Đề xuất giảm thuế nhập xăng khẩu dầu về 0% để ứng phó với xung đột Trung Đông

Tại dự thảo Nghị định sửa đổi thuế suất nhập khẩu ưu đãi (MFN) với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào gửi Bộ Tư pháp thẩm định vào ngày 7-3, Bộ tài chính dự báo nguồn nhập khẩu xăng dầu có thể khan hiếm, dẫn tới đẩy giá mặt hàng này, gây rủi ro cho việc bảo đảm nguồn cung trong nước nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài.

Để ứng phó, cơ quan này đề xuất giảm thuế suất MFN từ 10% xuống 0% với xăng động cơ không pha chì (như RON 95) và các nguyên liệu pha chế xăng. Thuế này cũng hạ từ 7% xuống 0% với dầu diesel, nhiên liệu máy bay.

Ngoài ra, một số nguyên liệu pha chế xăng, hóa dầu như naphtha, reformate, condensate... cũng dự kiến được giảm thuế về 0%.

Nghị định này dự kiến có hiệu lực từ ngày ký đến hết này 30-4-2026. Trường hợp cần kéo dài, Bộ Công Thương sẽ đề xuất để Bộ Tài chính trình Chính phủ.

Theo tính toán dự trên kim ngạch nhập khẩu năm 2025, việc áp mức thuế mới sẽ khiến ngân sách giảm thu khoảng 1.024 tỉ đồng.

CPI Việt Nam có thể tăng 0,6% nếu giá dầu tăng thêm 10 đô la Mỹ/thùng do xung đột. Ảnh: TL

Hiện, xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã tạo tác động mạnh đến hoạt động kinh doanh xăng dầu trên thế giới. Đặc biệt, việc eo biển Hormuz bị phong tỏa khiến khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ khu vực Trung Đông không thể vận chuyển đến các nhà máy lọc dầu, nhất là tại châu Á.

Hệ quả là nhiều nhà máy lọc dầu trong khu vực phải cắt giảm công suất, sử dụng nguồn dự trữ dầu thô và hạn chế xuất khẩu sản phẩm xăng dầu. Việc này khiến giá nhiên liệu tiếp tục bị đẩy lên cao.

Với Việt Nam một số nhà máy lọc dầu nguy cơ gặp khó khăn do nguồn cung dầu thô nhập khẩu thiếu hụt, rủi ro không thực hiện được các hợp đồng giao hàng hiện hữu.

Hiện phần lớn xăng dầu nhập khẩu vào Việt Nam đến từ các nước ASEAN và Hàn Quốc, với mức thuế suất 0% theo các hiệp định thương mại tự do. Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị thu hẹp, việc mua xăng dầu thành phẩm từ các thị trường này gặp khó khăn. Bộ Tài chính đánh giá việc điều chỉnh thuế nhập khẩu MFN là giải pháp giúp doanh nghiệp đầu mối có thêm động lực tìm kiếm, nhập khẩu xăng dầu từ các thị trường chưa có FTA với Việt Nam. Đây cũng là giải pháp nhằm ổn định nguồn cung, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Theo số liệu của Cục Hải quan, năm ngoái Việt Nam nhập khẩu khoảng 9,9 triệu tấn xăng dầu thành phẩm các loại, với kim ngạch hơn 6,8 tỉ đô la Mỹ. Trong đó, diesel chiếm tỷ trọng lớn nhất, với 3,3 tỉ đô la, xăng khoảng 1,6 tỉ đô la, nhiên liệu bay khoảng 1,5 tỉ đô la, dầu mazut khoảng 0,4 tỉ đô la. Nguồn nhập lớn nhất chủ yếu đến từ Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc, Malaysia.

Việt Nam cũng nhập khẩu hơn 14,1 triệu tấn dầu thô, trị giá hơn 7,7 tỉ đô la, với Kuwait là nhà cung cấp dầu thô lớn nhất, chiếm khoảng 80% sản lượng.

Vân Phong