Đầu tư tài sản số cần bền vững, minh bạch

Bước chuyển mình của tài sản số

Tháng 1/2026 đánh dấu một thời khắc quan trọng đối với thị trường tài chính công nghệ tại Việt Nam khi Luật Công nghiệp Công nghệ số chính thức có hiệu lực và Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về thí điểm thị trường tài sản mã hóa được Chính phủ thúc đẩy.

Khái niệm "tài sản số" giờ đây không còn nằm trong vùng xám, mà đã và đang trở thành một phần của nền kinh tế. Điều này đặt ra những nhu cầu cấp thiết trong việc hình thành một cộng đồng đầu tư tài sản số có trách nhiệm.

Ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội blockchain và tài sản số Việt Nam (VBA) cho rằng, bối cảnh mới đòi hỏi các nhà đầu tư phải chủ động trang bị năng lực tự bảo vệ. Theo ông, không có lá chắn nào vững chãi hơn tri thức để tránh tâm lý đám đông và những rủi ro bảo mật trong một thị trường đầy biến động.

Trên tinh thần đó, Cộng đồng các nhà đầu tư tài sản số Việt Nam (VIDA) được thành lập như một không gian kết nối phi lợi nhuận, tập trung vào ba nhóm là: tài chính phi tập trung (DeFi), tài sản thực được token hóa (RWA) và stablecoin.

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Chủ nhiệm VIDA. Ảnh: DN

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Chủ nhiệm VIDA, tin rằng tri thức và kỹ năng quản trị rủi ro sẽ là "hàng rào mềm", giúp nhà đầu tư không bị cuốn theo các mô hình lừa đảo núp bóng công nghệ vốn đã gây nhiều hệ lụy trong quá khứ.

Về phía Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, tài sản số đang được định vị lại để trở thành một kênh dẫn vốn mới cho nền kinh tế, thay vì là công cụ giao dịch tài chính.

Ông Tô Trần Hòa, Phó trưởng ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa cho hay, nguyên tắc xuyên suốt của gian đoạn thí điểm thị trường là "thận trọng có chủ đích". Việt Nam sẽ không mở cửa ồ ạt mà chọn lọc mô hình từ Singapore, Nhật Bản hay Hồng Kông để áp dụng.

Trong đó, điểm mấu chốt trong tư duy quản lý mới là khuyến khích các doanh nghiệp phát hành tài sản mã hóa dựa trên tài sản thực (RWA), hướng ra thị trường quốc tế để thu hút ngoại tệ và nguồn lực công nghệ.

Ông Hòa nhấn mạnh, tài sản số sẽ vận hành như một công cụ tài chính trên nền tảng blockchain, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế thực.

Để đảm bảo an toàn, rào cản gia nhập đối với các đơn vị vận hành sàn giao dịch được thiết lập ở mức rất cao. Yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng nhằm đảm bảo khả năng chi trả và bồi thường cho nhà đầu tư nếu có sự cố.

Theo vị lãnh đạo này, đây là bước đệm cần thiết để bảo vệ nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trước các biến động khôn lường, khi mà bài học từ những vụ lừa đảo hàng chục nghìn tỷ đồng vẫn còn nguyên giá trị cảnh tỉnh.

Kênh dẫn vốn cho nền kinh tế

Khi hạ tầng pháp lý dần hoàn thiện, Việt Nam đang trở nên hấp dẫn hơn trong mắt các định chế tài chính. Dragon Capital, quỹ đầu tư lâu năm tại Việt Nam đánh giá, việc đưa tài sản số vào hệ thống tài chính chính thức là bước đi chiến lược.

Ông Will Ross, Giám đốc Tiếp thị và Phân phối của Dragon Capital, nhận định Việt Nam đang sở hữu "độ sâu" thị trường đáng nể với tỷ lệ chấp nhận tài sản số thuộc hàng cao nhất Đông Nam Á và đứng thứ tư toàn cầu.

Tuy nhiên, sự quan tâm này không đến từ các ưu đãi ngắn hạn mà xuất phát từ nhu cầu thực tế và năng lực của đội ngũ kỹ sư công nghệ trong nước.

Ông Will Ross chỉ ra ba phân khúc mà dòng vốn dài hạn đang hướng tới: tài sản thực được token hóa (RWA) như trái phiếu hay bất động sản; hạ tầng số dành cho tổ chức như các giải pháp lưu ký, bảo mật; và các đội ngũ Web3 có sản phẩm thực tế.

Việt Nam đang trở nên hấp dẫn hơn trong mắt các định chế tài chính. Ảnh: Hoàng Anh

Để khơi thông dòng vốn này, đại diện Dragon Capital cho rằng, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện ba mảnh ghép là pháp lý rõ ràng, hạ tầng đạt chuẩn và quản trị minh bạch.

Song hành với việc mở cửa đón dòng vốn từ tài sản số, Bộ Tài chính đang soạn thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài sản mã hóa nhằm chấm dứt thời kỳ hoạt động tự phát.

Dự thảo lần này đưa ra những định nghĩa tách bạch tài sản mã hóa khỏi chứng khoán và tiền pháp định, đồng thời quy định các mức chế tài mang tính răn đe cao.

Điểm đột phá trong tư duy quản lý lần này là việc ràng buộc trách nhiệm của cả hai phía: người cung cấp dịch vụ và người sử dụng. Đối với các tổ chức, hành vi hoạt động không phép, quảng cáo sai sự thật hay không công bố thông tin minh bạch có thể bị phạt tới 200 triệu đồng, mức trần trong khung xử phạt hành chính, kèm theo các biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm trọng.

Ngoài ra, dự thảo còn đề xuất xử phạt nhà đầu tư cá nhân nếu giao dịch trên các nền tảng không được cấp phép. Quy định này nhằm hướng dòng tiền vào các kênh chính thống, loại bỏ thị trường "chợ đen" vốn tiềm ẩn nguy cơ rửa tiền và chảy máu ngoại tệ.

Việt Hưng