Kích hoạt các giải pháp bảo đảm nguồn cung xăng dầu

Các địa phương tăng cường kiểm tra, bảo đảm nguồn cung và ngăn chặn các hành vi đầu cơ, găm hàng. Ảnh minh họa

Nỗ lực bảo đảm nguồn cung trong bối cảnh thị trường biến động

Theo thông tin từ Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng, xung đột tại Trung Đông đang khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu biến động mạnh. Giá xăng dầu tại nhiều quốc gia tăng cao chỉ trong thời gian ngắn, phản ánh mức độ tác động trực tiếp của tình hình địa chính trị tới thị trường năng lượng.

Tại Mỹ, giá xăng tăng từ 0,88 đến 1 USD/lít, tương đương khoảng 11%; giá dầu tăng 1,14 USD/lít, tương đương 15%. Tại Lào, giá xăng tăng từ 3.150 đến 3.810 kíp/lít (tăng 11–15% tùy loại), trong khi giá dầu tăng 7.380 kíp/lít, tương đương khoảng 33%.

Ở Thái Lan, giá xăng tăng khoảng 1,5 baht/lít, tương đương 4–8% tùy loại; giá dầu tăng khoảng 4,2 baht/lít, tương đương 14%. Trung Quốc ghi nhận mức tăng khoảng 8–12% tùy loại, còn tại Pháp mức tăng dao động 8–15%.

Trong nước, hai nhà máy lọc hóa dầu là Dung Quất và Nghi Sơn đang đáp ứng khoảng 70% nhu cầu tiêu thụ. Theo báo cáo, Nhà máy lọc dầu Dung Quất hiện cơ bản không bị ảnh hưởng trực tiếp về nguồn dầu thô và đủ nguyên liệu sản xuất đến hết tháng 4-2026. Trong khi đó, Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn có một phần nguồn dầu thô phụ thuộc vào Kuwait nên tiềm ẩn rủi ro nhất định. Tuy nhiên, lượng tồn kho cùng các lô hàng đã vận chuyển hiện vẫn bảo đảm duy trì hoạt động sản xuất trong thời gian tới. Đồng thời, nhà máy cũng đang tích cực tìm kiếm các nguồn cung bổ sung.

Bên cạnh nguồn sản xuất trong nước, Việt Nam nhập khẩu khoảng 30% nhu cầu xăng, dầu phục vụ thị trường. Theo báo cáo của các thương nhân đầu mối, nguồn nhập khẩu trong tháng 3-2026 cơ bản được bảo đảm. Tuy nhiên, sang tháng 4-2026, hoạt động nhập khẩu có thể gặp nhiều khó khăn hơn do giá xăng dầu tăng cao và một số quốc gia có xu hướng hạn chế xuất khẩu để bảo đảm an ninh năng lượng.

Trong bối cảnh đó, công tác điều hành giá xăng dầu trong nước được triển khai bám sát diễn biến của thị trường thế giới. Song song với điều hành giá, các địa phương cũng tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường nhằm bảo đảm nguồn cung và ngăn chặn các hành vi đầu cơ, găm hàng.

Tại Hà Nội, các doanh nghiệp đầu mối như Petrolimex, PVOIL và Tổng công ty Xăng dầu quân đội cho biết, nguồn cung hiện tại cũng như dự báo trong những ngày tới cơ bản ổn định. Tuy nhiên, lượng bán ra từ ngày 4 đến 8-3 tăng khoảng 50% so với bình quân tháng 1-2026 do tâm lý tích trữ của một bộ phận người dân.

Trong ngày 7-3, có 17 cửa hàng bán lẻ trên địa bàn tạm ngưng bán một số mặt hàng do hết hàng cục bộ, song đã nhanh chóng được bổ sung nguồn cung và hoạt động trở lại trong chiều cùng ngày. Cơ quan quản lý thị trường cũng ghi nhận tình trạng người dân mua xăng bằng can, thùng để tích trữ, thậm chí xuất hiện việc bán xăng bằng chai, lọ ở khu vực gần cửa hàng xăng dầu. Các lực lượng chức năng đã kịp thời kiểm tra, xử lý.

Tại thành phố Hồ Chí Minh, thị trường xăng dầu nhìn chung ổn định, các cửa hàng vẫn mở cửa phục vụ bình thường và chưa phát hiện hiện tượng đầu cơ, găm hàng. Tình hình tương tự cũng được ghi nhận tại Cần Thơ, Đà Nẵng, Huế và nhiều địa phương khác.

Một số địa phương như Thanh Hóa, Nghệ An ghi nhận lượng tiêu thụ tăng mạnh, có nơi tăng 80–100%, thậm chí trên 100% so với trước đây. Nguyên nhân chủ yếu do tâm lý lo ngại thiếu nguồn cung hoặc giá tiếp tục tăng cao.

Ngoài ra, tại một số tỉnh biên giới như Tây Ninh, Gia Lai, Nghệ An đã xuất hiện hiện tượng người dân từ các nước lân cận sang mua xăng dầu do giá bán tại Việt Nam thấp hơn. Cụ thể, giá xăng RON95 tại Campuchia khoảng 31.000 đồng/lít, trong khi tại Việt Nam là 27.047 đồng/lít; tại Lào giá xăng khoảng 39.000 đồng/lít và dầu diesel khoảng 36.600 đồng/lít.

Mức tăng giá xăng dầu tại một số quốc gia trên thế giới. Nguồn: Bộ Công Thương

Triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng

Trước những biến động phức tạp của thị trường năng lượng toàn cầu, Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng đã kiến nghị triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong ngắn hạn cũng như lâu dài.

Trước mắt, thực hiện các giải pháp đã được Chính phủ cho phép tại Nghị quyết 36/NQ-CP nhằm đa dạng hóa nguồn cung dầu thô cho các nhà máy lọc dầu, bảo đảm duy trì hoạt động ở công suất cao. Các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu phải thực hiện nghiêm túc tổng nguồn xăng dầu tối thiểu năm 2026 và bảo đảm đầy đủ nguồn cung cho hệ thống phân phối.

Cùng với đó, lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, đặc biệt tại những khu vực có nhu cầu tiêu thụ tăng đột biến hoặc có dấu hiệu đầu cơ, găm hàng. Việc phối hợp giữa lực lượng quản lý thị trường, công an và biên phòng được coi là giải pháp quan trọng nhằm ngăn chặn tình trạng găm hàng, nâng giá bất hợp lý hoặc xuất khẩu lậu xăng dầu.

Các doanh nghiệp đầu mối cũng được yêu cầu chủ động tìm kiếm nguồn nhập khẩu để bảo đảm kế hoạch cung ứng trong quý I-2026, đồng thời chuẩn bị phương án bổ sung nguồn cung cho các tháng tiếp theo.

Về điều hành giá, Bộ Công Thương đang phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng phương án bình ổn giá xăng dầu trình Chính phủ. Tùy theo diễn biến của thị trường, các phương án điều chỉnh thuế, phí hoặc sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu có thể được xem xét nhằm hạn chế tác động tiêu cực tới nền kinh tế.

Một giải pháp quan trọng khác là đa dạng hóa nguồn dầu thô cho Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn nhằm giảm phụ thuộc vào một số nguồn cung truyền thống. Đồng thời, tận dụng tối đa nguồn dầu thô và condensate trong nước để hạn chế tác động từ biến động giá dầu và chi phí vận chuyển.

Bên cạnh đó, cần đẩy nhanh việc đưa vào vận hành các nhà máy sản xuất condensate và ethanol để bổ sung nguồn nguyên liệu cho pha chế, phối trộn xăng, dầu. Lộ trình triển khai nhiên liệu sinh học cũng cần được thúc đẩy nhằm giảm dần phụ thuộc vào xăng khoáng.

Về tài chính và tín dụng, Ngân hàng Nhà nước được đề nghị chuẩn bị nguồn ngoại tệ cho hoạt động nhập khẩu xăng dầu, đồng thời nghiên cứu chính sách lãi suất ưu đãi đối với các doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng nhằm bảo đảm nguồn cung cho thị trường.

Trong dài hạn, Việt Nam cần đẩy nhanh việc xây dựng và bổ sung dự trữ xăng dầu quốc gia, đồng thời hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa Nhà nước và doanh nghiệp trong việc dự trữ và sử dụng nguồn dự trữ khi cần thiết.

Song song với các giải pháp về nguồn cung, việc tiết kiệm và sử dụng năng lượng hiệu quả cũng đóng vai trò quan trọng. Các cơ quan chức năng khuyến khích người dân ưu tiên sử dụng phương tiện giao thông công cộng, xe điện và nhiên liệu sinh học nhằm giảm phụ thuộc vào xăng dầu truyền thống.

Công tác truyền thông cũng cần được đẩy mạnh nhằm giúp người dân hiểu rõ tình hình thị trường, tránh tâm lý hoang mang hoặc tích trữ xăng dầu không cần thiết. Khi tâm lý thị trường ổn định, nguy cơ xảy ra các biến động bất thường về cung - cầu cũng sẽ được hạn chế.

Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ sản xuất, nhập khẩu, điều hành giá đến kiểm soát thị trường và thúc đẩy tiết kiệm năng lượng, Việt Nam đang nỗ lực bảo đảm nguồn cung xăng dầu ổn định, góp phần giữ vững an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh thị trường thế giới nhiều biến động.

Bảo Hân