Đề xuất nhiều quy định mới về thi đua khen thưởng

UBTVQH cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng

Bãi bỏ các tiêu chuẩn không còn phù hợp

Dự thảo luật dự kiến sửa đổi, bổ sung 48/96 điều của Luật Thi đua, khen thưởng. Với 4 điều, dự thảo tập trung sửa đổi, bổ sung các quy định về tiêu chuẩn danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng, đặc biệt là phân định lại thẩm quyền, trách nhiệm khen thưởng và đề nghị khen thưởng.

Ngoài ra thực hiện việc bãi bỏ các cụm từ, các điều khoản gắn liền với "cấp huyện" và các tiêu chuẩn không còn phù hợp với thực tiễn xếp loại tổ chức đảng hiện nay... Bên cạnh đó quy định về hiệu lực và các điều khoản chuyển tiếp để bảo đảm quyền lợi cho các hồ sơ đang trong quá trình xét duyệt tại thời điểm sắp xếp bộ máy...

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho biết, nội dung cơ bản của dự thảo luật tập trung sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến tổ chức thi đua, danh hiệu thi đua và tiêu chuẩn danh hiệu thi đua; quy định tiêu chuẩn hình thức khen thưởng; quy định về thẩm quyền khen thưởng; trách nhiệm và thầm quyền đề nghị khen thưởng; phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính trong thi đua, khen thưởng, quỹ thi đua, khen thưởng.

Cụ thể, theo tờ trình của Chính phủ, về tiêu chuẩn Chiến sĩ thi đua cơ sở, dự thảo sửa đổi, điều chỉnh tiêu chuẩn “Đạt danh hiệu "Lao động tiên tiến” hoặc "Chiến sĩ tiên tiến” và có nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được cấp có thẩm quyền đánh giá hiệu quả theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đôi mới sáng tạo.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình báo cáo tại phiên họp

Dự thảo luật đề xuất giao Chính phủ quy định tỷ lệ xét tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”; quy định đối tượng, tỷ lệ đóng góp vào sáng kiến, nhiệm vụ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo để phù hợp với thực tiễn một số ngành, lĩnh vực đặc thù (y tế, giáo dục) có nhiều sáng kiến, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Nguyên tắc khen thưởng là “thành tích đến đâu khen thưởng đến đó, không nhất thiết phải được tặng hình thức khen thưởng ở mức thấp mới được tặng hình thức khen thưởng ở mức cao hơn”. Quy định nhằm gỡ bỏ rào cản hành chính, cho phép khen thưởng kịp thời, đặc biệt đối với các thành tích đột xuất, không cần phải chờ đợi quá trình tích lũy danh hiệu theo tuần tự.

Đồng thời, dự thảo luật làm rõ nguyên tắc chỉ khen thưởng "một lần, một hình thức” đối với một thành tích đột xuất hoặc chuyên đề, nhằm đảm bảo tính chính xác và tránh trùng lặp thành tích.

Chính phủ đề xuất bổ sung nguyên tắc “chú trọng khen thưởng cá nhân, tập thể có thành tích tiêu biểu, dám đổi mới, có giải pháp đột phá mang lại hiệu quả thiết thực vì lợi ích chung, đi đầu trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học và công nghệ”.

Cần làm rõ nguyên tắc

Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, việc sửa đổi, bổ sung dự án luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về sắp xếp tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời khắc phục các vướng mắc trên thực tiễn.

Cơ quan thẩm tra cũng tán thành việc bổ sung quy định về đặc khu, điều chỉnh thẩm quyền khen thưởng theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp và tăng cường phân cấp, phân quyền; tuy nhiên, đề nghị có hướng dẫn để bảo đảm thống nhất khi triển khai.

Về nguyên tắc thi đua, khen thưởng, dự thảo bổ sung nguyên tắc thành tích đến đâu khen thưởng đến đó, không nhất thiết phải khen thưởng mức thấp trước khi xét mức cao hơn và cho phép một danh hiệu hoặc hình thức khen thưởng được tặng nhiều lần cho cùng một đối tượng.

Thường trực cơ quan thẩm tra cho rằng việc bổ sung này liên quan đến hình thức khen thưởng. Vì vậy, đề nghị Chính phủ làm rõ tính cần thiết bổ sung nguyên tắc này và làm rõ việc bổ sung nguyên tắc này có phá vỡ tính nhất quán của hình thức khen thưởng tích lũy hay không.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ

Về danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc, Chiến sĩ thi đua bộ, ban, ngành, tỉnh, chiến sĩ thi đua cơ sở, cơ quan thẩm tra đề nghị cân nhắc việc giao Chính phủ quy định. Theo Quy định số 366 của Trung ương, tỷ lệ cá nhân được xếp loại “hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” bị khống chế không quá 20% số người được xếp loại “hoàn thành tốt nhiệm vụ”, trường hợp đơn vị có thành tích vượt trội cũng không quá 25%.

Quy định trên có thể làm phát sinh thêm điều kiện đối với danh hiệu thi đua, trong khi đây là điều kiện quan trọng để xét các danh hiệu và hình thức khen thưởng cao hơn, đặc biệt là khen thưởng công trạng. Vì vậy, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị nghiên cứu giải pháp bảo đảm tính ổn định, minh bạch và tránh khen thưởng tràn lan.

Về các loại hình khen thưởng, Thường trực Ủy ban cho rằng việc sửa quy định về khen thưởng công trạng có thể trùng lặp với khen thưởng quá trình cống hiến. Đồng thời, đề nghị không đổi tên “Khen thưởng phong trào thi đua” thành “Khen thưởng chuyên đề”, mà sửa thành “Khen thưởng phong trào thi đua theo chuyên đề” để phản ánh đúng bản chất của hình thức khen thưởng.

Ngọc Thành/VOV.VN