Đẩy mạnh chuyển đổi số trong phát triển văn hóa

Các nghệ sĩ biểu diễn trong chương trình Hò Dô 2025 (Ảnh MẠNH HẢO)

Công ty Cổ phần 1Creators (thành viên thuộc Tập đoàn YeaH1) và Công ty Trách nhiệm hữu hạn Circle Việt Nam Technologies vừa ký kết Biên bản hợp tác giữa hai đơn vị.

“Cú bắt tay” chiến lược giữa công ty công nghệ tài chính và công ty truyền thông sáng tạo đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc kết hợp thế mạnh của đơn vị dẫn đầu về nội dung số và doanh nghiệp chuyên cung cấp giải pháp công nghệ tài chính (Fintech), hướng tới mục tiêu trao quyền tài chính cho hàng trăm nghìn nhà sáng tạo nội dung và thế hệ trẻ tại Việt Nam.

Trước đó, Công ty Cổ phần 1Creators cũng ký kết hợp tác với MobiFone Thành phố Hồ Chí Minh về phát triển hạ tầng số, nền tảng công nghệ. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng để đơn vị này đưa công nghệ vào phát triển nền công nghiệp văn hóa giải trí tại Việt Nam, đem lại trải nghiệm văn hóa lành mạnh, phong phú và an toàn cho khán giả, đúng theo tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Sau khi hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế lớn nhất Việt Nam, có thị trường công nghiệp văn hóa sôi động, thu hút các nguồn lực đầu tư vào dịch vụ văn hóa trên các lĩnh vực trọng yếu như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, quảng cáo, mỹ thuật, thiết kế, du lịch văn hóa, truyền thông đa phương tiện, xuất bản phẩm…

Trong đó, cộng đồng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa đã có những đóng góp tích cực. Với tư duy phát triển năng động, sáng tạo, các doanh nghiệp đã chủ động thích ứng, đổi mới phương thức hoạt động, vừa góp phần gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, vừa sáng tạo nhiều sản phẩm, dịch vụ văn hóa-nghệ thuật chất lượng, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ ngày càng cao, đa dạng của nhân dân thành phố.

Nhiều doanh nghiệp đẩy mạnh chuyển đổi số, áp dụng công nghệ hiện đại để đưa sản phẩm văn hóa Việt Nam ra thế giới, khẳng định vị thế của văn hóa Việt, đóng góp thiết thực vào sự phát triển kinh tế-xã hội của thành phố nói riêng và cả nước nói chung. Bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, thành phố có ngành công nghiệp nội dung được xem là đứng đầu cả nước.

Nhiều doanh nghiệp sáng tạo nội dung đang nắm giữ sức ảnh hưởng lớn, góp phần phát triển mạnh mẽ các lĩnh vực kinh tế số. Đặc biệt, trí tuệ nhân tạo (AI) đang được tích hợp sâu rộng vào sản xuất nội dung công nghiệp sáng tạo, góp phần đưa kinh tế số của thành phố phát triển. Không chỉ cộng đồng doanh nghiệp, các cơ quan báo chí, truyền thông, đơn vị trên địa bàn cũng áp dụng nhiều công nghệ để nâng cao chất lượng nội dung trong kỷ nguyên số.

Tại Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, hàng chục nghìn hiện vật quý hiếm đã được số hóa bằng công nghệ 3D, giúp khách tham quan tra cứu thông tin qua mã QR và trải nghiệm không gian bảo tàng ảo bằng điện thoại. Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh với màn hình cảm ứng và thiết bị AR cho phép người xem khám phá các lớp phác họa ẩn dưới tranh sơn dầu hoặc xem quy trình sáng tác qua video tương tác.

Việc ứng dụng công nghệ này đã tạo nên một không gian trưng bày sinh động, không chỉ thu hút du khách quốc tế mà còn khơi gợi hứng thú học hỏi nơi giới trẻ. Mới đây, Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (HTV) và Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Dịch vụ Kỹ thuật Truyền thông HTV thông báo vở cải lương kinh điển “Tiếng trống Mê Linh” bản màu sẽ được phát sóng phục vụ khán giả nhân ngày Giỗ Tổ Hùng Vương năm nay.

Vở cải lương “Tiếng trống Mê Linh” của Đoàn Thanh Minh là một trong những tác phẩm tiêu biểu của sân khấu cải lương Việt Nam, được nhà đài thu hình vào năm 1978, bản đen trắng. Tuy nhiên, theo thời gian, bản ghi hình cũ đã bị mờ nhòe, chất lượng hình ảnh không còn đáp ứng được nhu cầu thưởng thức ngày càng cao của khán giả.

Trước thực tế đó, HTV đã triển khai dự án phục chế màu toàn bộ vở diễn với thời lượng chương trình 160 phút bằng công nghệ hiện đại. “Việc phục chế vở diễn đổi từ trắng đen sang màu mang đến diện mạo mới mẻ, giúp hình ảnh trở nên rõ nét, gần gũi hơn với thị hiếu khán giả hiện đại, đặc biệt là thế hệ trẻ”, ông Nguyễn Quốc Bình, Phó Tổng Giám đốc HTV cho biết.

Tuy nhiên, theo bà Thanh Thúy, đầu tư cho hạ tầng phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa dù được quan tâm hơn trong thời gian qua nhưng vẫn chưa đồng bộ, trong đó bao gồm các dịch vụ văn hóa như phim trường, nhà hát, trung tâm trưng bày triển lãm, cơ sở đào tạo chuyên ngành công nghiệp văn hóa…

Trong kỷ nguyên số, sở hữu trí tuệ đóng vai trò định hình giá trị và phát triển bền vững cho các lĩnh vực nội dung, thế nhưng vấn đề vi phạm bản quyền, sở hữu trí tuệ vẫn đang diễn biến phức tạp. Bên cạnh đó, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo chưa được ứng dụng rộng rãi và mạnh mẽ vào các hoạt động phát triển công nghiệp văn hóa.

Thành phố Hồ Chí Minh đang hoàn thiện Chiến lược phát triển ngành công nghiệp văn hóa mới đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 trên cơ sở Quy hoạch không gian phát triển mới của thành phố. Theo đó, thành phố sẽ đẩy mạnh liên kết vùng, cộng đồng quốc tế để tạo động lực cho công nghiệp văn hóa phát triển.

Chú trọng xây dựng các sản phẩm nghệ thuật, du lịch văn hóa đặc trưng, mang tầm vóc quốc gia, quốc tế với giải pháp kết hợp giá trị di sản văn hóa phi vật thể và lễ hội truyền thống thành các sản phẩm công nghiệp văn hóa chủ lực, tạo ra những chuỗi sản phẩm du lịch văn hóa chất lượng cao.

Đặc biệt, để định vị bản sắc văn hóa thành phố, việc đổi mới phương thức quản lý văn hóa, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là rất quan trọng. Thành phố sẽ hình thành Trung tâm đổi mới sáng tạo về văn hoánghệ thuật, sáng tạo nghệ thuật số, văn hóa số, đồng thời chuẩn hóa và số hóa toàn diện di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị cao.

Song song đó, tập trung phát triển hạ tầng số, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), công nghệ thực tế ảo (Virtual Reality - VR)… trong sản xuất, phân phối, tiêu dùng văn hóa phẩm và quản lý văn hóa cùng với xây dựng thiết chế “văn hóa số”, “bảo tàng mở”, “nhà hát di động”, “thư viện số” thân thiện với mọi lứa tuổi.

LINH NGUYỄN