Chú trọng khen thưởng cá nhân, tập thể dám đổi mới

Sáng 18/3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng.

Thành tích đến đâu khen thưởng đến đó

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho biết, dự thảo luật dự kiến sửa đổi, bổ sung 48/96 điều của Luật Thi đua, khen thưởng, bố cục gồm 4 điều.

Theo Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình, nội dung cơ bản của dự thảo luật tập trung sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến tổ chức thi đua, danh hiệu thi đua và tiêu chuẩn danh hiệu thi đua.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình trình bày tờ trình của Chính phủ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng.

Dự thảo luật cũng quy định tiêu chuẩn hình thức khen thưởng; quy định về thẩm quyền khen thưởng; trách nhiệm và thẩm quyền đề nghị khen thưởng; phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính trong thi đua, khen thưởng, quỹ thi đua, khen thưởng.

Với lần sửa đổi này, Chính phủ đề xuất bổ sung nguyên tắc “chú trọng khen thưởng cá nhân, tập thể có thành tích tiêu biểu, dám đổi mới, có giải pháp đột phá mang lại hiệu quả thiết thực vì lợi ích chung, đi đầu trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ”.

Cụ thể, theo tờ trình của Chính phủ, về tiêu chuẩn Chiến sĩ thi đua cơ sở, dự thảo sửa đổi, điều chỉnh tiêu chuẩn đạt danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến” và có nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo được cấp có thẩm quyền đánh giá hiệu quả theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Dự thảo luật đề xuất giao Chính phủ quy định tỷ lệ xét tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”; quy định đối tượng, tỷ lệ đóng góp vào sáng kiến, nhiệm vụ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo để phù hợp với thực tiễn một số ngành, lĩnh vực đặc thù (y tế, giáo dục) có nhiều sáng kiến, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Nguyên tắc khen thưởng trong dự thảo luật cũng được đổi mới theo hướng “thành tích đến đâu khen thưởng đến đó, không nhất thiết phải được tặng hình thức khen thưởng ở mức thấp mới được tặng hình thức khen thưởng ở mức cao hơn”.

Theo đó, dự thảo giảm bớt sự ràng buộc vào tiêu chí "có liên tục từ 5 năm trở lên hoặc 10 năm trở lên được công nhận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ" đối với các hình thức Huân chương Lao động, Huân chương Bảo vệ Tổ quốc và Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, nhằm động viên kịp thời các tập thể hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Quy định này, theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, nhằm gỡ bỏ rào cản hành chính, cho phép khen thưởng kịp thời, đặc biệt đối với các thành tích đột xuất, không cần phải chờ đợi quá trình tích lũy danh hiệu theo tuần tự.

Dự thảo cũng thay thế tiêu chuẩn "tổ chức đảng, đoàn thể trong sạch, vững mạnh" bằng tiêu chuẩn "tổ chức đảng, đoàn thể được công nhận hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên". Điều này giúp các tập thể dễ dàng đáp ứng điều kiện tích lũy để xét tặng các hình thức khen thưởng cao của Nhà nước.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng.

Cân nhắc các tiêu chí khó định lượng

Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án luật này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đề nghị cân nhắc các tiêu chí như “dám đổi mới”, “có giải pháp đột phá” do khó định lượng và đánh giá tính khả thi của quy định giao người đứng đầu bộ, ngành, địa phương công nhận phạm vi ảnh hưởng toàn quốc của sáng kiến, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Dự thảo luật bổ sung nguyên tắc thành tích đến đâu khen thưởng đến đó, không nhất thiết phải khen thưởng mức thấp trước khi xét mức cao hơn và cho phép một danh hiệu hoặc hình thức khen thưởng được tặng nhiều lần cho cùng một đối tượng. Cho rằng việc bổ sung nguyên tắc này liên quan đến hình thức khen thưởng, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ làm rõ tính cần thiết và làm rõ việc bổ sung có phá vỡ tính nhất quán của hình thức khen thưởng tích lũy hay không.

Về danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc, Chiến sĩ thi đua bộ/ban/ngành/tỉnh, Chiến sĩ thi đua cơ sở, cơ quan thẩm tra đề nghị cân nhắc việc giao Chính phủ quy định.

Theo Quy định số 366-QĐ/TW của Trung ương, tỷ lệ cá nhân được xếp loại “hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” bị khống chế không quá 20% số người được xếp loại “hoàn thành tốt nhiệm vụ”, trường hợp đơn vị có thành tích vượt trội cũng không quá 25%.

Cơ quan thẩm tra cho rằng, quy định này có thể làm phát sinh điều kiện đối với danh hiệu thi đua, trong khi đây là điều kiện quan trọng để xét các danh hiệu và hình thức khen thưởng cao hơn, đặc biệt là khen thưởng công trạng. Vì vậy, đề nghị nghiên cứu giải pháp bảo đảm tính ổn định, minh bạch và tránh khen thưởng tràn lan.

Hoàng Yến