'Debut' nghề họa sĩ truyện tranh: Chẳng thể là 'vua' nếu chỉ biết mỗi vẽ đẹp

Trở thành mangaka (họa sĩ sáng tác truyện tranh) có lẽ là giấc mơ của rất nhiều người khi còn thơ bé. Nhưng khi bước chân vào thị trường lao động, cũng là lúc chúng ta phải đối diện với hàng loạt câu hỏi: Liệu họa sĩ truyện tranh có được coi là một nghề nghiệp nghiêm túc tại Việt Nam? Cần có tố chất nào để trở thành họa sĩ truyện tranh?

Những thắc mắc này đã được các “tiền bối” trong ngành truyện tranh giải đáp tại Tọa đàm: Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt do NXB Kim Đồng tổ chức trong chiều ngày 20/6.

Các bạn trẻ tham gia Tọa đàm: Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt.

Ưu tiên số 1 của nghề họa sĩ truyện tranh: Kịch bản hấp dẫn, giữ được bản sắc riêng

Tại tọa đàm, họa sĩ Nguyễn Duy Hải - đồng sáng lập Cộng đồng họa sĩ truyện tranh Việt Nam PunkgaMe với hơn 20K thành viên, chia sẻ: “Kĩ năng quan trọng nhất trong vẽ truyện tranh là kể ra được câu chuyện. Cách kể cần chứa đựng bản sắc cá nhân của riêng bạn”.

Kể chuyện phải thật tốt, giúp độc giả hiểu thông điệp, nắm bắt câu chuyện dễ dàng - chính là ưu tiên mà họa sĩ Duy Hải khuyên các “lính mới” nên đầu tư trong giai đoạn bước chân vào nghề.

“Nếu chỉ chú trọng phần tranh vẽ, thì sẽ không đủ sức níu độc giả tiếp tục đọc những trang tiếp theo. Vì đó chỉ là sách tranh minh họa, không đủ khả năng để trở thành tác phẩm truyện tranh đảm bảo yếu tố kể chuyện”, anh Duy Hải cho biết.

MC và các khách mời: Nguyễn Khánh Dương, Nguyễn Duy Hải, Vũ Xuân Hoàn (từ trái sang).

Đồng tình với ý kiến trên, anh Nguyễn Khánh Dương - người sáng lập Comicola, đồng tác giả của bộ truyện Long Thần Tướng nổi tiếng, khẳng định: “Trong truyện tranh thì phần vẽ chắc chắn chiếm nhỏ hơn 50%, còn kịch bản - nội dung chiếm tới 70% sự thành công của một tác phẩm”.

Anh cũng cho biết, ở Comicola khi nhận được một bản thảo truyện tranh thì chưa bao giờ nét vẽ được dùng để đánh giá tác phẩm, vì câu chuyện mới là thước đo đầu tiên. “Nếu nhận được một bản thảo được vẽ tỉa rất tốt, nhưng câu chuyện chưa đủ hấp dẫn thì chúng tôi sẽ trao đổi với họa sĩ để thuyết phục thay đổi định hướng nghề nghiệp.

Ngược lại, thỉnh thoảng chúng tôi nhận được bản thảo dù nét vẽ còn sơ sài, sai giải phẫu, phối cảnh chưa chuẩn xác, thậm chí phần tô màu, đi nét chưa được trau chuốt nhưng bạn ấy kể chuyện quá hay, khiến cả văn phòng khi đọc bản thảo phải cười bò lên, thì chúng tôi ngay lập tức đã nhấc máy lên để gọi, hỏi chương tiếp theo em định xây dựng thế nào”, anh Khánh Dương chia sẻ.

Tại buổi tọa đàm, anh Vũ Xuân Hoàn - Phó Trưởng phòng Kỹ mỹ thuật của NXB Kim Đồng cũng bật mí về “hậu trường” thẩm định một tác phẩm truyện tranh. Theo đó, khi nhận bản thảo truyện tranh gửi đến, NXB luôn phân công cho một biên tập viên mỹ thuật và một biên tập viên nội dung cùng đọc tác phẩm. Thường thì BTV nội dung sẽ là người cho ý kiến trước tiên, vì yếu tố nội dung luôn được ưu tiên hàng đầu.

Một số truyện tranh được nhiều độc giả yêu thích của NXB Kim Đồng.

Lộ trình “vàng” cho newbie: Bắt đầu từ "oneshot"

Một trong những thắc mắc được nhiều bạn trẻ quan tâm khi tới tọa đàm, chính là lộ trình trở thành một họa sĩ truyện tranh chuyên nghiệp khi bắt đầu từ con số 0.

Theo anh Duy Hải, trước tiên cần xác định mục tiêu “chuyên nghiệp” bằng thước đo: Tạo ra một tác phẩm chất lượng, đủ khiến người mua sẵn sàng “xuống” tiền, và quan trọng hơn là duy trì được điều này liên tục trong một khoảng thời gian dài. Cùng với đó, cần có quy trình làm việc hệ thống.

Họa sĩ Nguyễn Duy Hải chia sẻ về quy trình chuyển thể tác phẩm văn học sang truyện tranh.

Lộ trình được anh Duy Hải chia sẻ gồm: Trau dồi kỹ năng kể chuyện - Nâng cấp mỹ thuật - Hoàn thiện tác phẩm có thông điệp truyền tải, với kịch bản hay và hấp dẫn - Đưa tác phẩm đến với công chúng qua mạng xã hội, để từ đó tiếp cận các nhà xuất bản, công ty sách - Xuất bản tác phẩm.

Tùy theo từng họa sĩ, lộ trình trên có thể nhanh hay chậm. Còn theo anh Duy Hải sẽ cần khoảng 2 năm để một “newbie” trở thành một họa sĩ chuyên nghiệp. Trong đó năm đầu tiên nên “đầu tư” cho việc xây dựng kỹ năng chuyên môn, cho ra nhiều tác phẩm oneshot (truyện ngắn). Bước sang năm thứ hai là thời điểm để phát triển truyện tranh dài kỳ.

Oneshot là phép thử chất lượng nhất dành cho bất kỳ ai muốn “debut” làm họa sĩ truyện tranh. Với oneshot, họa sĩ sẽ dễ dàng kiểm chứng được ý tưởng kịch bản, kỹ năng kể chuyện của mình trong một tác phẩm có độ dài khoảng 30 trang. Khi đã chinh phục được độc giả bằng oneshot, thì việc tiếp tục triển khai thành một truyện dài với nhiều kỳ sẽ khả thi hơn.

MC và các khách mời: Họa sĩ Trần Minh Đức, họa sĩ Soe và phiên dịch viên (từ trái sang).

Cũng trong tọa đàm, Soe - một họa sĩ truyện tranh đến từ Nhật Bản chia sẻ, các mangaka ở Nhật cần tối thiểu 3 năm để chuyên tâm phát triển truyện tranh oneshot, trước khi chuyển sang sáng tác truyện tranh dài kỳ. Trong 3 năm đó, họ đa phần đều không có lương, hay thu nhập. Bù lại sau thời gian vất vả này, các tác giả này sẽ "bỏ túi" những tác phẩm dài kỳ, là thành quả của sự nỗ lực và cố gắng. Quãng thời gian khó khăn chính là phép thử cho sự đam mê, thách thức các họa sĩ xem liệu họ có đủ đam mê với giấc mơ truyện tranh hay không.

Còn với họa sĩ Trần Minh Đức (bút danh TWIST) - một mangaka chuyên nghiệp, từng tốt nghiệp xuất sắc ngành Manga Story tại Đại học Kyoto Seika (Nhật Bản) thì việc học để trở thành họa sĩ chuyên nghiệp không chỉ dừng lại ở các kỹ năng chuyên môn.

Minh Đức cho biết: “Ở trường Đại học, mình không chỉ học vẽ truyện tranh, mà còn được học rất nhiều về tâm lý con người, về sở thích của độc giả, làm thế nào để bán được sản phẩm, làm thế nào để bán IP (tài sản sở hữu trí tuệ), bán nhân vật của mình”.

Sau thời gian làm việc cùng những nhà xuất bản lớn của Nhật, Minh Đức đúc rút: “Chúng ta không chỉ sáng tác để thỏa mãn niềm vui của bản thân, mà phải chạm đến độc giả. Để bán được cho độc giả, thì phải thấu hiểu họ.”

Đại diện NXB Kim Đồng tặng hoa cảm ơn các khách mời tham gia chương trình.

Ngay sau tọa đàm, họa sĩ Duy Hải đã mở một workshop ngắn về quy trình chuyển thể tác phẩm văn học sang truyện tranh, và nhận được sự ủng hộ của đông đảo bạn trẻ muốn trở thành mangaka.

Thùy Dương (thực hiện)