Đề xuất hàng loạt chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa

Trình bày Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, việc xây dựng Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương của Đảng và Nhà nước; khắc phục triệt để những hạn chế của quy định hiện hành; luật hóa các cơ chế, chính sách lớn có tính ổn định, lâu dài, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển.

 Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Đáng chú ý, căn cứ quan điểm, mục tiêu xây dựng và kết quả tham vấn cộng đồng doanh nghiệp, Chính phủ đề xuất nâng cấp và đổi tên thành Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn lý giải việc đổi tên này thể hiện sự thay đổi căn bản trong tư duy chính sách: Chuyển mạnh từ "hỗ trợ doanh nghiệp" sang "kiến tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp phát triển", phản ánh đúng định hướng của Đảng và Nhà nước cũng như tiệm cận xu hướng quốc tế.

Dự thảo luật gồm 5 chương, 35 điều, chuyển từ hỗ trợ dàn trải sang hỗ trợ theo nhu cầu và lộ trình nâng cấp trưởng thành của doanh nghiệp (từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp, từ siêu nhỏ lên nhỏ, từ nhỏ lên vừa và từ vừa lên lớn). Thước đo chính sách chuyển từ "số lượng doanh nghiệp được hỗ trợ" sang "sự phát triển, khả năng hấp thụ của doanh nghiệp sau hỗ trợ".

Đáng chú ý, hai nhóm chính sách hỗ trợ cụ thể được nêu trong dự thảo gồm: Nhóm chính sách hỗ trợ chung sẽ khơi thông các điểm nghẽn về tiếp cận vốn, mặt bằng, công nghệ, thị trường; mở rộng các kênh tài chính mới; hỗ trợ nghiên cứu, đổi mới công nghệ, chuyển đổi số; nâng cao năng lực đáp ứng thị trường và tham gia chuỗi cung ứng. Nhóm chính sách hỗ trợ trọng tâm tập trung vào các đối tượng ưu tiên tạo đột phá như: Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi giá trị, doanh nghiệp nhỏ và vừa kinh doanh bền vững và doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh.

Thẩm tra sơ bộ dự án luật, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội bày tỏ tán thành sự cần thiết ban hành Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa thay thế Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017; nhất trí với tên gọi mới là Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tuy nhiên, dự thảo có phạm vi tác động rộng, liên quan đến nhiều luật chuyên ngành. Cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát kỹ để bảo đảm tính đồng bộ; đối với quy định thuộc pháp luật chuyên ngành, chỉ quy định nguyên tắc hoặc dẫn chiếu, không quy định lại các nội dung đã được điều chỉnh đầy đủ.

 Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn báo cáo tại phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, việc sửa luật phải tạo ra bước đột phá về chính sách. Mục tiêu là chuyển từ hỗ trợ theo khả năng cung cấp của Nhà nước sang hỗ trợ theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp; lấy doanh nghiệp làm trung tâm và đo lường bằng kết quả đầu ra.

Theo Chủ tịch Quốc hội, đây là đạo luật đang được cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa rất mong đợi. Do đó, phải tạo được sự đột phá về chính sách, tập trung vào 4 vấn đề lớn: Thay đổi tiêu chí xác định đối tượng ưu tiên; khơi thông các điểm nghẽn về nguồn lực, tài chính, tín dụng, đất đai và hạ tầng; đổi mới phương thức hỗ trợ theo kết quả, không cào bằng; phát triển hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện, gắn với chuyển đổi số.

Về khơi thông nguồn lực tài chính, tín dụng, Chủ tịch Quốc hội xác định đây là điểm đột phá then chốt. Dự thảo khuyến khích tổ chức tín dụng cho vay dựa trên dòng tiền, chuỗi giá trị, tài sản vô hình, quyền sở hữu trí tuệ, tài sản số, thay vì chỉ dựa vào tài sản thế chấp là bất động sản; xây dựng chế độ kiểm toán đơn giản cho doanh nghiệp siêu nhỏ tương đồng hộ kinh doanh…

Đánh giá đây là những nội dung thực chất, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, nếu cơ chế cho vay dựa trên dữ liệu được thiết kế tốt, có bảo lãnh tín dụng hiệu quả, sẽ tạo điều kiện lớn cho doanh nghiệp nâng cao năng lực và mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng Thư ký, Trưởng ban Pháp chế của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam phát biểu tại phiên họp.

Tại phiên họp, ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng Thư ký, Trưởng ban Pháp chế của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, nên hướng vào những nhóm chính sách có thể tự thực hiện được ngay sau khi ban hành luật. Bởi thực tiễn từ luật năm 2017 cũng như nhiều luật khác cho thấy, có nhiều chính sách tốt như hỗ trợ tiền, hỗ trợ vốn, hỗ trợ đất đai, song khi xuống đến cấp cơ sở, doanh nghiệp thụ hưởng được rất ít.

VŨ DUNG