Đề xuất xử lý hình sự cả doanh nghiệp nếu đưa hối lộ

Bộ Công an đang xây dựng dự thảo hồ sơ sửa đổi Bộ luật Hình sự. Dự thảo Bộ luật gồm 3 phần, 25 chương, 416 điều; so với Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2024, 2025) đã bỏ 7 điều luật, bổ sung 14 điều luật mới, sửa đổi, bổ sung 291 điều luật, giữ nguyên 111 điều luật.

Đáng chú ý, trong dự thảo lần này, Bộ Công an đề xuất mở rộng phạm vi truy cứu với pháp nhân thương mại thêm 19 tội danh (bên cạnh 33 tội danh hiện nay), tập trung vào các lĩnh vực thuế, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, đất đai hoặc xâm phạm mạng máy tính, viễn thông, đưa, nhận môi giới hối lộ.

Theo Bộ Công an, đây là những tội danh mà pháp nhân thương mại thường xuyên vi phạm nhưng Bộ luật Hình sự hiện hành chưa quy định trách nhiệm hình sự. Nhiều hành vi được thực hiện thông qua mô hình doanh nghiệp, công ty vỏ bọc, pháp nhân trung gian hoặc hệ sinh thái nhiều pháp nhân để che giấu dòng tiền, phân tán trách nhiệm và hợp pháp hóa lợi ích bất chính.

Do đó, việc mở rộng là cần thiết, góp phần tăng tính răn đe, phòng ngừa; xử lý nghiêm minh các hành vi xâm hại lợi ích công cộng, phát triển bền vững.

Ảnh minh họa.

Như trường hợp phạm tội đưa hối lộ, Bộ Công an đề xuất pháp nhân thương mại sẽ bị phạt tiền đến 20 tỷ đồng, hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn, đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.

Ngoài ra, pháp nhân thương mại đưa hoặc sẽ đưa hối lộ cho công chức nước ngoài, công chức của tổ chức quốc tế công, người có chức vụ trong các doanh nghiệp, tổ chức ngoài nhà nước cũng sẽ bị xử lý về tội danh này.

Cùng với bổ sung tội danh chịu trách nhiệm, Bộ Công an cũng đề xuất bổ sung nguyên tắc khi xử lý hình sự đối với pháp nhân thương mại.

Cụ thể, nếu trường hợp thực tiễn áp dụng pháp luật có thể dẫn đến xử lý hình sự hoặc không xử lý hình sự thì kiên quyết không áp dụng xử lý hình sự; trường hợp phải xử lý hình sự thì ưu tiên các biện pháp khắc phục hậu quả kinh tế trước, kết quả khắc phục hậu quả là căn cứ để xem xét các biện pháp xử lý tiếp theo.

Trái lại, Bộ Công an đề xuất bãi bỏ quy định hình phạt "cấm huy động vốn" đối với pháp nhân thương mại phạm tội. Bộ Công an đánh giá việc huy động vốn là điều kiện bảo đảm, duy trì hoạt động bình thường của pháp nhân thương mại. Việc "cấm huy động vốn" có thể khiến doanh nghiệp bị ảnh hưởng đến khả năng thanh toán, khả năng phục hồi, thậm chí dẫn tới phá sản...

Hoàng An