thị trường Việt Nam khi các điều kiện này được đáp ứng và Việt Nam được MSCI nâng hạng./.

(TTXVN/Vietnam+)