ĐBQH đề xuất bổ sung chỉ tiêu về nhân lực cho trạm y tế

Sáng 20/8, tiếp tục đợt 2 Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại tổ về việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035.

Bổ sung các chỉ tiêu về nhân lực y tế cơ sở

Tham gia thảo luận, Đại biểu Nguyễn Vũ Trung (Đoàn ĐBQH TP.HCM) đề nghị việc hợp nhất phải tạo thành một chương trình tích hợp thực chất, lấy kết quả phát triển con người, mức độ cải thiện đời sống nhân dân làm thước đo.

Theo đại biểu, cần bổ sung nguyên tắc tích hợp thực chất các mục tiêu, nhiệm vụ có cùng đối tượng, địa bàn và kết quả đầu ra; hạn chế phân chia ngân sách theo ngành. Một xã nghèo không nên phải lập nhiều kế hoạch riêng về sinh kế, dinh dưỡng, trẻ em, trường học, y tế, nước sạch..., mà cần một kế hoạch phát triển tích hợp, một hệ chỉ tiêu và một đầu mối chịu trách nhiệm về kết quả.

Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất sáng 20/8. Ảnh: Media Quốc hội

Về y tế và dân số, ông đề nghị sửa chỉ tiêu về năng lực của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) theo hướng "đủ năng lực phát hiện các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm", bởi phát hiện bệnh không chỉ dựa vào xét nghiệm mà còn nhiều kỹ thuật, biện pháp khác.

Đại biểu cũng đề nghị bổ sung các chỉ tiêu về nhân lực y tế cơ sở, như tỷ lệ trạm y tế bảo đảm nhân lực theo vị trí việc làm và phạm vi dịch vụ, tỷ lệ trạm có bác sĩ, tỷ lệ dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu thiết yếu được cung cấp tại cơ sở.

ĐBQH Nguyễn Vũ Trung - Đoàn ĐBQH TP.HCM. Ảnh: Media Quốc hội

Đối với mục tiêu tăng tỷ suất sinh, ông cho rằng cần cân nhắc do mức sinh giữa các địa phương rất khác nhau. Thay vào đó, nên duy trì mức sinh thay thế trên phạm vi quốc gia, tăng mức sinh ở nơi có mức sinh thấp, duy trì hợp lý tại nơi đạt mức sinh thay thế và tiếp tục giảm ở địa phương có mức sinh cao.

Về phân bổ ngân sách, đại biểu đề nghị công thức phải tính đến nhu cầu thiếu hụt, mức độ khó khăn, kết quả đầu ra và năng lực thực hiện, trong đó nhu cầu thiếu hụt cần có trọng số lớn. Ông đề xuất xây dựng "Chỉ số thiếu hụt phát triển đa chiều cấp xã", đánh giá tổng hợp các lĩnh vực như nghèo, nước sạch, nhà ở, giao thông, y tế, dinh dưỡng, giáo dục, việc làm, văn hóa và chuyển đổi số.

Cuối cùng, đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế đặc thù cho y tế và giáo dục, như thuê dịch vụ bảo trì thiết bị, mua hóa chất theo máy, xét nghiệm liên thông, Telehealth, hợp đồng bác sĩ tại vùng khó khăn; đồng thời đẩy mạnh đặt hàng đào tạo, hợp tác trường - doanh nghiệp, dùng chung phòng thí nghiệm, dịch vụ số và nhân sự trong giáo dục.

Tích hợp chương trình mục tiêu quốc gia phải thực chất

ĐBQH Nguyễn Xuân Nghiêm (đoàn TP. Đà Nẵng) thống nhất cao với chủ trương tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành một chương trình tổng thể, qua đó tạo thuận lợi hơn cho cấp cơ sở và người dân trong triển khai, thụ hưởng chính sách.

Đại biểu đề nghị việc tích hợp phải thực chất, tạo ra phương thức quản trị và điều phối nguồn lực thống nhất, không chỉ dừng ở hợp nhất nguồn vốn. Nếu các nhóm nhiệm vụ vẫn được xây dựng, phân bổ và thực hiện theo những cách riêng, địa phương có thể vẫn phải triển khai nhiều kế hoạch, quy trình khác nhau.

ĐBQH Nguyễn Xuân Nghiêm (đoàn TP Đà Nẵng). Ảnh: Media Quốc hội

Về phân cấp, ông cho rằng phân cấp mạnh là đúng hướng nhưng phải gắn với năng lực, nguồn lực và trách nhiệm thực hiện. Đại biểu đồng tình với nguyên tắc "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", song cần tính đến khả năng thực hiện của từng địa bàn.

Từ thực tiễn các xã miền núi, ông cho biết nhiều địa phương có diện tích rộng, dân cư phân tán, nhiều thôn bản, giao thông khó khăn, số lượng dự án lớn, trong khi bộ máy chuyên môn mỏng, biên chế hạn chế.

"Nếu thiết kế một cơ chế phân cấp giống nhau cho tất cả các xã mà không tính đến diện tích, dân số, mức độ phân tán, số lượng dự án và năng lực thì cùng một thẩm quyền được giao nhưng khả năng thực hiện sẽ khác nhau", đại biểu nêu.

Do đó, ông đề nghị Nghị quyết xác định rõ nguyên tắc phân cấp phải đi đôi với năng lực, nguồn lực và thẩm quyền; đồng thời giao Chính phủ quy định cụ thể tiêu chí đánh giá năng lực, cơ chế hỗ trợ và lộ trình phân cấp.

Đại biểu nhấn mạnh, trong quá trình hoàn thiện Nghị quyết và tổ chức thực hiện chương trình, việc đổi mới mô hình quản lý địa giới hành chính và phương thức phân bổ nguồn lực cần hướng tới mục tiêu cuối cùng là đưa chính sách đến với người dân hiệu quả hơn.

Lê Bảo