ĐBQH hiến kế hoàn thiện quy định cấm kinh doanh khí N2O, tránh ảnh hưởng doanh nghiệp hợp pháp

Ủng hộ cấm kinh doanh khí N2O nhưng cần hướng dẫn cụ thể

Chiều 5/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Theo dự thảo, phần lớn các quy định của luật sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Riêng quy định cấm kinh doanh khí N2O và một số nội dung chuyển tiếp sẽ có hiệu lực ngay từ ngày luật được ký ban hành.

Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng) bày tỏ đồng tình với chủ trương xử lý khẩn trương tình trạng lạm dụng khí N2O. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng nếu quy định cấm có hiệu lực ngay mà chưa có văn bản hướng dẫn đầy đủ thì có thể phát sinh lúng túng trong quá trình thực hiện.

ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga - Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng. Ảnh: Media Quốc hội

Theo đại biểu, cần sớm ban hành hướng dẫn làm rõ phạm vi cấm, các trường hợp sử dụng hợp pháp được loại trừ, quy định về chứng từ chứng minh mục đích sử dụng, trách nhiệm của người bán, người mua cũng như cơ chế phối hợp giữa lực lượng Công an, Quản lý thị trường, ngành Y tế và Công Thương trong kiểm tra, xử lý vi phạm. Đồng thời, cần làm rõ mối quan hệ giữa quy định mới với pháp luật về hóa chất, an toàn thực phẩm và xử lý vi phạm hành chính.

Đại biểu cũng đề nghị quy định cụ thể phương án xử lý đối với các giấy phép kinh doanh còn hiệu lực, hồ sơ đang giải quyết, phí, lệ phí đã nộp cũng như các vụ việc thanh tra, kiểm tra đang được tiến hành khi một số ngành, nghề được bãi bỏ điều kiện kinh doanh. Riêng đối với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thị thực đang hoạt động cần có thời gian chuyển tiếp phù hợp.

Các ĐBQH dự Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất chiều 5/8. Ảnh: Media Quốc hội

Cùng quan điểm, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) cho rằng dự thảo chưa quy định rõ trường hợp sử dụng khí N2O phục vụ sản xuất công nghiệp, công nghệ cao và các mục đích hợp pháp khác. Điều này có thể dẫn đến cách hiểu mọi hoạt động kinh doanh, cung cấp N2O ngoài các trường hợp được liệt kê đều phải đáp ứng điều kiện kinh doanh.

Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo thiết kế cơ chế quản lý theo mục đích sử dụng, đối tượng sử dụng và khả năng truy xuất nguồn gốc, thay vì áp dụng điều kiện kinh doanh đối với toàn bộ chuỗi cung ứng.

Cần thống nhất với Bộ luật Hình sự và bảo đảm hoạt động sản xuất hợp pháp

Đại biểu Lê Hoàng Anh (Đoàn Gia Lai) bày tỏ ủng hộ việc cấm kinh doanh khí N2O, đồng thời dẫn số liệu cho biết chỉ trong hơn một năm, lực lượng Công an đã khởi tố 48 vụ án với 338 bị can liên quan đến hành vi này, hiện chủ yếu xử lý theo các quy định về hàng cấm.

Tuy nhiên, theo đại biểu, N2O hiện chưa được xác định là chất ma túy hay tiền chất ma túy. Vì vậy, việc cấm đầu tư kinh doanh chỉ ngăn chặn hoạt động đăng ký kinh doanh hợp pháp, trong khi chưa thể tự động xử lý các hành vi mua bán trái phép.

ĐBQH Lê Hoàng Anh - Đoàn Gia Lai. Ảnh: Media Quốc hội

Đại biểu cũng lưu ý dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) đang được Quốc hội cho ý kiến và dự kiến thông qua vào tháng 10 tới, trong khi quy định cấm kinh doanh khí N2O của Luật Đầu tư lại có hiệu lực ngay sau khi ban hành. Do đó, cần bảo đảm sự thống nhất giữa hai đạo luật.

Theo đại biểu, Bộ Tài chính và Bộ Công an cần phối hợp để quy định về ngoại lệ trong Luật Đầu tư thống nhất với khái niệm "mục đích trái pháp luật" trong Bộ luật Hình sự. Đồng thời, nghị định hướng dẫn cần quy định rõ chỉ xử lý người bán khi họ biết hoặc có cơ sở để biết người mua sử dụng khí N2O vào mục đích trái pháp luật, tránh suy diễn trách nhiệm đối với những trường hợp người bán không thể biết mục đích sử dụng thực tế.

ĐBQH Trần Thị Thu Phước - Đoàn Quảng Ngãi. Ảnh: Media Quốc hội

Trong khi đó, đại biểu Trần Thị Thu Phước (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi) bày tỏ thống nhất cao với việc bổ sung hoạt động kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế vào danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh. Theo đại biểu, quy định này sẽ cụ thể hóa Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ để các cơ quan chức năng tăng cường phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Đại biểu đánh giá cách tiếp cận của dự thảo là phù hợp khi vừa cấm hành vi lạm dụng khí N2O phục vụ mục đích vui chơi, giải trí, vừa cho phép tiếp tục sử dụng loại khí này trong các lĩnh vực y tế, công nghiệp thực phẩm, kiểm nghiệm và nghiên cứu khoa học. Cách quy định này vừa đáp ứng yêu cầu quản lý chặt chẽ, vừa bảo đảm không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp và nhu cầu sử dụng chính đáng của xã hội.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng bày tỏ đồng tình với đề xuất bổ sung hoạt động của các cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thu thập vào danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

Lê Bảo