Đẩy nhanh lộ trình sử dụng nhiên liệu sinh học

Mở rộng sử dụng xăng sinh học, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng

Hướng tới an ninh năng lượng

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính và thực hiện các cam kết quốc tế về trung hòa carbon đang trở thành nhiệm vụ cấp thiết đối với nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Cùng với đó, gần đây những biến động khó lường của tình hình thế giới, đặc biệt là các xung đột vũ trang đang tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Trước thực tế đó, việc chủ động đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và phát triển các nguồn năng lượng thay thế được xem là giải pháp mang tính chiến lược.

Trong bức tranh chuyển dịch năng lượng, nhiên liệu sinh học, đặc biệt xăng sinh học đang được nhiều quốc gia lựa chọn như một hướng đi khả thi nhằm giảm phát thải và nâng cao tính tự chủ về năng lượng. Với Việt Nam, việc thúc đẩy sử dụng xăng sinh học không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn mở ra nhiều cơ hội phát triển kinh tế, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp và công nghiệp chế biến...

Theo Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, xăng sinh học được đánh giá là một giải pháp hiệu quả với chi phí hợp lý để giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông. Ưu điểm của loại nhiên liệu này là có thể sử dụng trực tiếp trên các phương tiện hiện hữu mà không đòi hỏi thay đổi lớn về động cơ hay hạ tầng phân phối xăng dầu. Bên cạnh lợi ích môi trường, phát triển nhiên liệu sinh học còn góp phần tạo đầu ra ổn định cho các sản phẩm nông nghiệp như sắn, mía và ngô… những nguyên liệu chính để sản xuất ethanol nhiên liệu.

Hiện, Việt Nam có nguồn nguyên liệu tương đối dồi dào để phục vụ sản xuất ethanol. Mỗi năm cả nước sản xuất khoảng 5 triệu tấn sắn, trong đó khoảng 1,3 triệu tấn được sử dụng cho các nhà máy ethanol. Theo dự báo, đến cuối năm 2026, nguồn cung ethanol trong nước có thể đáp ứng khoảng 45% nhu cầu thị trường, phần còn lại được bổ sung từ nguồn nhập khẩu. Điều này được cho là đủ để bảo đảm nguồn cung khi xăng E10 được triển khai rộng rãi trên toàn quốc.

Việc thúc đẩy sử dụng xăng sinh học như E5 hay E10 không chỉ giúp giảm phát thải khí nhà kính so với xăng khoáng truyền thống mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học. Đồng thời, quá trình này cũng tạo thêm việc làm, thúc đẩy sản xuất nông nghiệp và góp phần phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt tại các vùng nguyên liệu trong cả nước.

Đẩy nhanh lộ trình triển khai xăng E10

Nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang sử dụng nhiên liệu sinh học, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT quy định áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam, thay thế lộ trình trước đây theo Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Mới đây, tại Đà Nẵng, Bộ Công Thương đã tổ chức hội nghị triển khai lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống trong giai đoạn mới. Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) nhấn mạnh, việc thúc đẩy sử dụng xăng sinh học E5, E10 mang lại nhiều lợi ích cả về môi trường lẫn kinh tế - xã hội. Theo bà Giang, việc mở rộng sử dụng xăng sinh học không chỉ giúp giảm phát thải khí nhà kính so với xăng khoáng truyền thống mà còn kích thích phát triển ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học, tạo đầu ra ổn định cho sản xuất nông nghiệp, tạo việc làm và góp phần phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt tại các vùng nguyên liệu.

Thực tế cho thấy, xăng E5 RON92 đã được phân phối trên toàn quốc từ năm 2018. Trong khi đó, xăng E10 RON95 đã được triển khai thí điểm tại một số khu vực từ năm 2025. Nhiều quốc gia trên thế giới như Mỹ, Brazil, các nước châu Âu, Trung Quốc, Thái Lan hay Philippines… cũng đã sử dụng rộng rãi các loại xăng sinh học như E10, E15 hoặc E20 từ nhiều năm trước.

Theo lộ trình tại Thông tư số 50/2025/TT-BCT, từ ngày 1/6/2026, xăng E10 sẽ được triển khai áp dụng trên phạm vi toàn quốc đối với xăng không chì dùng cho động cơ. Trong khi đó, xăng E5 vẫn tiếp tục được lưu hành đến hết năm 2030 nhằm bảo đảm giai đoạn chuyển tiếp ổn định cho thị trường.

Ở góc độ doanh nghiệp, tại miền Trung, Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng - Quốc gia (Petrovietnam), đang tích cực chuẩn bị cho việc sản xuất và cung ứng xăng E10. Theo đại diện BSR, việc triển khai lộ trình sản xuất xăng E10 không chỉ là yêu cầu thực hiện chủ trương của Chính phủ và Bộ Công Thương, mà còn là bước đi tất yếu trong quá trình chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh hơn, sạch hơn và bền vững hơn. Đối với doanh nghiệp sản xuất như BSR, phát triển xăng sinh học không chỉ là câu chuyện thị trường mà còn gắn với trách nhiệm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, thích ứng với xu thế giảm phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành lọc hóa dầu Việt Nam.

Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia, để việc triển khai xăng E10 đạt hiệu quả, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành và địa phương trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật và tăng cường giám sát chất lượng nhiên liệu. Đồng thời, công tác truyền thông cũng cần được đẩy mạnh nhằm giúp người tiêu dùng hiểu rõ lợi ích của xăng sinh học, qua đó tạo sự đồng thuận xã hội và thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng bền vững tại Việt Nam… Đây sẽ là những yếu tố quan trọng để bảo đảm quá trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học diễn ra thuận lợi, góp phần thực hiện các mục tiêu về môi trường, an ninh năng lượng và phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.

Nghi Lộc